Zapiekanka ze szczypiorkiem stygła na talerzu, a Bogumiła Kras jeszcze raz przeczytała SMS od córki. "Mamo, tata przepisał warsztat na Krzyśka. U notariusza. W czwartek". Trzy zdania. Kartka z jadłospisu barowego "Pod Lipą", który akurat czytała czekając na kolej, wypadła jej z ręki.
Miała pięćdziesiąt sześć lat i przez dwadzieścia dwa lata razem z mężem Ryszardem prowadziła warsztat wulkanizacyjny przy trasie na Skierniewice. Firmę zarejestrowano na Ryszarda jeszcze w dziewięćdziesiątym ósmym, bo tak było wtedy prościej z kredytem. Ona robiła papiery, przyjmowała klientów, pilnowała magazynu opon. On kręcił kluczem. Syn, Krzysztof, miał dwadzieścia dziewięć lat, prawo jazdy kategorii B+E i skłonność do znikania na trzy dni, kiedy coś mu się nie ułożyło.
Ryszard zmarł w marcu, zawał, na parkingu przy warsztacie. Pięć miesięcy temu. Bogumiła pochowała męża, opłaciła stypę, wróciła do pracy już we wtorek po pogrzebie, bo klienci czekali na wymianę opon przed majówką. Nikt jej wtedy nie zapytał, na kogo teraz zapisany jest warsztat. Sama też nie pytała — myślała, iż skoro to wspólny dorobek małżeński, sprawa jest oczywista.
Okazało się, iż nie do końca. Ryszard, jeszcze zdrowy, w styczniu podpisał u notariusza w Skierniewicach testament, w którym zapisał cały udział w firmie synowi. Bogumiła dowiedziała się o tym od córki, Marty, która przypadkiem usłyszała rozmowę Krzysztofa z kolegą przez telefon.
— Mamo, on się chwalił, iż w czwartek bierze warsztat na siebie — powiedziała Marta, kiedy zadzwoniła tego samego wieczoru. — Że to już tylko formalność, bo tata wszystko załatwił jeszcze za życia.
Bogumiła odłożyła widelec. Zapiekanka ostygła całkiem.
— A ja tam pracuję od dwudziestu dwóch lat — powiedziała cicho, bardziej do siebie niż do córki w słuchawce.
Nazajutrz pojechała do warsztatu. Krzysztof siedział w biurze, tym samym, gdzie kiedyś stało biurko ojca z kalendarzem zamówień opon Michelin. Teraz na blacie leżał telefon z otwartą aplikacją banku i kubek po kawie z automatu, tej samej maszyny, która stała w kącie od piętnastu lat i zawsze parzyła za słabo.
— Krzysiek, słyszałam, iż idziesz do notariusza w czwartek — zaczęła bez owijania w bawełnę.
Syn odłożył telefon ekranem do dołu.
— Tata to załatwił. Prawnie wszystko czyste.
— A ja? Ja tu przepracowałam więcej lat niż ty żyjesz.
— Mamo, no nie zaczynaj. Firma musi mieć jednego właściciela, tak jest prościej z podatkami.
— Prościej dla kogo.
Nie odpowiedział. Wziął klucze od dostawczaka i wyszedł na zaplecze, gdzie stały stosy opon zimowych czekających na sezon.
Bogumiła tego wieczoru nie spała. Siedziała przy stole w kuchni bloku na osiedlu Nowe Miasto, gdzie mieszkała od trzydziestu lat, i wyciągnęła teczkę z dokumentami firmy. W teczce była umowa spółki, akt notarialny zakupu działki z dziewięćdziesiątego ósmego, wyciąg z księgi wieczystej. I coś, o czym Krzysztof zapomniał: umowa majątkowa małżeńska, którą ona i Ryszard podpisali w dwa tysiące dziesiątym, po tym jak brat Ryszarda miał kłopoty z komornikiem i namówił ich na rozdzielność ochronną — żeby w razie czego firmowy majątek nie wpadł w egzekucję. W tej umowie było jasno napisane: udziały w spółce cywilnej "Kras-Wulkan" należą do obojga małżonków po połowie, niezależnie od tego, na kogo formalnie zarejestrowana jest działalność.
Ryszard, pisząc testament w styczniu, chyba po prostu zapomniał, iż pięćset tysięcy złotych wartości warsztatu — bo tyle wyceniał rzeczoznawca przy okazji kredytu w zeszłym roku — nie było w całości jego do rozporządzania. Mógł zapisać synowi tylko swoją połowę.
W czwartek rano Bogumiła pojechała do tego samego notariusza w Skierniewicach, u którego mąż podpisywał testament. Zabrała ze sobą teczkę i termos z herbatą, bo wiedziała, iż będzie czekać. Krzysztof przyjechał kwadrans po niej, zdziwiony, iż matka już siedzi na korytarzu obok automatu z wodą.
— Co ty tu robisz?
— To samo co ty. Załatwiam sprawy spadkowe.
Notariusz, pani Elżbieta Wróblewska, kobieta po pięćdziesiątce z okularami na łańcuszku, przyjęła oboje razem, bo tak było wygodniej. Kiedy Bogumiła położyła na biurku umowę majątkową z dwa tysiące dziesiątego roku, w gabinecie zrobiło się cicho na dłużej, niż ktokolwiek się spodziewał.
— Panie Krzysztofie — powiedziała notariusz, przeglądając dokument — ten testament ojca dotyczy wyłącznie jego udziału, czyli połowy przedsiębiorstwa. Druga połowa, zgodnie z tą umową, zawsze należała do pani Bogumiły i nie wchodzi w skład masy spadkowej.
Krzysztof spojrzał na matkę.
— Wiedziałaś o tym?
— Znalazłam wczoraj wieczorem. Twój ojciec pewnie zapomniał, iż to podpisaliśmy. Miał wtedy głowę pełną kredytu.
Syn milczał długo. Za oknem gabinetu przejeżdżał autobus linii dwanaście, ten sam, którym Bogumiła dojeżdżała do warsztatu, zanim kupili drugi samochód.
— To co teraz? — zapytał w końcu, głosem już bez tej pewności z poprzedniego dnia.
— Teraz idziemy do księgowej i ustalamy, jak dzielimy zarządzanie. Bo formalnie jesteśmy współwłaścicielami, ty i ja. Po połowie.
Nie było krzyku ani trzaskania drzwiami. Bogumiła podpisała dokumenty potwierdzające jej udział, zapłaciła taksę notarialną z własnej karty, schowała papiery do teczki i wyszła pierwsza, zostawiając syna z notariusz, która tłumaczyła mu jeszcze procedurę wpisu do rejestru.
Dwa tygodnie później zmieniła zamek w biurze warsztatu — nie dlatego, iż nie ufała synowi, tylko dlatego, iż chciała mieć własny komplet kluczy, taki, o który nikt jej nie musiał pytać. Krzysztof dostał swój egzemplarz tego samego dnia. Usiedli razem przy starym biurku ojca i ustalili grafik: on zajmuje się serwisem i zamówieniami, ona księgowością i klientami stałymi, jak zawsze. Zapiekanka ze szczypiorkiem w barze "Pod Lipą" od tamtej pory smakowała jej inaczej — może dlatego, iż jadła ją już bez tego ściśniętego gardła, z którym czytała pierwszy SMS od córki.
