Tego dnia miałam wcześniejszą zmianę, bo zapowiadali burzę. Przy śmietnikach stała szafa — porządna, dębowa, z lekko wypaczonymi drzwiczkami, ale w środku jeszcze mocna. Takie meble się nie wyrzuca, chyba iż w domu coś się dzieje.
Krystyna sprzątała wtedy klatki od strony podwórza. Emerytka, choć na etacie sprzątaczki dorabiała sobie do renty. Mieszkała z synem Markiem, trzydzieści dwa lata, po wypadku motocyklowym sprzed pięciu lat — noga nie działała jak trzeba, a żona odeszła w pierwszym roku, powiedziała wprost, iż nie zamierza być pielęgniarką do końca życia. Krystyna z synem tłukli się w kawalerce na trzecim piętrze, bez windy, i mieli dług u kuzyna, cztery tysiące pięćset złotych za protezę, którą trzeba było kupić poza kolejką w NFZ, bo czekanie ciągnęło się w nieskończoność. Marzyła, żeby kiedyś uzbierać na domek pod miastem, gdzieś koło Oleśnicy, gdzie powietrze czystsze i można by postawić pochylnię dla wózka, ale to było marzenie odłożone na potem, na kiedy indziej, na nigdy.
Zobaczyłam, jak podchodzi do tej szafy, rozgląda się — nikogo, tylko ja z daleka z workiem foliowym — i otwiera drzwiczki. Cofnęła się, jakby ją prąd kopnął.
Podeszłam bliżej. W środku, między półkami, leżały zawiniątka. Grube. Owinięte w gazety i foliowe torby z dawnego Biedronki.
— Pieniądze — powiedziała cicho, nie do mnie, chyba do siebie.
Postawiła worki na chodniku. Ręce jej się trzęsły, kiedy rozwijała jedną paczkę — pięćsetki, w gumkach, po dziesięć w każdej. Policzyłam po jej minie, iż sama nie wierzy.
Stałam tam z miotłą opartą o murek i patrzyłam, jak przez chwilę po prostu siedzi na krawężniku z tymi pieniędzmi na kolanach. Nie krzyknęła, nie zawołała mnie. Tylko wpatrywała się w te zwitki, jakby czekała, iż znikną.
Z klatki wyszedł wtedy Zenek — u nas wszyscy go znają, wiecznie w tej samej kurtce moro, zawsze pod chmielem od rana. Zobaczył Krystynę i chciał zawrócić, bo pamiętał, jak w maju rozgoniła ich całą paczkę od piwa szczotką od zamiatania.
— Zenek, chodź no tu — zawołała, nie podnosząc się z krawężnika.
— A co? — mruknął, trzymając dystans.
— Wiesz, kto tę szafę wystawił?
Podrapał się po karku, popatrzył na skrzynkę.
— A no wiem. Z drugiego piętra, od tej pani z dzieckiem. Dziewczynka chora, w szpitalu leży, więc matka akurat remont w mieszkaniu robi, żeby na powrót gotowe było. Może premia mi się jakaś należy za taką wiadomość, co, pani Krystyno?
— Zaraz ci dam premię — powiedziała, unosząc się z krawężnika, i Zenek zniknął za bramą, jakby go wiatr zdmuchnął.
Zostałyśmy same. Krystyna wzięła jedną paczkę pięćsetek i, nie patrząc na mnie, wsunęła ją do swojej torby na zakupy, tej z motywem w kratkę, którą zawsze nosiła na ramieniu. Zamknęła zamek. Potem otworzyła go z powrotem i wyjęła pieniądze, trzymając je w obu dłoniach, jakby ważyła.
— Cztery i pół tysiąca — powiedziała, bardziej do siebie niż do mnie. — Tyle jestem winna Heniowi za protezę dla Marka. Nikt by się nie zorientował, iż tu było więcej.
Nie odpowiedziałam. Stałam z workiem śmieci i patrzyłam, jak przekłada tę jedną paczkę z ręki do ręki, potem znowu w stronę torby, potem z powrotem do reszty zwitków leżących na jej kolanach. Zrobiła krok w stronę bramy, w stronę swojej klatki, jakby już postanowiła. Zatrzymała się przy ścianie.
— Pani widziała?
— Widziałam.
— Nie powie pani nikomu?
Nie odezwałam się. To nie moja sprawa była, komu ma oddać, a komu nie. Miałam jeszcze trzy klatki do wymycia i zmianę do dwunastej, a stałam tam i patrzyłam, jak kobieta, która od pięciu lat nie ma na porządny obiad dla syna, trzyma w rękach piętnaście tysięcy złotych i milczy dłużej, niż powinna, gdyby sprawa była prosta.
Włożyła paczkę z powrotem do zawiniątka, razem z resztą. Nie tłumaczyła mi, dlaczego. Wstała, otrzepała spódnicę i ruszyła w stronę klatki numer trzy, gdzie mieszkała ta pani z drugiego piętra. Poszłam za nią, bo i tak miałam tam mieć porządek na korytarzu, a poza tym — przyznaję — chciałam zobaczyć koniec.
Drzwi otworzyła kobieta w fartuchu, cała w farbie na rękawach — remontowała, tak jak mówił Zenek. Za nią, w progu kuchni, stała starsza pani, chyba teściowa albo matka, trzymając w ręku dzbanek.
— Dzień dobry, jestem Krystyna, sprzątam u nas na osiedlu — powiedziała Krystyna, jeszcze z tym zawiniątkiem w torbie na ramię.
— A, wiem, kto pani jest, widziałam panią z miotłą pod blokiem — odpowiedziała kobieta, otwierając szerzej drzwi. — Ja Basia. Proszę, właśnie z Wandą herbatę robimy.
— Niezręcznie mi wchodzić, taka jestem teraz, w robocze ubranie…
— Ależ skąd, sąsiedzi jesteśmy — zaśmiała się Basia i wpuściła ją do środka.
Usiadłyśmy przy stole w kuchni pachnącej świeżą farbą i rozpuszczalnikiem. Ja zostałam przy drzwiach, niby po sprawie z workami na śmieci, ale w gruncie rzeczy chciałam zobaczyć, jak to się skończy.
— Powiedz pani, wyrzucała pani coś ostatnio? — spytała Krystyna, mieszając łyżeczką w herbacie, której nie zamierzała pić.
— Wyrzucałam. Szafa nam się zbędna zrobiła, stara, po teściach.
— A w szafie nic nie było?
Basia zmarszczyła czoło, spojrzała na Wandę, a ta postawiła dzbanek na blacie tak gwałtownie, iż aż chlupnęło.
— Boże. Te pieniądze — powiedziała Wanda i usiadła ciężko na krześle. — Myślałam, iż schowałam je u siostry, dopiero dziś rano miałam odebrać. To były pieniądze na operację Zosi, wnuczki. Na leczenie za granicą, zbieraliśmy trzy lata po kawałku.
Krystyna wyjęła z torby te zawiniątka i położyła na środku stołu, obok cukiernicy w kwiatki.
— Piętnaście tysięcy sto. Policzyłam po drodze — powiedziała, i tylko ja jedna w tym pokoju wiedziałam, ile ją to policzenie kosztowało.
Basia zakryła usta ręką. Wanda się rozpłakała, po prostu, bez słowa, trzymając te pieniądze przy piersi, jakby to było dziecko.
Nikt tam nie mówił o nagrodzie, nikt nie wyciągał portfela. Wanda tylko poprosiła o numer telefonu, zapisała na kartce z kalendarza, który wisiał przy lodówce.
Ja wróciłam do swoich worków, do klatek do wymycia, i myślałam sobie, iż gdybym to ja znalazła taką szafę, może bym nie zdążyła choćby zawinąć wszystkiego z powrotem, zanim ktoś by mnie zobaczył.
Dwa tygodnie później zobaczyłam Krystynę w bramie — miała nowy telefon, taki prosty, z dużymi cyframi, mówiła, iż to Wanda przyniosła w podziękowaniu, bo stary jej się rozsypał. Dług u Heńka wciąż wisiał, o domku pod Oleśnicą nie wspominała wcale.
Telefon zadzwonił jej właśnie wtedy, w progu, i Krystyna, grzebiąc w torbie w poszukiwaniu okularów, krzyknęła do mnie, żebym poczekała chwilę, bo to może Marek.
Zenka od tamtej pory nikt na podwórku nie widział z butelką przed dziesiątą rano.
