Dorota siedziała przy kuchennym stole z laptopem otwartym na forum dla przyszłych rodziców i wpisywała w wyszukiwarkę: „rzadkie imię dla dziewczynki na literę D". Za oknem lipcowe słońce grzało parapet, na którym stały trzy doniczki z bazylią — jedyne rośliny, które udało jej się utrzymać przy życiu od czasu, gdy zamieszkała z Michałem w tym mieszkaniu na Bemowie.
— Dagna — przeczytała na głos. — Albo Dobrawa.
Michał wszedł do kuchni w samych spodniach od piżamy, z kubkiem kawy, i zerknął przez jej ramię na ekran.
— Mama się wścieknie — powiedział, wyciągając mleko z lodówki. — Ona już wybrała imię. Dla wnuczki.
— Nie jesteśmy jeszcze choćby w drugim trymestrze, a ona wybrała imię?
— Danuta. Po babci.
Dorota zamknęła laptopa tak mocno, iż aż podskoczyła łyżeczka leżąca obok.
— Nie będę nazywać córki po teściowej twojej matki. Przepraszam, ale nie.
To był początek tygodni, które później Dorota nazywała w myślach „wojną o Danutę" — bo teściowa nie zamierzała odpuścić ani na krok.
Krystyna zjawiła się w niedzielę z ciastem drożdżowym i planem, którego nie zamierzała negocjować.
— Danuta to piękne imię — powiedziała, krojąc ciasto równymi kawałkami, jakby to była operacja chirurgiczna. — Noszę je w rodzinie od pokoleń. Moja babcia, moja ciotka…
— Krystyno, ja rozumiem tradycję — odpowiedziała Dorota, starając się, żeby głos brzmiał opanowanie, choć w środku wszystko się w niej gotowało — ale to ja będę tę córkę wychowywać. I chcę, żeby miała imię, które sama wybiorę. Razem z Michałem.
— Michał się zgadza — wtrąciła Krystyna, nie patrząc na syna, tylko wbijając widelec w kawałek ciasta.
Michał poruszył się na krześle, jakby to krzesło nagle zrobiło się za małe.
— Mamo, ja nie powiedziałem, iż się zgadzam. Powiedziałem, iż to ładne imię.
— To to samo.
— Wcale nie to samo.
Dorota patrzyła, jak mąż miesza łyżeczką kawę, choć już dawno nie miała w sobie cukru do rozpuszczenia — robił tak zawsze, kiedy nie wiedział, jak wybrnąć z sytuacji. To był gest, który znała na pamięć po pięciu latach małżeństwa, i który zawsze zapowiadał, iż będzie musiała walczyć sama.
Miesiąc później, na badaniu USG, dowiedzieli się, iż to na pewno dziewczynka. Tego samego wieczoru Dorota napisała do siostry, Agaty, długą wiadomość — nie o imieniu, tylko o tym, iż czuje się sama w tej całej ciąży, otoczona ludźmi, którzy mają swoje plany na jej dziecko.
Agata zadzwoniła od razu.
— Wybierz imię, które kochasz. Nie imię, które ma kogoś udobruchać.
— A jeżeli Krystyna nie odpuści?
— To jej problem, nie twój.
Łatwo było to powiedzieć przez telefon. Trudniej — kiedy w każdą niedzielę na obiedzie u teściów Krystyna wspominała „małą Danusię", jakby imię było już przesądzone, jakby dziecko już się urodziło i dostało metrykę z jej wyborem wpisanym atramentem nie do zmazania.
Punkt zwrotny nastąpił w sierpniu, kiedy Krystyna przyniosła na obiad prezent zapakowany w różowy papier. W środku był komplet becików, a na każdym z nich, wyhaftowane niebieską nitką, widniało imię: Danuta.
— Zamówiłam u hafciarki na Grójeckiej — powiedziała, rozkładając becik na stole obiadowym, żeby wszyscy widzieli. — Trzy sztuki. Na wyrost.
Dorota poczuła, jak krew odpływa jej z twarzy. To nie była już rozmowa o imieniu — to był fakt dokonany, uszyty i wyhaftowany, gotowy czekać w szufladzie na dziecko, które miało dostać cudze imię, zanim jeszcze samo zdążyłoby się urodzić.
— Krystyno — powiedziała, odsuwając becik od siebie po blacie stołu — to bardzo miły gest, ale ja tego imienia nie wybieram. Nie mogę tego przyjąć.
— To tylko ubranko. Możesz je nazwać, jak chcesz, dziecko i tak nie będzie umiało czytać.
— Ale ja będę wiedziała, co tam jest napisane. I nie chcę, żeby moja córka nosiła cudze imię na piersi, choćby w żartach.
Michał wziął becik ze stołu, złożył go z powrotem tak, jak leżał w prezencie, i podał matce.
— Mamo, to się nie zmieni. Odłóż to.
Krystyna wzięła becik, ale nie schowała go do torby — trzymała go na kolanach przez resztę obiadu, jakby to była kwestia honoru, o którą jeszcze będzie walczyć.
We wrześniu, w ósmym miesiącu, kiedy brzuch był już tak duży, iż Dorota z trudem wstawała z kanapy bez pomocy, Michał wrócił z pracy wcześniej niż zwykle i usiadł obok niej, trzymając w ręku kartkę.
— Napisałem listę — powiedział. — Imion. Dla niej.
Dorota wzięła kartkę. Było na niej dwanaście imion, wszystkie na literę D, ale żadne z nich nie było „Danuta".
— Dagmara. Dobrosława. Dalia. Diana…
— Wybrałam już wcześniej Darię — powiedziała cicho Dorota. — Podobało mi się od miesięcy, tylko bałam się ci powiedzieć, bo pomyślałam, iż będziesz chciał ustępstwa wobec matki.
Michał wziął kartkę z powrotem, znalazł tam „Daria" — bo ono też tam było, trzecie od góry — i zakreślił je długopisem.
— To jest to imię — powiedział. — Nie ustępstwo. Wybór.
Rozmowa z Krystyną odbyła się dwa tygodnie później, w tym samym mieszkaniu, przy tym samym stole, na którym kiedyś leżało pokrojone ciasto drożdżowe i wyhaftowany becik. Tym razem stołu dotykały tylko dłonie Doroty, splecione na brzuchu, w którym córka kopała, jakby wiedziała, iż dzieje się coś ważnego.
— Będzie miała na imię Daria — powiedział Michał, zanim matka zdążyła cokolwiek zaproponować.
Krystyna popatrzyła na syna, potem na synową, potem znowu na syna.
— A Danuta?
— Danuta była twoją babcią, mamo. Nie moją córką.
W kuchni zapadła cisza, w której słychać było tylko tykanie zegara nad kredensem — prezent ślubny od Krystyny, którego Dorota nigdy nie lubiła, ale nigdy nie miała odwagi zdjąć ze ściany.
— Dobrze — powiedziała w końcu Krystyna, wstając od stołu i zbierając filiżanki, choć nikt jeszcze nie skończył pić herbaty. — Wasza córka, wasza decyzja.
Nie było uścisku, nie było łez pojednania. Krystyna umyła filiżanki w zlewie, wytarła je ściereczką w kwiatki i odstawiła do szafki, jakby ta rozmowa była tylko kolejnym elementem niedzielnego rytuału.
Daria urodziła się trzeciego października, o wpół do czwartej nad ranem, ważąc trzy i pół kilograma. Krystyna przyszła do szpitala następnego dnia z torbą, z której wyjęła śpioszek — żółty, w słoneczka, bez żadnego haftu z imieniem.
— Kupiłam nowy — powiedziała, podając go Dorocie. — Te trzy poprzednie zostawię dla siebie. Może się kiedyś przydadzą.
Wzięła wnuczkę na ręce, usiadła na krześle przy łóżku i kołysała ją przez dwadzieścia minut, nie mówiąc ani słowa o Danucie. Kiedy Daria zasnęła, oddała ją Dorocie ostrożnie, dwiema rękami, i wygładziła róg żółtego śpioszka tam, gdzie się zawinął.
