Miód spływał po palcach Marty lepką strużką, gdy odstawiła słoik na stół w kuchni matki. Za oknem sierpniowe słońce grzało jak w piecu, a ona czekała na odpowiedź, która nie chciała paść.
— Mamo, potrzebuję tych pieniędzy. Teraz, nie za miesiąc.
Krystyna, jej matka, stała przy zlewie i myła te same trzy talerze co zawsze, powoli, jakby liczyła każdy ruch gąbki.
— Dałam ci już dwadzieścia tysięcy na remont łazienki. Piotr obiecywał, iż sam dołoży.
— Piotr stracił pracę. Wiesz o tym.
— Wiem, iż od pół roku nie pracuje i mieszka w domu, który ja pomogłam wam kupić.
Marta zacisnęła dłoń na słoiku. Trzydzieści osiem lat, dwoje dzieci, kredyt na dwadzieścia lat i mąż, który od ośmiu miesięcy „szuka czegoś odpowiedniego". Ostatni raz Krystyna dała im pieniądze w marcu — na przedszkole synka. Teraz chodziło o coś innego: komornik.
— Zajęli mi pensję, mamo. Trzysta złotych zostaje na cały miesiąc, po opłaceniu rat.
— A dlaczego to twoja pensja, a nie jego?
— Bo to ja mam etat, a on ma długi z czasów, kiedy jeszcze go nie znałam.
Krystyna odłożyła gąbkę, wytarła ręce w fartuch i usiadła naprzeciwko córki. W jej spojrzeniu było coś, czego Marta nie potrafiła nazwać — nie gniew, raczej zmęczenie latami dawania.
— Ile?
— Piętnaście tysięcy. Spłacę do grudnia, jak dostanę trzynastkę.
— Piotr wie, iż tu jesteś?
— Nie.
To „nie" zawisło między nimi jak dym z papierosa, którego żadna nie zapaliła. Krystyna wstała, podeszła do kredensu, wyjęła z niego pudełko po butach, przewiązane gumką. Nie od razu je otworzyła.
— Zrobię to pod jednym warunkiem. Chcę rozmawiać z Piotrem. Nie z tobą — z nim.
— Po co?
— Bo to on ma dług, a ty masz mnie prosić o coś, co powinien załatwić sam.
Marta poczuła, jak żołądek zaciska się w supeł. Piotr nie znosił rozmów z teściową — od lat unikał jej jak ognia, odkąd Krystyna powiedziała wprost, na jego trzydzieste urodziny, iż „mężczyzna, który nie pracuje, nie zasługuje na urodzinowy tort od teściowej". Od tamtej pory wymieniali dwa zdania na Boże Narodzenie i tyle.
— On się nie zgodzi.
— To niech nie bierze pieniędzy.
Wieczorem Marta usiadła z Piotrem w kuchni ich domu w Wołominie. Dzieci już spały, telewizor mruczał w tle bez dźwięku. Powiedziała mu wprost — matka chce rozmowy, inaczej nie ma piętnastu tysięcy, a komornik nie odpuści.
Piotr przez chwilę kroił jabłko na talerzu, nie podnosząc oczu znad noża.
— Ona chce mnie upokorzyć.
— Ona chce wiedzieć, iż to się nie powtórzy.
— A powtórzy się, jeżeli znowu nie znajdę pracy w tej branży, w której szukam od pół roku.
— To znajdź w innej.
Nóż zastygł na chwilę nad połówką jabłka. Marta pożałowała słów, ale nie cofnęła ich.
Spotkanie odbyło się w niedzielę, w mieszkaniu Krystyny. Kawa, ciasto drożdżowe, którego nikt nie tknął. Piotr usiadł sztywno, jakby czekał na wyrok.
— Dwadzieścia lat pracowałam jako pielęgniarka — zaczęła Krystyna. — Wiem, co to znaczy nie mieć pieniędzy. Ale wiem też, co to znaczy nie prosić o pomoc, kiedy się jej potrzebuje, tylko czekać, aż ktoś się domyśli.
— Nie czekałem, żeby ktoś się domyślił. Szukałem pracy.
— Osiem miesięcy?
— W mojej branży nie ma teraz nic. Sprzedaję auta na Allegro, robię drobne naprawy sąsiadom. To nie jest bezczynność, tylko nikt tego nie liczy za "pracę".
Krystyna spojrzała na córkę, potem znów na zięcia. Coś w jej twarzy zmiękło — nie od razu, ale wyraźnie.
— Dam wam te pieniądze. Ale nie tobie, Marto, i nie tobie, Piotrze. Otworzę osobne konto, na które będziecie wpłacać po pięćset złotych miesięcznie, oboje, z tego, co zarobicie. Kiedy uzbiera się piętnaście tysięcy, oddam wam kwotę różnicy w gotówce, żebyście spłacili komornika teraz, a resztę spłacicie mnie przez najbliższe dwa lata.
— To brzmi jak kredyt od teściowej — mruknął Piotr.
— Bo to jest kredyt od teściowej. Z tą różnicą, iż nie naliczam odsetek, tylko chcę zobaczyć, iż oboje bierzecie za to odpowiedzialność. Nie tylko Marta.
Piotr milczał długo. W końcu wyciągnął rękę przez stół.
— Zgoda.
Krystyna uścisnęła jego dłoń, mocno, jak przy zawieraniu umowy, którą zamierza wyegzekwować.
Trzy miesiące później Piotr znalazł pracę w warsztacie samochodowym, dwie ulice od domu. Pierwszą wypłatę podzielił na dwie części — jedna na komornika, druga na konto matki Marty. Nie musiała mu przypominać.
Piętnaście tysięcy oddali w całości siedemnaście miesięcy później, wcześniej niż planowali. Na ostatnie spotkanie w tej sprawie Krystyna przyniosła nie ciasto drożdżowe, tylko szarlotkę — ulubione ciasto Piotra, którego nigdy wcześniej mu nie upiekła.
— To znaczy, iż zdałem egzamin? — zapytał, kroją pierwszy kawałek.
— To znaczy, iż zaczynam ci wierzyć — odpowiedziała Krystyna i podsunęła mu talerz bliżej.
