Deszcz walił o dach parkingu przy Biedronce na Woli tak, iż nie było słychać własnych myśli. Marta Dąbrowska stała przy bagażniku swojego starego Fiata Pandy, wpychając siatki z zakupami między zapasowe koło a wiadro na sprzątanie, kiedy usłyszała pisk. Cichy, urwany, jakby ktoś przydusił gwizdek.
Pomyślała najpierw o alarmie. Potem, iż to może ptak. Nie zwróciła większej uwagi — miała za pół godziny odebrać coś od ślusarza, w kuchni czekał niedomknięty słoik ogórków kiszonych, który trzeba było jeszcze zalać zalewą, a mąż Kamil wracał dziś wcześniej z warsztatu i liczył na obiad. Wsiadła do samochodu.
Pisk powtórzył się. Głośniej.
— No i po co mi to teraz — mruknęła do siebie, gasząc silnik.
Ciekawość zawsze była jej słabością. Jeszcze w liceum w Skierniewicach nauczycielka biologii mawiała, iż Marta dogrzebie się prawdy choćby w kompoście. Wysiadła, poszła w stronę krzaków tui przy ogrodzeniu parkingu, gdzie stał rząd wózków sklepowych z połamanym kółkiem. Odsunęła gałąź.
Mały, trójkolorowy kłębek sierści siedział przyklejony do mokrej ziemi i patrzył na nią, jakby czekał właśnie na nią, a nie na kogokolwiek innego. Zamiauczał raz, urwał, jakby sprawdzał reakcję, a potem zaczął krzyczeć na całego.
— No dobra, dobra, słyszę — powiedziała Marta, wyciągając rękę.
Kotka od razu owinęła się wokół jej palca pazurkami, jakby się bała, iż kobieta jednak zmieni zdanie i odejdzie. I w tym momencie Marta, kucając w błocie w spódnicy, którą kupiła w Reserved na wyprzedaży za sto dwadzieścia złotych, pomyślała jedną trzeźwą myśl: to jest kompletnie zły moment.
Bo dokładnie trzy tygodnie wcześniej, przy kuchennym stole w ich wynajętym mieszkaniu na Bemowie, Kamil powiedział coś, co zmieniło wszystko.
— Marta, ja chcę córkę.
— Co, teraz akurat? Przecież mówiliśmy, iż najpierw kredyt na własne M, a potem dziecko.
— Wiem, wiem. Ale pomyślałem sobie — chcę dziewczynkę. Najpierw dziewczynkę, syna zdążymy później.
— A czemu akurat córkę? Wy, faceci, zwykle chcecie syna, następcę imienia, te sprawy.
— Syna też chcę. Ale najpierw niech będzie córka.
— No to już nie moja sprawa, tylko tego, co tam na górze zadecyduje — odpowiedziała wtedy Marta, wskazując palcem sufit.
Miała na myśli, rzecz jasna, nie sąsiadów z góry, którzy o dziesiątej wieczorem urządzali sobie remont, tylko kogoś zupełnie innego. I była wtedy pewna jak nigdy, iż Kamil mówił o dziecku. O człowieku. Nie o zwierzęciu z futrem i pazurami.
Dlatego teraz, klęcząc przy krzakach z piszczącym kotkiem w dłoniach, poczuła się kompletnie zagubiona.
Miała trzy solidne powody, żeby wsiąść z powrotem do auta i odjechać bez oglądania się. Po pierwsze — nigdy nie rozmawiali z Kamilem o zwierzęciu, tylko o dziecku, i to zupełnie inna sprawa. Po drugie — mieszkali na wynajmie, a pani Basia, właścicielka mieszkania, która co miesiąc przychodziła po czynsz z aktówką i notatnikiem, w umowie miała wpisany punkt: żadnych zwierząt pod żadnym pozorem, bo poprzedni najemca zostawił jej podrapaną boazerię i cuchnącą wykładzinę. Po trzecie — z kotami Marta nigdy nie miała bliskiego kontaktu. Lubiła psy, chomiki, papużki, wiewiórki, które dokarmiali z Kamilem w Łazienkach, choćby konie na przejażdżkach pod Warszawą. Ale koty zawsze wydawały jej się istotami z innej planety — niezależnymi, obojętnymi, żyjącymi na własnych zasadach.
Żaden z tych trzech powodów w tamtej chwili nie wydał jej się przekonujący.
Kotka zamiauczała znowu, tym razem żałośnie, jakby błagała. Marta przycisnęła ją do piersi, wstała, pobiegła do samochodu i już po kilku minutach jechała do najbliższej lecznicy weterynaryjnej przy ulicy Górczewskiej, powtarzając w głowie jedno pytanie: co ja teraz, do cholery, zrobię.
***
— Proszę usiąść, doktor Zych zaraz państwa przyjmie — powiedziała recepcjonistka, nie odrywając wzroku od ekranu.
Weterynarz okazał się mężczyzną w okularach, o rękach pachnących środkiem dezynfekującym, który najwyraźniej widział takie sceny setki razy. Zbadał kotkę, osłuchał, sprawdził oczy, uśmiechnął się.
— Gratulacje.
Marta zesztywniała.
— Z czego?
— Ma pani dziewczynkę.
Kiwnęła głową odruchowo, odetchnęła z ulgą — a sekundę później dotarł do niej sens tych słów.
— Chwila. Jak to „mam"? Przecież ja jej nie…
— A wiedziała pani, iż kotki trójkolorowe prawie zawsze są samiczkami? — zapytał, ignorując resztę zdania.
— Nie wiedziałam. W ogóle się na tym nie znam. Wiem tylko, iż mają trudny charakter.
— Bzdury — zaśmiał się. — Kot zawsze znajdzie sposób do człowieka. Jest jednak pewien problem.
— Jaki problem?
Kotka miała pchły i lekką infekcję górnych dróg oddechowych. Doktor Zych przepisał krople i antybiotyk w saszetkach, które trzeba było mieszać z jedzeniem. Na pytanie „co robić dalej" Marta dostała więc konkretną odpowiedź — leczyć. Ale w głowie pojawiło się od razu następne: kto się tym zajmie, skoro mieszkanie nie jest choćby jej.
Kupiła w recepcji zestaw startowy — kuwetę, żwirek, miskę, karmę mokrą i suchą — zapłaciła sto osiemdziesiąt siedem złotych kartą i wyszła do apteki weterynaryjnej po drugiej stronie ulicy po resztę leków. W samochodzie, zanim przekręciła kluczyk, kotka wsunęła się jej pod bluzkę i zasnęła przy szyi. Marta siedziała tak dobre pięć minut, nie ruszając silnika, bo nie miała pojęcia, jak to wszystko powiedzieć Kamilowi.
***
— Co to jest? — Kamil stanął w progu z kluczami w ręku, jeszcze w kurtce warsztatowej, i patrzył na kuwetę pod ścianą przedpokoju.
— Znalazłam ją na parkingu. Miała pchły, infekcję, byłaby zdechła do jutra. Zawiozłam do weterynarza.
— Marta, my mówiliśmy o dziecku. Nie o kocie.
— Wiem. Ale nie mogłam jej tam zostawić.
— A pani Basia? Przecież w umowie jest wyraźnie napisane. Zero zwierząt. Ostatni lokator zapłacił jej za wykładzinę połowę kaucji.
— Wiem o tym, Kamil, ale…
— Żadnego „ale". Jak przyjdzie z kontrolą, to nas wyrzuci na bruk, i to w środku miesiąca, kiedy nie mamy gdzie się podziać. Zapomniałaś, ile szukaliśmy tego mieszkania? Trzy miesiące, Marta.
Kotka, jakby wyczuwając napięcie, wysunęła łepek z torby zakupowej, w której Marta ją przywiozła, i zamiauczała cicho, prosto w stronę Kamila. On spojrzał na nią, zamilkł na chwilę, potem znowu na Martę.
— Musimy ją oddać. Do schroniska albo komuś, kto może ją wziąć na stałe. Nie możemy ryzykować dachu nad głową dla kota.
Pokłócili się tego wieczoru poważniej niż kiedykolwiek wcześniej. Marta twierdziła, iż da radę ukryć kotkę do czasu, aż znajdą coś stałego, iż pani Basia przychodzi raz w miesiącu i zawsze uprzedza telefonem. Kamil odpowiadał, iż to szaleństwo, iż nie będzie żył w strachu przed telefonem od właścicielki, iż mają ważniejsze plany. Zosia — bo takie imię przylgnęło do niej jeszcze w aptece weterynaryjnej, kiedy farmaceutka spytała „jak ma na imię ta śliczna" — spała tej nocy w pudełku po butach wyścielonym starym swetrem, w łazience, żeby nie było jej słychać zza ściany.
Trzy dni później pani Basia zadzwoniła, iż wpadnie „na chwilkę, bo trzeba sprawdzić kaloryfer przed sezonem". Marta zdążyła w panice wsadzić kuwetę do szafy w przedpokoju, karmę schować pod zlew, a samą Zosię zamknąć w łazience z cichym „proszę, bądź cicho, proszę". Przez dwadzieścia minut, kiedy pani Basia chodziła po mieszkaniu, stukając w kaloryfery i notatnik, Marta stała w kuchni z sercem walącym jak młotem, słysząc w głowie każde możliwe miauknięcie.
Zosia się nie odezwała. Ale kiedy pani Basia już wychodziła, przystanęła w przedpokoju i powąchała powietrze.
— Dziwny zapach tu jakiś. Żwirek jakiś, nie?
— To odświeżacz do butów — powiedziała Marta, czując, jak głos jej drży. — Kamil kupił nowy, chemiczny, okropny.
Pani Basia popatrzyła na nią przez chwilę uważnie, jakby ważyła, czy wierzyć. Potem wzruszyła ramionami i wyszła. Marta osunęła się na krzesło w kuchni, a z łazienki dobiegło pierwsze od dwudziestu minut, żałosne miauknięcie.
Tego wieczoru Kamil, który wrócił z warsztatu i usłyszał całą historię, długo milczał, siedząc na brzegu wanny, podczas gdy Zosia ocierała się o jego nogawkę.
— Nie możemy tak dalej — powiedział w końcu. — To nie jest życie, ani dla nas, ani dla niej.
— To co robimy?
— Pogadam z Basią. Powiem jej wprost. Zapłacimy dodatkową kaucję, jeżeli trzeba. Ale nie oddam kota do schroniska, żeby przez miesiąc kłamać sąsiadom, iż to zapach od butów.
Rozmowa z panią Basią trwała czterdzieści minut przy jej kuchennym stole, z termosem herbaty między nimi. Właścicielka słuchała, kręciła głową, mówiła o poprzednim najemcy i zniszczonej wykładzinie za osiemset złotych. W końcu, gdy Marta już myślała, iż będą pakować rzeczy w weekend, pani Basia powiedziała:
— Miałam kiedyś kota. Umarł dziesięć lat temu, a ja do dziś nie kupiłam nowej narzuty na fotel, bo szkoda mi ją zdejmować, tę, którą on drapał. Dobra. Zostaje. Ale jak coś zniszczy, płacicie z kaucji, bez gadania.
***
Kilka tygodni później Zosia rządziła już całym mieszkaniem tak, jakby to nie Marta ją znalazła, tylko odwrotnie. Kradła paragony z portfela i goniła je po całym korytarzu, spała Marcie na głowie, testowała odporność kwiatków doniczkowych na parapecie — po każdej takiej wizycie ziemia jakimś cudem lądowała na podłodze.
Pewnego wieczoru strąciła doniczkę z geranium, przestraszona własnym hukiem wskoczyła na blat kuchenny, zrzuciła stamtąd dwa jajka przygotowane do kotleta, a potem, lądując na komodzie, zwaliła klucze, drobne i telefon. Marta, zamiast krzyczeć, postała chwilę bez ruchu, a potem zaczęła się śmiać jak szalona.
Kamil pokochał ją do szaleństwa, ona jego — równie mocno. Wystarczyło, iż siadał na kanapie, a już wskakiwała mu na kolana. Otwierał lodówkę — była tam pierwsza. Zaczął częściej mówić, iż cieszy się, iż los zesłał mu właśnie ją, zaczął przynosić kwiaty bez okazji, zaczął pomagać w domu, choć wcześniej rzadko się do tego zrywał.
***
Dwa lata później, w mieszkaniu na Ursynowie kupionym na kredyt z PKO, Marta stała w kuchni o czwartej nad ranem z dwiema piszczącymi butelkami do podgrzania i Zosią plączącą się pod nogami, domagającą się swojej porcji uwagi, mimo iż w domu przybyło nagle dwóch nowych, głośniejszych istot — Hani i Poli.
— Zaraz, zaraz, ty też dostaniesz — mruknęła do kotki, jedną ręką mieszając mleko w rondelku, drugą przytrzymując butelkę pod kranem.
Zosia, jakby rozumiejąc, iż konkurencja jest zbyt duża, żeby wygrać wprost, znalazła sobie miejsce w nogach łóżeczka bliźniaczek i zasypiała tam co noc, jakby pełniła wartę. Kamil, kiedy pierwszy raz to zobaczył, stanął w progu pokoju dziecięcego z butelką w ręku i nie mógł oderwać wzroku od tej sceny na tyle długo, iż mleko zdążyło ostygnąć.
***
Sąsiadka z piętra niżej, pani Krystyna, przyszła kiedyś wieczorem, kiedy Zosia urządziła na strychu nad jej sypialnią coś na kształt wyścigów, i zapowiedziała, iż jeżeli hałasy się nie skończą, złoży skargę do wspólnoty. Marta przeprosiła, obiecała kupić maty wygłuszające, a potem — sama nie wiedziała czemu — zaprosiła sąsiadkę na herbatę i opowiedziała jej całą historię. Od tamtego dnia dwa lata wcześniej na parkingu przy Biedronce, przez kuwetę schowaną w szafie, po termos herbaty u pani Basi.
Pani Krystyna słuchała w milczeniu, mieszając łyżeczką herbatę, która dawno wystygła. Kiedy Marta skończyła, w progu kuchni pojawił się Kamil z Hanią na rękach, a za nim, człapiąc, Pola trzymająca się jego nogawki.
— No to jednym normalnym człowiekiem na świecie więcej — powiedziała pani Krystyna, wstając od stołu. — A nie, dwoma — dodała, patrząc na Kamila i dzieci. — Szczęścia wam życzę. I długich, dobrych lat razem.
Drzwi się zamknęły. Marta wróciła do garnka z zupą, mieszając ją powoli drewnianą łyżką, a Zosia otarła się o jej łydkę i trąciła łapą nogę stołu, jakby przypominała, iż pora na kolację.
