Cztery lata woziłem tę kobietę do pracy, do lekarza, na zakupy — moim autem, na moim paliwie — i nikt mi nigdy nie powiedział, iż mam za to podziękować.
Nazywam się Tomasz Wrona, mam czterdzieści dwa lata, jestem elektrykiem, remontuję mieszkania na zlecenie. Ożeniłem się z Martą jedenaście lat temu. Jej matka, Danuta, wprowadziła się do nas trzy lata po ślubie — najpierw „na chwilę", bo miała problem z biodrem, potem już na stałe, bo mieszkanie w Sopocie okazało się za drogie w utrzymaniu dla emerytki. Nikt tego głośno nie powiedział, ale wszyscy wiedzieli, iż to ja płacę różnicę.
W sobotę pojechaliśmy we trójkę do Galerii Bałtyckiej w Gdańsku. Danuta chciała kupić firanki, ja miałem odebrać zamówione wkrętarki w markecie budowlanym obok, Marta szła po jedzenie na obiad rodzinny — w niedzielę przyjeżdżał jej brat z Wrocławia. Zaparkowałem tak jak zawsze, przy wejściu od strony McDonald's, bo Danucie ciężko chodzić po schodach.
Przy kasie w Biedronce Danuta wzięła wózek i zaczęła ładować — mięso mielone, dwie paczki masła, ser żółty w kawałku, płyn do prania, jakiś proszek do zębów protetycznych, i na końcu, jakby mimochodem, butelkę wina i paczkę papierosów dla siebie. Podeszła do kasy, wyciągnęła moją kartę — tę, którą zostawiłem jej „na wszelki wypadek" w portfelu, kiedy szła sama po chleb w zeszłym tygodniu — i przyłożyła do terminala.
Odmowa.
Kasjerka, młoda dziewczyna z tipsami w kolorze fioletowym, powtórzyła cicho:
— Transakcja odrzucona.
Danuta spojrzała na mnie tak, jakbym to ja był winny, iż karta nie działa.
— Tomek, coś nie tak z twoim kontem?
I tu muszę powiedzieć, jak to wyglądało z mojej strony, bo nikt mnie o to nie pytał. Tydzień wcześniej dostałem wyciąg z banku. Sto dziewięćdziesiąt złotych na firanki, sto dwadzieścia na jakiś krem do rąk, czterysta na fryzjera, osiemdziesiąt na taksówkę, kiedy nie chciało jej się czekać na mnie po wizycie u kardiologa. To wszystko w jeden miesiąc, oprócz zakupów spożywczych, które i tak robiłem albo opłacałem codziennie. Nie powiedziałem wtedy nic. Zamknąłem laptopa i poszedłem spać, bo bałem się, iż jak zacznę mówić, to powiem za dużo.
Stałem w kolejce, za nami zbierali się ludzie z wózkami, ktoś westchnął głośno. Powiedziałem:
— Karta jest zablokowana od wczoraj. Zmieniłem limit.
To nie była prawda w całości — zablokowałem ją tego ranka, w samochodzie, kiedy Danuta poszła po wózek, a ja siedziałem za kierownicą i patrzyłem na ekran telefonu. Nie planowałem tego zrobić akurat wtedy. Po prostu ręka sama otworzyła aplikację.
Marta, która stała obok z koszykiem warzyw, spojrzała na mnie z tym wyrazem twarzy, który znam od jedenastu lat — kiedy się na mnie złości, ale nie chce robić sceny przy obcych. Powiedziała cicho:
— Możemy to omówić w domu?
— Możemy — odpowiedziałem. — Ale w domu to zwykle kończy się tym, iż ja przepraszam za to, iż w ogóle o tym wspomniałem.
Danuta zostawiła wózek przy kasie. Nie krzyczała, nie płakała — po prostu wzięła torebkę i wyszła z galerii, mówiąc, iż pojedzie autobusem. Autobus numer 122 jeździ spod Bałtyckiej raz na dwadzieścia minut, akurat wtedy padał deszcz.
W domu, przy stole w kuchni, powiedziałem to, czego nie powiedziałem nigdy wcześniej: iż od trzech lat płacę czynsz za jej mieszkanie w Sopocie, które stoi puste, bo nikt go nie wynajmuje — bo Danuta „jeszcze nie zdecydowała", czy chce je sprzedać. Osiemset złotych miesięcznie, plus opłaty. Trzydzieści osiem tysięcy złotych przez trzy lata, licząc tylko czynsz administracyjny, bez rachunków za prąd, które też szły z mojego konta, bo mieszkanie było zarejestrowane na mnie jako „opiekuna" po tym, jak Danuta straciła zdolność kredytową.
Marta milczała długo. Potem zapytała, dlaczego nigdy jej o tym nie powiedziałem.
— Bo za każdym razem, kiedy próbowałem, kończyło się na tym, iż to ja jestem tym złym, który liczy grosze przy teściowej po zawale.
Zawał Danuta miała dwa lata temu. To prawda, ciężka sprawa, tydzień w szpitalu w Gdańsku na Kartuskiej. Ale od tamtej pory każda rozmowa o pieniądzach kończyła się przypomnieniem o tym zawale, jakby miał on trwać wiecznie i uzasadniać wszystko.
W poniedziałek pojechałem do notariusza przy ulicy Długiej, sam, bez zapowiedzi. Miałem pełnomocnictwo do zarządzania mieszkaniem Danuty — podpisała je dwa lata temu, kiedy leżała w szpitalu i bała się, iż nikt się nie zajmie formalnościami. Zrzekłem się tego pełnomocnictwa na piśmie, w obecności notariusza, z podpisem i pieczęcią. Zabrałem kopię aktu i zamknąłem stały zlecenie na czynsz z mojego rachunku — to zajęło mi trzy minuty w aplikacji bankowej, siedząc w samochodzie na tym samym parkingu, gdzie tydzień wcześniej odmówiono karcie.
Wieczorem powiedziałem Marcie i Danucie razem, przy tym samym stole. Że mieszkanie w Sopocie od pierwszego dnia przyszłego miesiąca jest z powrotem sprawą Danuty — ona decyduje, ona płaci, ona wynajmuje albo sprzedaje. Że karta zostaje zablokowana na stałe dla wszystkich oprócz Marty i mnie. Że jeżeli Danuta chce zostać z nami mieszkać — zostaje, ale na zasadach, które ustalimy razem, nie takich, które się same uformowały przez trzy lata milczenia.
Danuta wstała od stołu i wyszła do swojego pokoju. Nie trzasnęła drzwiami — po prostu zamknęła je cicho, co było gorsze niż trzaśnięcie.
Marta siedziała jeszcze chwilę, obracając w palcach pustą filiżankę po herbacie. Potem powiedziała jedno zdanie, które zapamiętam:
— Trzydzieści osiem tysięcy. Mogłeś powiedzieć to rok temu.
Nie odpowiedziałem. Wstałem, zebrałem naczynia ze stołu i poszedłem je zmywać, bo akurat tego wieczoru nie miałem nic więcej do dodania.
