We wrześniu ulica Podwale w Krośnie pachniała opadłymi jabłkami i wilgotnym węglem z piwnicy sąsiadów. W mojej kuchni stał rosół, a ja akurat wycierałam brzeg garnka ścierką, kiedy za uchylonymi drzwiami usłyszałam, jak Paweł mówi do Doroty:
— Jak stara podpisze w poniedziałek, umowa przedwstępna w środę. Dom idzie za dwieście osiemdziesiąt tysięcy. Tyle to spokój dla nas wszystkich.
— A co z nią? — zapytała Dorota.
— Pokój w ośrodku świętej Teresy przy Bławatkowej. Od pierwszego mają wolny. Dwuosobowy, ale lepsze niż to.
Dorota przez chwilę przesuwała torebkę z ramienia na ramię. Potem powiedziała:
— To powiemy, iż to ubezpieczenie mieszkania.
Poczułam, jak łyżka w dłoni robi się gorąca. Nie weszłam do pokoju. Nie trzasnęłam drzwiami. Zamieszałam rosół i dorzuciłam sól.
Nazywam się Krystyna Krawiec, mam sześćdziesiąt osiem lat. Dom przy Podwalu 5 budowałam z mężem prawie ćwierć wieku. Mąż umarł jedenaście lat temu, w styczniu. Została mi Dorota, ten dom i hortensje pod płotem. Dwa lata temu, po operacji biodra, podpisałam Dorocie pełnomocnictwo. Wtedy leżałam na szpitalnej sali, a ona powtarzała: „mamo, to na wszelki wypadek, żeby nikt ci nie zabrał dachu nad głową”. Nie doczytałam punktu czwartego.
W sobotę po ich wyjściu wyciągnęłam z szuflady teczkę z napisem „pełnomocnictwa”. Na wierzchu leżał rachunek za prąd: czterdzieści dwa złote. Pod spodem dokument. Punkt czwarty mówił, iż córka może „zbyć nieruchomość przy ulicy Podwale 5 w formie umowy sprzedaży albo dożywocia według uznania pełnomocnika”. Obok w kopercie z agencji „Pod Złotą Kamienicą” leżała już wydrukowana umowa przedwstępna. W rubryce „cena” wpisano: dwieście osiemdziesiąt tysięcy złotych.
W telewizji leciała akurat reklama środka do udrażniania rur. Wyłączyłam ją pilotem. Nie płakałam. Nalałam sobie zimnej herbaty z poprzedniego dnia i wypiłam do końca.
W niedzielę Dorota przyniosła szarlotkę z Lidla. Paweł stał w drzwiach i oglądał sufit, jakby już liczył metry. Dorota powiedziała, iż w poniedziałek podjedzie po mnie o dziesiątej, załatwimy „podpis w sprawie ubezpieczenia”. Ja na to, iż mam wizytę u ortopedy o ósmej piętnaście. Skłamałam bez mrugnięcia, chociaż serce mi waliło pod bluzką.
— To nic — odparła. — Pojedziemy po twojej wizycie.
— Na pewno zdążę — powiedziałam. — Zawsze zdążam.
Do kancelarii notarialnej przy Rynku weszłam w poniedziałek o ósmej. Pani notariusz Malinowska akurat parzyła kawę. Położyłam na biurku pełnomocnictwo, dowód osobisty i klucz od domu.
— Chcę odwołać pełnomocnictwo — oznajmiłam.
Notariusz doczytała punkt czwarty, odłożyła dokument na blat.
— To da się zrobić. Ale córka zostanie o tym zawiadomiona.
— Nie szkodzi. Mój spokój nie jest na sprzedaż. Nie za dwieście osiemdziesiąt tysięcy i nie za żadną inną sumę.
Sporządziła akt notarialny. Wydrukowała, podbiła. Zapłaciłam sto trzydzieści złotych gotówką. Potem z ławki przed kancelarią zadzwoniłam po ślusarza. Przyjechał o dwunastej. Wymienił wkładki w trzech zamkach: od ulicy, od podwórza i w piwnicy. Rachunek opiewał na dwieście czterdzieści złotych. Klucze schowałam do fartucha.
Potem poszłam do banku. Zamknęłam wspólne konto z córką, z którego przez dwa lata schodziły opłaty za jej samochód. Otworzyłam nowe, tylko na siebie. Przelew za pokój w ośrodku świętej Teresy, który Dorota opłaciła zaliczkę, wrócił na jej konto. Mnie nie dotyczył. Nie musiałam go podpisywać.
W środę rano pod furtkę podjechał czarny passat Pawła. Z tyłu siedział mężczyzna w krawacie, z teczką agencji. Dorota wysiadła pierwsza. Wypróbowała klucz. Nie pasował. Spróbowała drugi raz. Zamek choćby nie drgnął.
Wyszłam na ganek.
— Pełnomocnictwo odwołałam u notariusza — powiedziałam. — Zamki zmienione. Dom zostaje.
Dorota zmrużyła oczy, ale nie weszła.
— Mamo, obiecałaś. Paweł ma dług, czterdzieści trzy tysiące. Myślisz tylko o sobie.
— Właśnie o sobie pomyślałam. To nie twoja zaliczka ani twoja teczka.
Paweł wysiadł z auta i oparł się o maskę.
— To się nie liczy. Dokument był na Dorotę. A pani jesteś tylko matką.
— Nie. Jestem właścicielką. Akt odwołania leży w kancelarii i w sądzie. Dla was nie ma nic.
Mężczyzna z teczką poprawił sobie parasol pod pachą.
— W takim razie dziękuję. Umowa nieaktualna.
Wsiadł do auta i odjechał pierwszym kursem spod furtki. Paweł stał jeszcze chwilę. Dorota krzyknęła:
— To już nie masz córki!
A ja wróciłam do przedpokoju. Nowy klucz przekręcił się miękko. Przez szybę w drzwiach widziałam, jak Dorota schyla się po torebkę, a Paweł kopie opadły liść klonu pod płotem.
Na stole w kuchni leżała jeszcze stara koperta z agencji. Odwróciłam ją na drugą stronę i napisałam długopisem: „Mój spokój nie jest na sprzedaż”. Potem zgarnęłam talerz z rosołem, podniosłam do ust łyżkę i zjadłam cały, do samego dna.
