— Za coś takiego pół roku pracy, a ona choćby nie przyszła spojrzeć — powiedziałem to do Krzyśka, kiedy zwoziliśmy ostatnią paletę płytek. On tylko wzruszył ramionami, bo co miał powiedzieć. Mieszkanie na Winogradach, czterdzieści dwa metry, kupiłem je od kobiety, która nazywała się Alina Wardęga. Sprzedała szybko, z rabatem za pośpiech, i tyle ją widziałem — tak myślałem.
Nie znałem jej historii. Nie pytałem, po co komu wiedzieć, dlaczego ktoś sprzedaje mieszkanie za dwadzieścia procent poniżej ceny rynkowej. Notariusz, pani Halina, kobieta po sześćdziesiątce z biurem przy ulicy Dąbrowskiego, powiedziała mi tylko: „sprawa czysta, klientka spieszy się bardzo". Zadatek wpłaciłem dwa tygodnie wcześniej, resztę tego samego dnia, kiedy odebrałem klucze. Sto dziewięćdziesiąt tysięcy złotych za coś, co normalnie kosztowałoby dwieście czterdzieści. Byłem zadowolony jak dziecko. Dwadzieścia lat w piechocie morskiej, emerytura, trochę oszczędności — to miało być moje miejsce, gdzie w końcu robię remont po swojemu, bez rozkazów.
W dniu odbioru kluczy przyjechałem rano z wiertarką i workiem narzędzi. Miałem plan: zerwać boazerię w kuchni, skuć starą glazurę w łazience, przez tydzień żyć w bałaganie i pyle, ale we własnym kącie. Koło południa zjadłem kanapkę na parapecie, popatrzyłem na podwórko — jakaś kobieta wieszała pranie, dzieciak jeździł na hulajnodze po chodniku, z okna niżej leciało radio, RMF, jakiś przebój sprzed dziesięciu lat. Zwyczajne polskie popołudnie, nic specjalnego. I dobrze, bo ja właśnie takiego spokoju szukałem.
O wpół do siódmej ktoś zadzwonił do drzwi. Dwa razy, natarczywie. Otworzyłem z wiertarką jeszcze w ręku, bo akurat wiercłem otwór pod kołek.
Na klatce stała gromadka ludzi. Z przodu kobieta w futrze ze sztucznego lisa, poprawiająca trwałą ondulację, obok niej mężczyzna po trzydziestce w niebieskim garniturze, który wyraźnie go już opinał w pasie, z butelką koniaku pod pachą. Za nimi jakaś starsza ciotka z reklamówkami, z których wystawały słoiki z ogórkami, a na schodach tłoczyło się jeszcze z pięciu facetów w skórzanych kurtkach, pachnących piwem i papierosami.
— No i? — rzuciłem tylko, bo naprawdę nie wiedziałem, o co chodzi.
Facet w garniturze zbladł, zerknął na numer na drzwiach — czterdzieści dwa, ten sam co zawsze — i wybełkotał:
— Co pan tu robi w moim mieszkaniu? Gdzie Alina?
Powiedziałem mu, jak jest: akt notarialny, moje nazwisko, transakcja zamknięta dziś przed południem w urzędzie. Żadnej Aliny tu nie ma, wyjechała rano. Kobieta w futrze zaczęła krzyczeć, iż to gniazdo rodzinne jej syna, iż mają tu świętować jego urodziny, trzydziestopięciolecie, iż mam się wynosić z ich własności. Powiedziałem jej spokojnie, iż może wezwać policję, chętnie zaczekam, bo mam papiery w porządku, a ona stoi na klatce i robi awanturę.
Dopiero wtedy zobaczyłem, jak w środku coś w tym facecie pęka. Wyjął komórkę, wybrał „Kochanie", usłyszał, iż numer nieosiągalny. Wybrał jeszcze raz. To samo. Ręce mu się trzęsły tak, iż o mało nie upuścił telefonu na podłogę.
Dałem mu kopertę, którą Alina zostawiła u mnie razem z aktem — powiedziała tylko, żebym oddał, gdyby ktoś pytał o nią tego dnia. Nie czytałem, co w środku. Zobaczyłem tylko, jak mężczyzna łamie pieczęć, wyciąga akt rozwodu z niebieską pieczęcią i kartkę zapisaną drobnym, równym pismem. Czytał długo, ręce mu opadały coraz niżej.
Matka wrzeszczała coś o niewdzięcznicy, o wężu, o tym, iż to ona go wychowała na porządnego człowieka. Facet powtarzał cicho, iż mieszkanie było jej, jeszcze sprzed ślubu, iż sam był tylko zameldowany. Jego kolesie z pracy zaczęli się wycofywać po schodach, mrucząc coś o piwie w pubie, nie chcąc oglądać cudzej klęski. Jeden z nich, tęgi, poklepał go po ramieniu i powiedział: sto lat, stary, trzymaj się.
Ciotka próbowała pozbierać słoik z ogórkami, który wypadł jej z reklamówki i roztrzaskał się na schodach, zalewając stopnie octem. Matka wciąż napierała, próbowała wcisnąć się obok mnie do środka, krzycząc, iż złożą pozew, iż unieważnią transakcję, iż jestem w zmowie z tą kobietą.
Powiedziałem jej wtedy, spokojnie, ale twardo: dwadzieścia lat służby nauczyło mnie liczyć do dziesięciu, zanim ktoś naprawdę pożałuje. Papiery mam czyste, zarejestrowane w sądzie wieczystoksięgowym, a ona stoi przed cudzym mieszkaniem i robi hałas, na który sąsiedzi zaraz zaczną patrzeć przez wizjery. Dałem jej dziesięć sekund, zanim zejdą po schodach sami, z własnej woli.
Zeszła. Pociągnęła syna za rękaw, ten szedł jak nakręcona zabawka, której skończyły się baterie. Butelka koniaku wyśliznęła mu się z ręki na półpiętrze i rozbiła się z takim brzękiem, iż echo poszło przez całą klatkę.
Zamknąłem drzwi na trzy zamki. W środku pachniało jeszcze świeżym tynkiem i gruntem, którym pomalowałem ściany dzień wcześniej. Nie miałem satysfakcji z tego, co się stało na klatce — miałem tylko ciężar w żołądku, bo widziałem, jak ktoś traci grunt pod nogami w ciągu trzydziestu sekund, i wiedziałem, iż to nie moja sprawa, żeby go żałować.
Kartkę, którą facet zostawił na wycieraczce, zanim wyszedł — chyba mu wypadła z ręki, kiedy matka ciągnęła go w dół — podniosłem odruchowo. Pismo kobiece, równe. Coś o tym, iż gotowała mu przez trzy lata, prała, znosiła teściową, która twierdziła, iż udaje chorobę, żeby nie myć podłóg. Że pieniądze odłożone na wakacje zabrała jako odszkodowanie za nerwy. Że kupiła sobie mały dom nad morzem, w miejscowości, o której on nigdy nie słyszał.
Włożyłem tę kartkę do szuflady w kuchni, tam gdzie trzymam papiery od notariusza. Nie moja sprawa, ale zostawiłem, bo pomyślałem, iż kiedyś może ktoś zapyta, co się tu wydarzyło pierwszego dnia.
Tydzień później wpadł do mnie listonosz z awizo — przesyłka polecona z Poznania, nadawca „Kancelaria Adwokacka, Halina Wardęga-Nowak". Otworzyłem, myślałem, iż to jakieś pismo od tamtej rodziny, może próba unieważnienia umowy, jak groziła matka na klatce. W środku była kopia wyroku sądu rejonowego — pozew Aliny przeciwko byłemu mężowi o zwrot kosztów remontu, które przed laty pokryła z własnych pieniędzy, a on nigdy jej nie oddał. Sprawa wygrana, kwota: dwadzieścia sześć tysięcy złotych, płatne w ciągu trzydziestu dni. Do mnie to pismo trafiło przez pomyłkę urzędu — stary adres w bazie, mój numer mieszkania. Zadzwoniłem do kancelarii, powiedziałem, iż pomyłka, iż mieszkanie już nie należy do pani Wardęgi. Sekretarka przeprosiła, obiecała poprawić w systemie.
Odłożyłem słuchawkę i przez chwilę stałem z ręką na framudze, tej samej, o którą tydzień wcześniej oparłem dłoń, blokując przejście matce w futrze z lisa. Pomyślałem, iż ta kobieta, której nigdy nie widziałem na oczy, poukładała sobie życie lepiej niż ludzie, którzy krzyczeli na mojej klatce — bo ona nie czekała, aż ktoś jej odda coś, co jej się należało. Po prostu poszła do sądu i to wyegzekwowała.
Wiertarkę wziąłem znowu do ręki dopiero wieczorem. Skułem resztę starej glazury w łazience, otworzyłem okno, wypuściłem pył na zewnątrz. Na dole ktoś odpalił grilla, pachniało kiełbasą i dymem, sąsiedzi śmiali się głośno przy piwie. Zwyczajny wtorek na Winogradach. Pomyślałem, iż tę ścianę między kuchnią a salonem jednak wyburzę w przyszłym tygodniu, tak jak planowałem od początku — bo to moje mieszkanie, kupione uczciwie, i nikt więcej nie będzie dzwonił do tych drzwi, żądając, żebym się z niego wynosił.
