Kuchenka podłączona do butli z propanem-butanem nie w każdym budynku jest dozwolona. Instalacji gazu płynnego nie wolno stosować w budynku mającym więcej niż cztery kondygnacje nadziemne. Jest też drugi, znacznie mniej znany zakaz: w jednym budynku nie można jednocześnie korzystać z instalacji gazu płynnego i gazu dostarczanego z sieci. Ograniczenie dotyczy całego obiektu, a nie tylko pojedynczego mieszkania.
Fot. Shutterstock / Warszawa w PigułceButle z gazem przez cały czas są używane w wielu polskich mieszkaniach. Służą przede wszystkim do zasilania kuchenek, zwłaszcza w starszych budynkach, na terenach bez sieci gazowej lub w lokalach, w których mieszkańcy nie chcą korzystać wyłącznie z urządzeń elektrycznych.
Samo posiadanie butli nie jest zabronione. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy budynek jest zbyt wysoki albo został już wyposażony w instalację gazu ziemnego.
Granicą są cztery kondygnacje nadziemne
Warunki techniczne dotyczące budynków wskazują, iż instalacje gazu płynnego mogą być wykonywane wyłącznie w budynkach niskich.
Przepisy stanowią wprost:
instalacji gazu płynnego nie można stosować w budynku mającym więcej niż cztery kondygnacje nadziemne.
Nie należy tego mylić z numerem piętra widocznym w windzie. Kondygnacją nadziemną jest każda część budynku znajdująca się nad poziomem terenu, w tym również parter.
W typowym budynku układ może więc wyglądać następująco:
- parter – pierwsza kondygnacja nadziemna,
- pierwsze piętro – druga,
- drugie piętro – trzecia,
- trzecie piętro – czwarta,
- czwarte piętro – piąta.
Jeżeli budynek ma parter i cztery piętra, posiada już pięć kondygnacji nadziemnych. Instalacja wykorzystująca gaz płynny z butli nie powinna być w nim stosowana – niezależnie od tego, czy samo mieszkanie znajduje się na parterze, czy na najwyższym piętrze.
Ograniczenie odnosi się do wysokości całego budynku, a nie kondygnacji, na której stoi butla.
Podstawą jest § 157 rozporządzenia określającego warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W budynku jest gaz z sieci? Drugiej instalacji nie wolno dokładać
Drugi zakaz może być dla mieszkańców jeszcze większym zaskoczeniem.
W jednym budynku nie wolno jednocześnie stosować instalacji gazu płynnego oraz gazu dostarczanego z sieci gazowej.
Oznacza to, iż mieszkaniec nie powinien samodzielnie podłączać kuchenki do butli z propanem-butanem tylko dlatego, iż w jego lokalu odłączono gaz ziemny albo zdemontowano kuchenkę sieciową.
Jeżeli w innych mieszkaniach tego samego budynku przez cały czas działa instalacja gazu z sieci, używanie instalacji butlowej może naruszać warunki techniczne.
Państwowa Straż Pożarna przypomina tę zasadę wprost: o ile w mieszkaniu znajduje się instalacja gazu dostarczanego z sieci, nie można jednocześnie korzystać z gazu płynnego. Zalecenia opublikowała między innymi Komenda Powiatowa PSP w Wołominie.
Odcięcie gazu w jednym mieszkaniu nie zawsze rozwiązuje problem
W praktyce może dojść do niebezpiecznego nieporozumienia.
Właściciel mieszkania rezygnuje z gazu sieciowego, zleca odłączenie urządzenia w swoim lokalu, a następnie kupuje kuchenkę na propan-butan. Może uznać, iż skoro w jego mieszkaniu gazu ziemnego już nie ma, butla jest dozwolona.
Przepis mówi jednak o jednym budynku, a nie tylko o jednym lokalu.
Jeżeli wspólna nieruchomość przez cały czas jest wyposażona w czynną instalację gazową i korzystają z niej inni mieszkańcy, zastąpienie jej w jednym lokalu indywidualną butlą nie musi być zgodne z obowiązującymi warunkami technicznymi.
Dlatego przed zakupem urządzenia należy ustalić z administracją, zarządcą lub wspólnotą:
- ile kondygnacji nadziemnych ma budynek,
- czy znajduje się w nim czynna instalacja gazu sieciowego,
- jaki sposób zasilania urządzeń dopuszcza dokumentacja budynku,
- czy regulamin wspólnoty albo spółdzielni wprowadza dodatkowe wymogi bezpieczeństwa.
W niższym budynku butla może być legalna, ale trzeba spełnić warunki
Brak jednego z opisanych zakazów nie oznacza pełnej dowolności. Butla musi być prawidłowo podłączona, ustawiona i użytkowana.
Do urządzeń gazowych w mieszkaniu mogą być podłączone najwyżej dwie butle, a zawartość gazu w każdej z nich nie może przekraczać 11 kg.
Państwowa Straż Pożarna wskazuje również, że:
- butla powinna stać pionowo,
- należy zabezpieczyć ją przed przewróceniem i uszkodzeniem,
- temperatura pomieszczenia nie może przekraczać 35 stopni Celsjusza,
- butla nie może stać bezpośrednio przy piecu, grzejniku lub innym źródle ciepła,
- trzeba zachować bezpieczną odległość od urządzeń mogących powodować iskrzenie,
- pomieszczenie musi mieć sprawną wentylację,
- urządzenia należy użytkować zgodnie z instrukcją producenta,
- po zakończeniu używania trzeba zakręcić zawory.
Strażacy podkreślają, iż w mieszkaniu nie należy przechowywać zapasowych, niepodłączonych butli. Pusta butla również nie jest całkowicie bezpieczna, ponieważ mogą znajdować się w niej resztki gazu i jego opary.
Butli nie wolno trzymać w piwnicy ani pod ziemią
Propan-butan jest cięższy od powietrza. Po rozszczelnieniu nie unosi się swobodnie do góry, ale może gromadzić się przy podłodze oraz w zagłębieniach.
Z tego powodu butli nie należy przechowywać ani użytkować w pomieszczeniach, których podłoga znajduje się poniżej poziomu terenu, takich jak:
- piwnice,
- podziemne garaże,
- sutereny,
- kanały techniczne,
- inne zagłębione pomieszczenia bez możliwości bezpiecznego odprowadzenia gazu.
Nawet niewielki wyciek w zamkniętej piwnicy może doprowadzić do powstania mieszaniny wybuchowej.
Niebezpieczeństwo nie znika również po opróżnieniu butli. Pozostające wewnątrz opary przez cały czas mogą się zapalić lub wybuchnąć.
Przewód nie może być przypadkowym wężem
Podłączenie butli do kuchenki powinno być wykonane zgodnie z wymaganiami producenta i zasadami technicznymi. Nie wolno używać przypadkowego węża, prowizorycznych opasek ani starego reduktora o nieznanym stanie.
Po każdej wymianie butli należy sprawdzić szczelność połączenia. Można do tego użyć specjalnego preparatu albo roztworu wody z mydłem. Pojawienie się pęcherzyków oznacza nieszczelność.
Szczelności nigdy nie sprawdza się płomieniem zapalniczki lub zapałki.
Butle powinny pochodzić z legalnych punktów dystrybucji, mieć czytelne oznaczenia i ważne badanie techniczne. Zbiornik skorodowany, uszkodzony lub napełniony poza autoryzowanym punktem stanowi poważne zagrożenie.
Kontrola może rozpocząć się po zgłoszeniu mieszkańca
Nie ma jednego systemu regularnego sprawdzania wszystkich mieszkań z butlami. Nie oznacza to jednak, iż sposób ich użytkowania pozostaje wyłącznie prywatną sprawą lokatora.
Interwencję mogą uruchomić między innymi:
- wyczuwalny zapach gazu,
- zawiadomienie sąsiada,
- informacja przekazana administracji,
- kontrola instalacji albo przewodów wentylacyjnych,
- interwencja straży pożarnej,
- pożar, wybuch lub inne niebezpieczne zdarzenie.
Zarządca może zażądać usunięcia zagrożenia, a adekwatne służby sprawdzić sposób użytkowania urządzenia. o ile nieprawidłowości stwarzają bezpośrednie niebezpieczeństwo, konieczne może być natychmiastowe odłączenie butli i zaprzestanie korzystania z kuchenki.
Nie istnieje jeden automatyczny „mandat za butlę”. Konsekwencje zależą od rodzaju naruszenia, powstałego zagrożenia oraz tego, czy użytkownik wykona polecenia administracji i służb. W razie pożaru lub wybuchu mogą pojawić się także roszczenia odszkodowawcze oraz spór z ubezpieczycielem.
Czujesz gaz? Nie włączaj choćby światła
Gaz płynny jest celowo nawaniany, dlatego jego wyciek zwykle można rozpoznać po charakterystycznym zapachu.
Jeżeli w mieszkaniu czuć gaz:
- nie zapalaj światła,
- nie korzystaj z zapalniczki ani zapałek,
- nie uruchamiaj urządzeń elektrycznych,
- nie wyciągaj wtyczek z gniazdek,
- zamknij zawór butli, jeżeli można zrobić to bezpiecznie,
- otwórz okna i drzwi,
- opuść mieszkanie,
- powiadom sąsiadów bez korzystania z elektrycznego dzwonka,
- z bezpiecznego miejsca zadzwoń pod numer 112.
Nawet włączenie lub wyłączenie światła może wytworzyć iskrę wystarczającą do zapłonu nagromadzonego gazu.
Najpierw sprawdź budynek, dopiero później kupuj urządzenie
Najważniejsze są dwa pytania:
Czy budynek ma więcej niż cztery kondygnacje nadziemne?
Jeżeli tak, instalacja gazu płynnego nie może być w nim stosowana.
Czy w tym samym budynku działa instalacja gazu z sieci?
Jeżeli tak, nie wolno jednocześnie wprowadzać instalacji wykorzystującej gaz płynny.
Dopiero gdy oba ograniczenia nie występują, można sprawdzić pozostałe warunki techniczne dotyczące liczby butli, ich wielkości, lokalizacji, wentylacji i prawidłowego podłączenia.
Butla z gazem nie jest zakazana w każdym mieszkaniu. W wysokim bloku albo budynku korzystającym już z gazu sieciowego jej podłączenie może jednak naruszać przepisy i stwarzać zagrożenie nie tylko dla jednego lokalu, ale także dla wszystkich mieszkańców.
