— A ty nie masz po co siadać do stołu. Ty powinnaś nam podawać! — oznajmiła moja teściowa. Stałam przy kuchence w ciszy poranka — w pogniecionej piżamie, z niedbale związanymi włosami. Pachniało tostami i mocną kawą. Na taborecie przy stole siedziała moja 7-letnia córka, z nosem w zeszycie, pilnie rysując kolorowe esy-floresy flamastrami. — Znowu te swoje dietetyczne bułeczki? — rozległ się za mną głos. Podskoczyłam. W drzwiach stanęła teściowa — kobieta o kamiennej twarzy i nieznoszącym sprzeciwu tonie. Miała na sobie szlafrok, włosy ściśnięte w kok, usta — zaciśnięte. — A ja, poza tym, wczoraj jadłam co popadnie! — ciągnęła, uderzając ścierką o róg stołu. — Ani zupy, ani porządnego jedzenia. Umiesz zrobić jajka? Tak, po ludzku, a nie w te swoje… nowoczesne sposoby! Wyłączyłam kuchenkę i otworzyłam lodówkę. W piersi zakręciła mi się sprężyna złości, ale ją przełknęłam. Nie przy dziecku. I nie tam, gdzie każdy centymetr mówił: „Jesteś tu tylko na chwilę.“ — Zaraz będzie — wykrztusiłam i odwróciłam się, by nie widziała drżącego głosu. Córka nie odrywała wzroku od flamastrów, ale kątem oka obserwowała babcię — cicho, ostrożnie. „Zamieszkamy u mojej mamy“ Kiedy mąż zaproponował, żebyśmy wprowadzili się do jego matki, brzmiało rozsądnie. — Zamieszkamy u niej — tylko na chwilę. Dwa miesiące max. Blisko pracy, a za chwilę dadzą nam kredyt. Ona nie ma nic przeciwko. Wahałam się. Nie przez konflikt z teściową. Byłyśmy dla siebie uprzejme. Ale znałam prawdę: dwie dorosłe kobiety w jednej kuchni — to pole minowe. A teściowa była osobą, która miała manię porządku, kontroli i moralnych ocen. Ale nie było wielkiego wyboru. Stare mieszkanie sprzedaliśmy, nowe dopiero się rodziło. Więc we troje przeprowadziliśmy się do jej dwupokojowego mieszkania. „Tylko tymczasowo.“ Kontrola stała się codziennością Pierwsze dni minęły spokojnie. Teściowa podkreślała uprzejmość, postawiła dodatkowe krzesełko dla dziecka, poczęstowała ciastem. Ale już trzeciego dnia zaczęły się „zasady“. — W moim domu jest porządek — oznajmiła przy śniadaniu. — Wstajemy o ósmej. Buty — tylko w stojaku. Zakupy — do uzgodnienia. I telewizor ciszej, bo jestem wrażliwa na hałas. Mąż wzruszył ramionami z uśmiechem: — Mamo, jesteśmy tu tylko chwilę. Wytrzymamy. Skinęłam głową w milczeniu. Ale „wytrzymamy“ zaczęło brzmieć jak wyrok. Zaczęłam znikać Minął tydzień. Potem kolejny. Reżim stawał się coraz ostrzejszy. Teściowa zdjęła córce rysunki ze stołu: — Przeszkadzają. Zgarnęła obrus, który położyłam: — Niepraktyczny. Moje płatki zbożowe zniknęły z półki: — Są stare, pewnie zepsute. Szampony „przeniosła“: — Żeby mi się nie plątały. Czułam się nie jak gość, ale jak ktoś bez głosu i prawa do zdania. Moje jedzenie było „nieprawidłowe“. Na moje nawyki mówiła „zbędne“. Moje dziecko — „za głośne“. A mąż wciąż powtarzał: — Zacisk zęby. To mieszkanie mamy. Ona zawsze taka była. Ja… dzień po dniu traciłam siebie. Coraz mniej zostało ze spokojnej, pewnej kobiety, którą byłam. Zostało tylko dostosowywanie się i milczenie. Życie według nie swoich zasad Co rano wstawałam o szóstej, żeby zająć łazienkę pierwsza, ugotować owsiankę, przygotować dziecko… i nie podpaść teściowej. Wieczorem gotowałam dwie kolacje. Jedną dla nas. I jedną „według standardów“ dla niej. Bez cebuli. Potem z cebulą. Potem tylko w jej garnku. Potem tylko na jej patelni. — Ja nie wymagam wiele — mówiła z wyrzutem. — Tylko po ludzku. Jak się należy. Dzień, w którym upokorzenie stało się publiczne Pewnego ranka właśnie umyłam twarz i włączyłam czajnik, gdy weszła teściowa — jakby normalnie można wchodzić bez zapowiedzi. — Dziś przychodzą moje koleżanki. O drugiej. Ty jesteś w domu, więc przygotujesz stół. Ogóreczki, sałatka, coś do herbaty — tak po prostu. „Tak po prostu“ u niej znacząło stół jak na święta. — A… nie wiedziałam. Produkty… — Kupisz. Zrobiłam ci listę. Nic trudnego. Ubierałam się i poszłam do sklepu. Kupiłam wszystko: kurczaka, ziemniaki, koperek, jabłka na szarlotkę, ciasteczka… Wróciłam. Zaczęłam gotować bez przerwy. Na drugą wszystko było gotowe: stół zastawiony, kurczak upieczony, sałatka świeża, szarlotka złocista. Przyszły trzy emerytki — eleganckie, z trwałą ondulacją i perfumami sprzed lat. I już po chwili wiedziałam, iż nie jestem „wśród nich“. Jestem „obsługą“. — Chodź, chodź… siądź tu, obok nas — uśmiechnęła się teściowa. — Będziesz nam podawać. — Mam… podawać? — powtórzyłam. — No co? My starsze jesteśmy. Tobie nie jest trudno. I znów: z tacą, z łyżkami, z chlebem. „Podaj herbatę.“ „Przynieś cukier.“ „Już się skończyła sałatka.“ — Kurczak suchy — mruczała jedna. — Szarlotka przypieczona — dodawała druga. Zaciskałam zęby. Uśmiechałam się. Zbierałam talerze. Nalewałam herbatę. Nikt nie zapytał, czy chcę usiąść. Albo odetchnąć. — Jak dobrze, gdy jest młoda gospodyni! — powiedziała teściowa z udaną czułością. — Wszystko na niej się trzyma! I wtedy… coś we mnie pękło. Wieczorem powiedziałam prawdę Kiedy goście wyszli, pozmywałam wszystko, schowałam resztki, wyprałam obrus. Potem usiadłam na końcu kanapy z pustą szklanką w ręce. Za oknem zmierzchało. Córka spała zwinięta w kłębek. Mąż siedział obok — w telefonie. — Posłuchaj… — powiedziałam cicho, ale stanowczo. — Ja już nie dam rady. Zdziwił się. — Mieszkamy tu jak obcy. Ja jestem tylko personel sprzątający. A ty… widzisz to? Nie odpowiedział. — To nie dom. To życie ciągłego dopasowywania się i milczenia. Jestem w tym z dzieckiem. Już nie chcę czekać kolejnych miesięcy. Mam dość bycia wygodną i niewidzialną. Kiwnął głową… powoli. — Zrozumiałem… Przepraszam, iż nie dostrzegłem tego wcześniej. Poszukamy wynajmu. Cokolwiek… byleby nasze. I zaczęliśmy szukać od razu. Nasz dom — choćby malutki Mieszkanie było małe. Właściciel zostawił stare meble. Linoleum skrzypiało. Ale kiedy przekroczyłam próg… poczułam ulgę. Jakbym odzyskała swój głos. — No… jesteśmy — westchnął mąż, odkładając torby. Teściowa nic nie powiedziała. choćby nie próbowała nas zatrzymać. Nie wiedziałam, czy się obraziła, czy zrozumiała, iż przesadziła. Minął tydzień. Poranki zaczęły się od muzyki. Córka rysowała na podłodze. Mąż parzył kawę. A ja patrzyłam na to i się uśmiechałam. Bez stresu. Bez pośpiechu. Bez „wytrzymania“. — Dziękuję ci — powiedział pewnego ranka, przytulając mnie. — Że nie przemilczałaś. Spojrzałam mu w oczy: — Dziękuję, iż mnie usłyszałeś. Teraz nie było idealnie. Ale to był nasz dom. Nasze zasady. Nasz hałas. Nasze życie. I to było prawdziwe. ❓A ty co myślisz: gdybyś była na jej miejscu, wytrzymałabyś „tylko na chwilę“, czy wyszłabyś już w pierwszym tygodniu?