Nazywam się Bożena Kaczorek, mam pięćdziesiąt trzy lata i od jedenastu pracuję jako pielęgniarka w Domu Seniora „Pod Lipami" w Wałbrzychu. Widziałam już niejedno pożegnanie, niejedno łóżko, które z dnia na dzień zostaje puste. Ale historię pana Edwarda opowiadam sobie w głowie chyba najczęściej — bo przypomina mi, żeby zadzwonić do własnej matki, choćby gdy jestem zmęczona po nocnej zmianie.
Pan Edward Sikorski trafił do nas cztery lata temu. Miał wtedy osiemdziesiąt cztery lata, dziś ma osiemdziesiąt osiem. Pokój numer siedem, dwanaście metrów kwadratowych, łóżko przy oknie wychodzącym na parking i śmietnik. W szafce nocnej trzyma fotografie — to jedyne, co się nigdy nie wyprowadza.
Poznałam go w pierwszym tygodniu mojej zmiany porannej. Mierzyłam mu ciśnienie, a on zapytał, czy wiem, ile desek zużywa się na porządny regał. Powiedziałam, iż nie mam pojęcia. Odparł, iż kiedyś budował meble dla całej rodziny — półki, stoły, kołyskę dla pierwszego wnuka. Teraz ręce mu drżą, choćby długopisu do krzyżówki nie utrzyma bez wysiłku.
Ma czworo dzieci. Jedenaścioro wnucząt. Troje prawnucząt. Zapisałam to sobie kiedyś na karteczce, bo sam mi podyktował — jakby chciał, żeby ktoś to zapisał, skoro nikt z rodziny nie przychodzi wystarczająco często, by to policzyć na żywo.
Syn najstarszy, Grzegorz, wpada raz w miesiącu, zwykle w pierwszą sobotę, na jakieś dwadzieścia minut. Przynosi banany, bo tak robił jego ojciec kiedyś, i patrzy na zegarek. Córka, Danuta, dzwoni w niedziele — czasem rozmowa trwa pięć minut, czasem urywa się po trzech, bo „dzieci ją wołają". Drugi syn zjawia się na Wigilię i Wielkanoc. A najmłodszy, Tomasz, nie zadzwonił od dwóch lat. Zapytałam raz pana Edwarda, czy wie dlaczego. Powiedział tylko, iż nocami próbuje sobie przypomnieć, co zrobił nie tak, i nie znajduje odpowiedzi. Może już nie szuka.
Ja przychodzę codziennie o siódmej rano. Mierzę ciśnienie, poprawiam poduszkę, pytam, jak się czuje. To akurat jest łatwe — trzy minuty. Ale zauważyłam, iż pan Edward zawsze trzyma dla mnie w zapasie jakieś zdanie, jedno, czasem dwa, jakby przez całą noc je sobie układał, żeby mieć z kim porozmawiać rano.
Kuchnia u nas pachnie zupą jarzynową, nie tą domową sprzed lat — inaczej, bardziej stołówkowo, ale on zawsze mówi, iż to i tak lepsze niż nic. W telewizji na korytarzu leci od rana Pytanie za pytanie, głośno, bo pan z pokoju piątego nie dosłyszy. Bilet autobusowy do miasta kosztuje trzy dwadzieścia, ale on i tak nigdzie nie jeździ, bo nogi już nie te.
Kiedyś, sprzątając jego szafkę, znalazłam pod fotografiami zeszyt w kratkę. Krzyżówki, wypełnione do połowy, resztę zostawił pustą. Zapytałam żartem, czy się poddał. Odpowiedział, iż nie, tylko iż palce już nie nadążają za głową — głowa wciąż pamięta wszystko, zapach niedzielnego obiadu, śmiech wnuków biegających po schodach, ale ręce nie chcą tego zapisać.
Sąsiad z pokoju obok, pan Alojzy, z którym pan Edward grał w karty co wtorek, odszedł w marcu. Rano jeszcze rozmawiali przy śniadaniu, wieczorem już go nie było. Zostało puste łóżko i cisza, którą nikt nie wypełnił. Od tamtej pory pan Edward mówi mniej. Nie chce się przywiązywać, powtarza, bo tu ludzie znikają bez uprzedzenia.
Miałam nocną zmianę pod koniec lipca, gdy zastałam go z oczami zaczerwienionymi, ale suchymi — udawał, iż to od światła. Powiedział, iż mężczyzn z jego pokolenia nie uczono płakać, więc robi to po cichu, kiedy nikt nie słyszy. Usiadłam wtedy na chwilę na brzegu łóżka, choć regulamin tego nie przewiduje i nikt mi za to nie zapłaci. Podałam mu szklankę wody. Nic nie powiedziałam, bo nie umiałam.
We wrześniu, w drugą niedzielę miesiąca, do recepcji zadzwonił Tomasz. Pytał, czy ojciec jeszcze żyje. Kierowniczka zmiany podała mu numer do pokoju, ale on się rozłączył, zanim ktokolwiek zdążył przełączyć. Powiedziałam o tym panu Edwardowi dopiero następnego dnia, bo nie wiedziałam, czy to dobra wiadomość, czy zła.
Trzy tygodnie później Grzegorz przyjechał w środku tygodnia, nietypowo, z teczką dokumentów. Usiadł przy łóżku ojca i przez chwilę mówił o formalnościach związanych z mieszkaniem po matce, które od lat stało puste. Pan Edward słuchał, kiwając głową, aż w końcu powiedział spokojnie, iż mieszkanie już dawno przepisał na wnuki — na tych, którzy odwiedzają go choćby raz na kwartał, zapisał to u notariusza jeszcze przed przeprowadzką do nas. Grzegorz zamilkł. Wyszedł piętnaście minut później niż zwykle.
Dwa dni po tej wizycie zastałam pana Edwarda przy oknie, nie w łóżku — siedział na krześle, które sam sobie przysunął, mimo iż ręce mu się trzęsły przy tym wysiłku. Powiedział mi, iż napisał list do Tomasza. Nie żeby go winić. Tylko żeby powiedzieć, iż drzwi do pokoju siódmego są otwarte codziennie do dwudziestej, i iż nie potrzebuje prezentów ani pieniędzy — potrzebuje godziny w tygodniu, żeby ktoś usiadł obok i po prostu pobył.
List wysłał tego samego dnia. Ja zakleiłam kopertę, bo jego palce już nie dają rady z klejem.
Nie wiem, czy Tomasz przyjedzie. Nie mój to interes, żeby to naprawiać — jestem tu, żeby mierzyć ciśnienie i podawać leki o ósmej i o czternastej. Ale codziennie rano, kiedy wchodzę do pokoju siódmego, sprawdzam, czy na krześle przy oknie ktoś siedział. Na razie krzesło stoi tam, gdzie je zostawił — przysunięte do szyby, zwrócone w stronę parkingu, jakby czekało na kogoś, kto może przyjedzie, a może nie.
