Ludwika Sowa spędziła trzydzieści dwa lata w tej samej szkole baletowej na Mokotowie, ucząc dziewczynki, jak trzymać plecy i jak nie płakać, kiedy stopy krwawią po drugiej godzinie przy drążku. Miała sześćdziesiąt jeden lat i emeryturę, która ledwie starczała na czynsz za kawalerkę przy Puławskiej. Jedyne, co zostało po mężu, Wojciechu, zmarłym cztery lata temu, to mały warsztat samochodowy przy Grójeckiej — dwa stanowiska, kanał, kompresor, klientela wierna od piętnastu lat. Wojciech zapisał go w testamencie wnuczce, Julii, dwadzieścia dwa lata, z zastrzeżeniem, iż do trzydziestki prowadzi nim babcia jako pełnomocnik.
Julia trenowała balet od siódmego roku życia. To właśnie Ludwika ją tam zapisała, płaciła za buty pointe, za obozy w Zakopanem, za bilety do Teatru Wielkiego, żeby dziewczyna zobaczyła, jak wygląda scena, do której dąży. Kiedy dwa lata temu Julia dostała kontuzję ścięgna Achillesa i lekarz powiedział, iż o karierze scenicznej może zapomnieć, to babcia siedziała z nią w poczekalni szpitala na Banacha do drugiej w nocy, trzymając kubek z niedopitą, wystygniętą kawą, którą żadna z nich nie miała siły dopić.
Problem zaczął się w marcu, kiedy Julia wyszła za mąż za Kubę, informatyka z Wrocławia, którego poznała na weselu koleżanki. Trzy miesiące później Kuba zaczął pytać o warsztat. Ile przynosi miesięcznie. Czy jest w hipotece. Czy babcia planuje go sprzedać.
We wtorek, dwudziestego sierpnia, Ludwika przyszła do warsztatu po dwunastej, tak jak zawsze, z termosem herbaty i kanapkami z twarogiem dla mechanika Grzegorza, który pracował tam jeszcze za życia Wojciecha. Na drzwiach wisiała kartka: „Zmiana zarządu — informacje u nowego właściciela”. W środku stał Kuba z teczką pełną papierów i uśmiechem, którego Ludwika nie potrafiła sobie później do końca odtworzyć w pamięci.
— Babciu, usiądźmy, muszę pani coś wytłumaczyć.
Okazało się, iż tydzień wcześniej Julia podpisała u notariusza przy Rakowieckiej pełnomocnictwo generalne dla męża — rzekomo do „załatwienia spraw meldunkowych" po ślubie. Kuba wykorzystał ten dokument, żeby w imieniu żony przenieść zarządzanie warsztatem na siebie, powołując się na zapis w testamencie, który dawał jej prawo do zarządu po ukończeniu dwudziestu pięciu lat — a Julia akurat skończyła dwadzieścia pięć w lipcu. Grzegorza zwolniono tego samego dnia. Na jego miejsce Kuba przyjął kolegę z liceum, który znał się na silnikach mniej więcej tyle, ile Ludwika na programowaniu w Pythonie.
— To jest teraz moja firma, formalnie żony, ale ja się tym zajmuję — powiedział Kuba, poprawiając krawat, którego nie umiał normalnie zawiązać. — Może pani wpadać, oczywiście, ale decyzje podejmuję ja.
Ludwika nie krzyczała. Odstawiła termos na ladę, obok kasy fiskalnej, którą sama wybierała siedem lat temu, i zapytała tylko, gdzie jest Julia. Kuba odpowiedział, iż żona jest „zajęta w pracy" i iż „nie ma sensu jej w to mieszać, sprawa jest już załatwiona prawnie".
Tego samego wieczoru Ludwika zadzwoniła do Julii. Telefon odebrał się po ósmym sygnale.
— Babciu, ja… ja nie wiedziałam, iż on to tak wykorzysta, przysięgam. Myślałam, iż to tylko do urzędu.
— Wierzę ci, dziecko. Ale teraz musisz zdecydować, po czyjej jesteś stronie.
Julia milczała siedemnaście sekund — Ludwika je policzyła, siedząc na taborecie w kuchni, wpatrzona w zdjęcie Wojciecha przy silniku forda sierra, które zawsze stało na parapecie obok doniczki z rozmarynem, na wpół uschniętym, bo od tygodnia nikt go nie podlewał.
— Muszę pomyśleć — powiedziała w końcu Julia i się rozłączyła.
Ludwika nie czekała, aż wnuczka pomyśli. Następnego ranka pojechała do kancelarii adwokackiej przy Marszałkowskiej, do pani mecenas Kowalczyk, która prowadziła sprawy spadkowe po Wojciechu jeszcze cztery lata temu. Zabrała ze sobą oryginał testamentu, wypis z księgi wieczystej warsztatu i historię przelewów za czynsz i media za ostatnie trzy lata — wszystko płacone z jej konta, nie z konta Julii.
— Pani Ludwiko, testament jest jasny: pełnomocnikiem do trzydziestego roku życia wnuczki jest pani, niezależnie od tego, ile Julia ma lat. Ukończenie dwudziestu pięciu dawało jej tylko prawo do udziału w zyskach, nie do przejęcia zarządu. Pełnomocnictwo notarialne dla męża nie mogło unieważnić zapisu testamentowego. To, co zrobił pan Kuba, jest bezprawne — i, mówiąc wprost, wygląda na oszustwo.
Mecenas Kowalczyk przygotowała pismo do sądu o zabezpieczenie majątku oraz zawiadomienie do prokuratury rejonowej Warszawa-Mokotów o możliwym przekroczeniu zakresu pełnomocnictwa. W międzyczasie zadzwoniła do księgowej warsztatu, pani Basi, która prowadziła rozliczenia od dwunastu lat i nie miała żadnego oficjalnego pisma o zmianie zarządzającego — jedynie ustną informację od Kuby przez telefon.
W piątek, dwudziestego trzeciego sierpnia, Ludwika wróciła do warsztatu z mecenas Kowalczyk i z kopertą dokumentów. Kolega Kuby ze szkoły stał przy podnośniku, próbując bezskutecznie znaleźć filtr oleju do audi a4, którego choćby nie umiał otworzyć od maski. W biurze na zapleczu siedziała Julia — sama, bez Kuby, z zaczerwienionymi oczami i telefonem w ręku, na ekranie którego widniała aplikacja bankowa z otwartym wyciągiem konta firmowego.
— Zabrał osiemnaście tysięcy złotych z konta warsztatu w zeszłym tygodniu — powiedziała Julia, nie podnosząc głowy. — Powiedział, iż to na "inwestycję w reklamę". Sprawdziłam dzisiaj rano. To poszło na spłatę jego kredytu we Wrocławiu.
Mecenas Kowalczyk położyła na biurku pismo sądowe o zabezpieczeniu rachunku firmowego oraz kopię zawiadomienia do prokuratury. Julia podpisała oświadczenie, iż pełnomocnictwo z dwunastego sierpnia zostało wykorzystane niezgodnie z jej wolą, i wystąpiła do notariusza o jego natychmiastowe odwołanie tego samego dnia.
Kuba przyjechał do warsztatu po siedemnastej, kiedy Ludwika była już w biurze razem z Julią i księgową, przeliczając realny stan kasy. Zobaczył samochód mecenas Kowalczyk zaparkowany przed wjazdem i kartkę na drzwiach — tę samą, tylko teraz z innym napisem, wydrukowanym przez panią Basię: „Zarządzający: Ludwika Sowa, pełnomocnik na mocy testamentu z dnia 14 marca". Nie wysiadł choćby z samochodu. Zadzwonił do Julii z parkingu.
— Co to ma znaczyć, dzwonili do mnie z banku, konto jest zablokowane.
— To znaczy, iż oddaję osiemnaście tysięcy, których nie miałeś prawa ruszać, i iż pełnomocnictwo już nie istnieje, bo je dzisiaj odwołałam — odpowiedziała Julia głosem, który Ludwika słyszała u niej po raz pierwszy od czasu kontuzji: bez drżenia. — Rzeczy z biura możesz odebrać do soboty, potem oddajemy klucze do wymiany.
Grzegorza przyjęto z powrotem tego samego wieczoru, z podwyżką stu złotych do stawki godzinowej i pisemną umową, którą Ludwika sama zaniosła mu do domu na Ochocie, żeby podpisał przy herbacie, a nie na stojąco w warsztacie. Zamek do biura wymieniono w poniedziałek, dwudziestego szóstego sierpnia — nowy klucz Ludwika trzyma teraz na tym samym breloczku, na którym Wojciech nosił swój, z małym metalowym silnikiem od forda sierra, wytartym po latach noszenia w kieszeni kombinezonu.
Julia wróciła do domu rodziców na trzy tygodnie. Sprawa rozwodowa jest w toku u notariusza przy Rakowieckiej — tego samego, który podpisywał pełnomocnictwo w marcu. Zdjęcie Wojciecha przy silniku forda sierra stoi teraz na ladzie warsztatu, obok kasy fiskalnej, a doniczka z rozmarynem na parapecie w kuchni Ludwiki znów jest podlewana codziennie, bo znowu jest komu o tym pamiętać.
