— Ty nie musisz siadać do stołu. Ty masz nam podawać! — oznajmiła teściowa. Stałam przy kuchence w ciszy poranka – w pogniecionej piżamie, z niedbałym koczkiem na głowie. Pachniało grzankami i mocną kawą. Na stołku przy stole siedziała moja 7-letnia córka i skupiona kolorowała zawijasy w zeszycie z rysunkami. — Znowu te swoje dietetyczne bułki? — odezwał się głos za plecami. Podskoczyłam. W drzwiach stała teściowa – twarz z kamienia, głos bez sprzeciwu. W szlafroku, włosy upięte, usta zaciśnięte. — Ja wczoraj na obiad jadłam cokolwiek. Ani zupy, ani konkretnego jedzenia. Możesz zrobić jajka? Tak, jak trzeba, a nie te twoje nowoczesne wymysły! Wyłączyłam kuchenkę i otworzyłam lodówkę. W środku poczułam zaciskające się kłębek złości, ale przełknęłam ją. Nie przy dziecku. Nie tam, gdzie każdy centymetr powtarzał: „Jesteś tu tylko na chwilę.” — Już się robi — powiedziałam, wysilając się, by głos nie drżał. Córka nie odrywała oczu od flamastrów, ale kątem oka obserwowała babcię – cicha, skulona, spięta. „Zamieszkamy u mojej mamy” Gdy mąż zaproponował, iż zamieszkamy u jego mamy, wszystko brzmiało rozsądnie. — Tylko na chwilę. Najwyżej dwa miesiące. W końcu jest blisko pracy, a zaraz zatwierdzą nam kredyt. Ona nie ma nic przeciwko. Wahałam się. Nie dlatego, iż miałam konflikt z teściową. Nie. Byłyśmy dla siebie uprzejme. Ale wiedziałam prawdę: dwie dorosłe kobiety w jednej kuchni — to pole minowe. A teściowa była kobietą, która wszystko musiała mieć pod kontrolą, oceniać i nadzorować. Ale nie mieliśmy wyboru. Stare mieszkanie gwałtownie sprzedaliśmy, nowe dopiero się urządzało. Więc całą trójką przenieśliśmy się do dwupokojowego mieszkania teściowej. „Tylko tymczasowo.” Kontrola stała się codziennością Pierwsze dni były spokojne. Teściowa była wyjątkowo uprzejma, choćby postawiła dodatkowy stołek dla dziecka i poczęstowała nas ciastem. Ale już trzeciego dnia zaczęły się „zasady”. — U mnie w domu musi być porządek — ogłosiła przy śniadaniu. — Pobudka o ósmej. Buty tylko do szafki. Zakupy – ustalamy wspólnie. I cicho z telewizorem, bo mam wrażliwy słuch. Mąż machnął ręką i uśmiechnął się: — Mamo, jesteśmy tu tylko na chwilę. Wytrzymamy. Skinęłam cicho głową. Z czasem słowo „wytrzymamy” zaczęło brzmieć jak wyrok. Znikałam każdego dnia Minął tydzień. Potem kolejny. Reżim był coraz bardziej surowy. Teściowa zdjęła rysunki dziecka ze stołu: — Przeszkadzają. Usunęła obrus w kratkę, który położyłam: — Niepraktyczny. Moje płatki śniadaniowe zniknęły z półki: — Stoją za długo, pewnie zepsute. Szampony przesunęła: — Żeby się nie walały. Nie czułam się jak gość, ale jak ktoś bez głosu i prawa do własnego zdania. Moje jedzenie było „niewłaściwe”. Moje nawyki — „zbędne”. Dziecko — „za głośne”. A mąż powtarzał jedno: — Wytrzymaj. To dom mamy. Ona zawsze taka była. Ja… dzień po dniu traciłam siebie. Z kobiety spokojnej i pewnej zostawało coraz mniej. Było już tylko niekończące się dopasowywanie i milczenie. Codzienne życie według nieswoich zasad Codziennie wstawałam o szóstej, żeby być pierwsza w łazience, ugotować owsiankę, przygotować dziecko… i uniknąć uwag teściowej. Wieczorem robiłam dwie kolacje. Jedną dla nas. Jedną „po jej standardzie”. Bez cebuli. Potem z cebulą. Potem tylko w jej garnku. Potem tylko na jej patelni. — Nie chcę wiele — mówiła z wyrzutem. — Chcę po ludzku. Jak należy. Dzień, w którym upokorzenie stało się publiczne Pewnego ranka umyłam twarz i włączyłam czajnik, gdy teściowa weszła do kuchni, jakby to było jej prawo — bez pukania. — Dziś przychodzą moje koleżanki. O drugiej. Ty jesteś w domu, więc przygotujesz stół. Ogórki, sałatka, coś do herbaty. Tak po prostu. „Tak po prostu” u niej oznaczało stół jak na święta. — A… nie wiedziałam. Zakupy… — Kupisz. Zrobiłam ci listę. Nic trudnego. Ubieram się, idę po zakupy. Kupiłam wszystko: kurczaka, ziemniaki, koperek, jabłka na szarlotkę, herbatniki… Wróciłam. Gotowałam bez wytchnienia. O drugiej wszystko gotowe: stół nakryty, kurczak upieczony, sałatka świeża, szarlotka pachniała. Przyszły trzy emerytki — zadbane, z trwałą, pachnące czasami minionej epoki. I w pierwszej minucie wiedziałam, iż nie jestem „członkiem towarzystwa”. Jestem „obsługą”. — Chodź, chodź… usiądź tu, ale podawaj nam — uśmiechnęła się teściowa. — Mam podawać? — powtórzyłam. — Co w tym trudnego? My już starsze, tobie nie będzie ciężko. I znów ja: z tacką, z łyżkami, z chlebem. „Podaj herbatkę.” „Daj cukier.” „Sałatka się skończyła.” — Kurczak suchy — marudziła jedna — Szarlotkę za mocno przypiekłaś — dodała druga Zaciskałam zęby. Uśmiechałam się. Zbierałam talerze. Dolewałam herbatę. Nikt nie spytał, czy chcę usiąść. Albo odetchnąć. — Jak to dobrze, gdy jest młoda gospodyni! — westchnęła teściowa z fałszywym ciepłem. — Wszystko się na niej opiera! Wtedy… coś we mnie pękło. Wieczorem powiedziałam prawdę Gdy goście wyszli, umyłam naczynia, uprzątnęłam resztki, wyprałam obrus. Potem usiadłam na kanapie z pustą filiżanką w ręce. Za oknem szarzało. Dziecko spało skulone w kłębek. Mąż był obok — pogrążony w telefonie. — Słuchaj… — powiedziałam cicho, ale stanowczo. — Już dłużej nie mogę. Podniósł wzrok, zdziwiony. — My tu nie żyjemy jak rodzina. Jestem jak ktoś, kto tylko wszystkich obsługuje. I ty… widzisz to? Nie odpowiedział. — To nie dom. To życie, w którym wiecznie się dopasowuję i milczę. Ja w tym uczestniczę, razem z dzieckiem. Nie chcę tłamsić się kolejne miesiące. Mam dość bycia wygodną i niewidzialną. Kiwnął… powoli. — Rozumiem… Przepraszam, iż wcześniej tego nie widziałem. Poszukamy mieszkania. Wynajmiemy byle co… byle było nasze. I zaczęliśmy szukać tego samego wieczoru. Nasz dom — choćby najmniejszy Mieszkanie było małe. Właściciel zostawił stare meble. Linoleum skrzypiało. Ale gdy przekroczyłam próg… poczułam ulgę. Jakby głos wrócił mi do gardła. — No… dotarliśmy — westchnął mąż i postawił torby. Teściowa nie powiedziała nic. choćby nie próbowała nas zatrzymać. Nie wiem, czy się obraziła, czy zrozumiała, iż przesadziła. Minął tydzień. Poranki zaczęły się od muzyki. Córka rysowała na podłodze. Mąż parzył kawę. Patrzyłam na to i się uśmiechałam. Bez napięcia. Bez pośpiechu. Bez „wytrzymaj”. — Dziękuję ci — powiedział jednego ranka, przytulając mnie. — Że nie przemilczałaś. Spojrzałam mu w oczy: — Dziękuję, iż mnie usłyszałeś. Teraz nasze życie nie było idealne. Ale to był nasz dom. Nasze zasady. Nasz hałas. Nasze sprawy. To było prawdziwe. ❓A ty jak myślisz: gdybyś był(a) na moim miejscu, wytrzymał(a)byś „na chwilę”, czy wyprowadził(a)byś się już po pierwszym tygodniu?