Trzynastka przyszła na konto szóstego marca, a telefon Marcina zaświecił się na stole ósmego. Siedziałam w kuchni z tą samą wystygłą herbatą co zawsze i patrzyłam na wyświetlacz jak na rachunek, który ktoś mi podsunął, zanim zdążyłam zjeść.
Odebrałam po czwartym sygnale. Zawsze po czwartym — to mój czas na to, żeby głos nie zdradził, iż liczę.
— Cześć, mamo. Jak zdrowie?
— Dobrze, synku. A u ciebie?
Chwila ciszy, w której już wiedziałam, co usłyszę. Trzydzieści dwa lata wychowywałam tego człowieka, nie musiał kończyć zdania.
— Mamo, słuchaj, mieliśmy z Karoliną nieprzewidziany wydatek. Mały ma alergię, trzeba było zmienić mleko na specjalne, a to drożyzna, sama wiesz, jak teraz jest…
Sama wiem. Przez trzydzieści osiem lat siedziałam nad księgami w spółdzielni na Bielanach, znam się na liczbach lepiej niż on na komputerach. Umiem liczyć złotówki i umiem liczyć telefony. A telefony od własnego syna liczę już czwarty rok z rzędu, zawsze w tym samym miesiącu, zawsze po tej samej wypłacie.
Mąż zmarł sześć lat temu, w listopadzie, na cmentarzu na Wólce Węglowej lało jak z cebra, a Marcin trzymał nade mną parasol i powiedział, iż teraz on się mną zajmie. Przez pół roku dzwonił co tydzień. Potem raz w miesiącu. Potem — raz w roku, w kwietniu, kiedy przychodzi trzynastka.
W tym roku wypłacili ją wcześniej, w marcu. I telefon też przyszedł wcześniej. To nie był przypadek. To był bilans.
— Ile potrzebujesz? — zapytałam wprost, po raz pierwszy w życiu wprost, bez czekania, aż sam to powie okrężną drogą.
Zamilkł na sekundę za długą jak na kogoś, kto „tylko chciał pogadać".
— No nie wiem, mamo, jakoś byśmy sobie poradzili, ale skoro pytasz… może z tysiąc pięćset?
Nie odpowiedziałam od razu. Wstałam, podeszłam do okna kuchni, z którego widać było parking i sąsiada z bloku obok, wyprowadzającego psa w tej samej kurtce co zawsze, bez względu na pogodę. Telewizor u sąsiadki za ścianą mruczał wiadomości, jak co wieczór o tej porze. Zapach mokrego betonu wchodził przez uchyloną kwaterę.
— Marcinie — powiedziałam — ile razy w roku do mnie dzwonisz?
— Mamo, co to za pytanie…
— Policzyłam. Cztery razy w cztery lata. I za każdym razem w tym samym miesiącu, co trzynastka. Myślisz, iż księgowa z trzydziestoośmioletnim stażem tego nie zauważy?
Cisza w słuchawce była gęstsza niż ta z pogrzebu.
— To nie tak, mamo…
— To dokładnie tak — powiedziałam. — I wiesz co, synku. Ja to zrozumiałam wcześniej, niż ci się wydaje. Tylko udawałam, iż nie widzę. Bo łatwiej mi było myśleć, iż dzwonisz, bo tęsknisz, niż iż dzwonisz, bo liczysz kalendarz tak samo jak ja.
Nie krzyczałam. Nie płakałam. Odłożyłam telefon obok kubka i siedziałam tak dobre pół godziny, patrząc na zimną herbatę, w której pływał kawałek cytryny, już rozmiękły, bezużyteczny.
Nazajutrz pojechałam do banku przy rondzie Wiatraczna, tam gdzie zawsze, gdzie pani w okienku zna mnie z imienia od lat. Zamknęłam stałe zlecenie, które kiedyś ustawiłam „na wszelki wypadek" — sto pięćdziesiąt złotych miesięcznie na konto Marcina, które przelewałam bez pytania, odkąd wyjechał. Przez osiem lat to się nazbierało do kwoty, o której wolałam nie myśleć zbyt długo — czternaście tysięcy czterysta złotych, licząc dokładnie, bo ja zawsze liczę dokładnie.
Poszłam też do notariusza na Targówku i zmieniłam zapis w testamencie, który spisałam rok po śmierci Ryszarda. Mieszkanie na Bielanach, w którym mieszkam od trzydziestu lat, miało po mnie przejść w całości na Marcina. Teraz połowę zapisałam wnukowi — na fundusz, który uruchomi się, kiedy skończy osiemnaście lat, pod opieką niezależnego powiernika, nie ojca. Drugą połowę zostawiłam tak, jak było.
Kiedy skończyłam formalności, zadzwoniłam do Krysi. Umówiłyśmy się na kawę w tej samej cukierni przy Wólczyńskiej, gdzie zawsze, i po raz pierwszy od dawna nie mówiłam o Marcinie jak o synu, tylko jak o pozycji w bilansie, którą trzeba było w końcu zamknąć.
Marcin zadzwonił jeszcze dwa razy w kwietniu. Nie odebrałam. Zostawił wiadomość — krótką, zdziwioną, iż nie ma pieniędzy na koncie, iż „coś musiało się pomylić w banku". Oddzwoniłam dopiero wieczorem, spokojnym głosem, tym samym, którym od lat mówiłam „dobrze, synku, dobrze".
— Nic się nie pomyliło. Po prostu przestałam płacić za telefony.
Odłożyłam słuchawkę, zanim zdążył cokolwiek odpowiedzieć. Za oknem sąsiad znów wyprowadzał psa, w tej samej kurtce, o tej samej porze, jakby nic się nie zmieniło. U mnie w kuchni zmieniło się wszystko — herbata, jak zwykle, zdążyła wystygnąć, zanim w ogóle po nią sięgnęłam.
