Teściowa zjawiła się pod naszymi drzwiami, jakby wyrosła prosto ze ściany na klatce schodowej, niosąc ze sobą dwa ogromne siatki w biało-czerwoną kratę, z których wystawały kopry, kiszona kapusta i słoik podejrzanej mazi. Krakowski blok ciągnął się wysoko, a echo jej głosu, donośnego niczym syrena alarmowa na Nową Hutę, słało się po świeżo odmalowanych ścianach, przebijając choćby głębokie snu sąsiadów.
Co to za cyrki?! Klucz nie pasuje! Zasieki postawiliście?! Aneto! Piotrze! Wiem, iż jesteście, licznik prądu się kręci! Otwierajcie, bo już sił nie mam, ręce mi poodpadają od tych siatek!
Na trzecim piętrze, przyklejona do ściany niczym cień, stała Aneta. Nogi jak z waty, serce waliło jak dzwony Mariackie bo dzisiaj był ten dzień, kiedy miała już nigdy nie być dobrą dziewczynką. To był jej sen, jej dziwna opowieść o przekraczaniu granic, zanurzona w gęstwinie marzeń i lęków.
Wzięła głęboki wdech, poprawiła pasek torebki i ruszyła pod górę, z miną niewzruszoną jak sędzia w sądzie grodzkim.
Dobry wieczór, pani Heleno, powiedziała cicho, wychodząc na światło Proszę nie krzyczeć, bo ktoś jeszcze zadzwoni na policję. I nie szarpiemy drzwi, kosztowały nas krocie.
Teściowa obróciła się na pięcie, a jej twarz, otulona ciasnymi lokami po trwałej ondulacji, płonęła świętym gniewem. Oczy jak dwa gwoździe, nie do przebicia.
Ach, przybyłaś! ryknęła, przyciskając dłonie do bioder. Godzinę tu już stoję, próbuję wejść! Klucz mi się zacina zamek wymieniliście?
Tak, wymieniliśmy go wczoraj, przyszedł ślusarz, Aneta wyciągnęła pęk kluczy, delikatnie uśmiechając się pod nosem.
I nic nie powiedzieliście własnej matce?! odparła teściowa, prawie się dusząc z oburzenia. Przyjeżdżam z zapasami, dbam, a wy Zamykacie mi drzwi przed nosem? Przynieś mi natychmiast nowy klucz! Mięso w siatce już się rozpływa!
Aneta stała w przejściu, tarasując wejście, patrząc Helenie prosto w oczy. Dawniej zmiękłaby, tłumaczyła się, biegała po mieszkanie z zapasowym kluczem, byleby mamusia nie miała powodu do złości. Ale po tym, co wydarzyło się przedwczoraj, coś się w niej przepaliło na amen.
Pani Heleno, klucza dla pani nie będzie. Teraz, nigdy.
Zrobiło się cicho jak w kościele podczas mszy świętej. Teściowa patrzyła na nią, jakby nagle wyrosły jej skrzela albo mówiła gwarą kaszubską.
Co ty wygadujesz? wyszeptała złowieszczym tonem. Przegrzałaś się? Jestem matką twojego męża! Babcią waszych przyszłych dzieci! To mieszkanie Piotra!
To mieszkanie nasze wspólne, spłacane kredytem z naszego budżetu, a pierwsza wpłata była z mojej babcinej kawalerki po Prądnika przypomniała Aneta. Ale nie o metry tu chodzi. Chodzi o to, iż pani, pani Heleno, od dawna przekroczyła wszystkie granice.
Helena podniosła ręce, o mało słoika nie rozbijając.
Granice?! Przecież ja wam z sercem! Pomagam! Wy nic nie umiecie, tylko fast-foody i sklepowe chemikalia! Przyjechałam zrobić porządek. A tu granice?!
Właśnie, porządek, w głosie Anety zabrzmiała lodowata nuta. Przypomnijmy sobie przedwczorajszy dzień. My w pracy, pani swoim kluczem wchodzi. I co pani zrobiła?
Posprzątałam w lodówce! Helena z dumą. Tam głowa boli! Jakieś zaschnięte coś w słoikach, śmierdzący ser z zagranicy tfu! Wszystko wyrzuciłam, półki umyłam, zawiozłam porządnego jedzenia, zupę ugotowałam, kotlety smażyłam!
Wyrzuciła pani niebieski ser za pięćset złotych, zaczęła Aneta, licząc palcami. Wylała pani pesto do sedesu, bo zielona breja, steki wołowe do śmietnika, bo ciemne mięso nie jest świeże. A co gorsza kremy pielęgnacyjne przeniosła pani z lodówki do szafki nad kaloryferem i już się rozwarstwiły. Strata na pięć tysięcy. Ale nie chodzi o pieniądze. Chodzi o moje półki i moje rzeczy.
Uratowałam was przed zatruciem! wykrzyknęła teściowa. Ten twój ser to trucizna! Mięso? Mięso musi być czerwone, a nie marmurkowe! Przyniosłam pierś z kurczaka i rosół!
Rosół, na kościach, które pani sama ogryzała tydzień temu? odbiła Aneta.
To wywar! obraziła się Helena. W latach dziewięćdziesiątych cieszyliśmy się byle czym! Ty już zapomniałaś, co to skromność. U ciebie w lodówce chaos. Jogurty, zioła Gdzie swojskie jedzenie?! Przyniosłam ogórki kiszone, kapustę jedz, nabieraj sił!
Aneta spojrzała na słoiki, ciecz w ogórkach mętniała jak Wisła po deszczu, a aromat kapusty przebijał się przez folię.
Nie jemy tyle słonego, Piotr musi uważać na nerki, westchnęła. Pani Heleno, prosiłam: nie przychodzić bez zapowiedzi. Nie ruszać moich rzeczy. Nie robić inspekcji. Pani nie słyszy. A skoro z klucza zrobił się filia pani spiżarki wymieniliśmy zamek.
Jak śmiesz! teściowa ruszyła, próbując przepchnąć się barkiem Ja teraz zadzwonię do Piotra! On ci pokaże, jak matkę traktować!
Zadzwoń, zgodziła się Aneta. Niedługo powinien być.
Helena wyciągnęła telefon, palce drżały, jakby dźwigały krzyż na Kalwarię. Podejrzliwie świdrowała Anetę spojrzeniem.
Piotruś! krzyczała do słuchawki. Twoja żona mnie nie wpuszcza! Zamek wymieniła! Stoję jak dziad na klatce! Pomóż matce, bo się załamię! Serca mi brakuje!
Słuchała i na twarzy malowało się zdziwienie.
Jak to wiedziałeś? Zgodziłeś się? Taka jest twoja wdzięczność? Z matką mnie zostawiasz! Co?! Jesteś zmęczony? Od czego? Od mojej opieki?
Rzuciła słuchawką, patrząc z nienawiścią.
Dogadaliście się Zobaczymy. Zaraz się przekonamy. On matki nie pozwoli wygnać.
Aneta weszła do mieszkania i zamknęła zamek, potem drugi, wsunęła rygiel. Oparła się o zimny metal drzwi i zamknęła oczy. Po drugiej stronie wyła burza. Helena waliła pięściami, wzywając opiekę społeczną, pogotowie, a jej kapusta się psuła.
Aneta weszła do kuchni. Tam sterylna pustka po najeździe Heleny. Z lodówki promieniowała biel i chłód, na środku półki stał samotny garnek z kwaśnymi resztkami. Wylała go do toalety i wystawiła garnek za okno, nie mając siły na zmywanie.
Ręce się trzęsły od emocji. Latami znosiła poranne wizyty, pranie bielizny tanim proszkiem, który szczypał jak mrówki, dobre rady jak trzymać męża. Ale lodówka była ostateczna. To było jej królestwo. Gdy zobaczyła, jak jej produkty lądują w śmieciach, a miejsce zajmują słoiki z kapustą i mięso, od którego Piotr dostaje zgage, poczuła, iż jeżeli nie obroni swojej granicy teraz, to już nigdy. A wtedy ten związek nie przetrwa.
Hałas na korytarzu ucichł. Może Helena zbierała siły na ostateczną potyczkę.
Po dwudziestu minutach zamek zaszemrał. Wszedł Piotr. Wyglądał jak człowiek z innego wymiaru krawat z boku, cienie pod oczami.
Za nim czaiła się Helena, już lekko przygaszona, ale z wciąż zacisniętymi dłońmi na siatkach.
Widzisz, Piotrusiu? lamentowała, próbując wejść za nim do mieszkania. Własna matka na progu jak żebrak. Dobrze, wnosiłam ci kotleciki, sama robiłam
Piotr zatrzymał ją w przedpokoju. Teczka powędrowała na komodę.
Mamo, zostaw wszystko na wycieraczce. Do mieszkania nie wejdziesz.
Helena zamarła. Słoik z kapustą wypadł i klapnął na płytki.
Co? wyszeptała. Przepędzisz matkę z powodu tej
Mamo, ani słowa więcej, przerwał Piotr, głos miał cichy, stanowczy. Oboje z Anetą rozmawiali całą noc, gdy patrzył na Anetę płaczącą nad pustą lodówką, zrozumiał, iż to nie jest dobra opieka, tylko katastrofa.
Nie wypędzam, dodał Proszę, abyś wyszła. Umawialiśmy się: dzwonisz przed wizytą. Złamałaś umowę, weszłaś po kryjomu, wyrzuciłaś nasze jedzenie. To jest zwykła szkoda.
Szkoda!? Ja was ratuję! Wy się źle odżywiacie!
Nie chcemy takiej troski, po której człowiek chce wyskoczyć przez okno, Piotr uciął krótko. Twoja zupa mi szkodzi. Kotlety to chleb i cebula. My sami zdecydujemy, co będziemy jeść.
I to jest podziękowanie Helena zwęziła oczy. Już nie potrzebujecie matki.
Mamo, klucz miałaś na nagłe wypadki. Potop, pożar. A nie do kontroli kuchni. Klucz wymieniliśmy. Nie dostaniesz kolejnego.
Zadławcie się swoim kluczem! wrzasnęła, aż pies sąsiadów po drugiej stronie drzwi zaczął szczekać. Nogi mojej tu więcej nie będzie! Przeklnę was! Będziecie żreć tę swoją pleśń i chemię! Jak zachorujecie, nie przyłaźcie!
Pociągnęła siatki jedna się rozdarła i po klatce stoczyły się wysuszone, ziemiste marchewki.
Widzicie? kopnęła jedną z nich. Wszystko dla was! A wy Phi!
Splunęła na wycieraczkę i z hukiem zaczęła schodzić po schodach, złorzecząc tak, iż w oknach zachybotały firanki.
Piotr zamknął drzwi. Przekręcił dodatkowy rygiel, spojrzał na Anetę.
I jak? spytał, z osiadłym zmęczeniem siadając na stole.
Aneta przyszła, przytuliła się. Pachniał kurzem i zmęczeniem.
Żyję, powiedziała. Myślałam, iż się poddasz.
Ja też się bałem, przyznał. Ale jeżeli nie powiemy teraz nie, rozwiedziemy się. Nie dam cię stracić przez miskę kapusty.
Aneta się roześmiała, ten śmiech był jak tlen po burzy.
Marchewka na podłodze, trzeba ją sprzątnąć… Bo sąsiedzi pomyślą, iż mamy tu targ warzywny.
Ja pozbieram Piotr kiwnął głową. Ty dziś jesteś bohaterką oblężenia.
Wieczorem siedzieli w pustej, wyciszonej kuchni. Lodówka była pusta, ale to była wolność. Wolność, żeby wypełnić ją tym, co chcą oni. Zamówili wielką pizzę zakazanej przez Helenę, z górami sera i tłuszczu.
Wiesz, już tu nie wróci, powiedział Piotr. Ma honor. Obraziła się śmiertelnie.
Miesiąc wytrzyma, potem zacznie dzwonić z jękiem.
Może dzwonić. Ale klucza już jej nie damy.
Nigdy, powiedziała Aneta.
Zadzwonił dzwonek. Oboje podskoczyli. Czyżby wróciła?
Piotr spojrzał przez wizjer.
Kto?
Dobre zakupy! rozbrzmiał głos dostawcy.
Aneta odetchnęła. Dopiero teraz przypomniała sobie, iż przed chwilą zamówiła zakupy online.
Po dziesięciu minutach rozpakowywali siatki na świeżo umytej kuchni. Soczysty, zielony szczypiorek. Pomidory malinowe. Łosoś. Jogurty bez cukru. I ten sam ser z pleśnią.
Aneta układała wszystko na półkach, czując pod skórą słodką ulgę. To była jej lodówka. Jej przestrzeń. Jej sen.
Piotrek, zawołała.
Tak?
Może jeszcze jeden zamek na dole zamontujemy jutro?
Piotr się zaśmiał, objął ją ramieniem.
Zamontujemy. I kamerę żeby mieć pewność.
Stali przy otwartych drzwiach lodówki, oświetleni jej spokojnym światłem. W tej ciszy, która była ich zwycięstwem. Bo szczęście, to nie tylko wzajemne zrozumienie. To też prawo do własnych granic. Czasem trzeba wymienić nie tylko zamki, ale cały sen o rodzinie, żeby wreszcie poczuć błogosławioną ciszę. Taką, w której można zwyczajnie oddychać.
