Syndrom wiecznie odkładanej własnej historii… Spowiedź 60-letniej kobiety Elżbieta: W tym roku skończyłam 60 lat. Nikt z bliskich choćby nie zadzwonił, by złożyć mi życzenia z okazji okrągłych urodzin. Mam córkę i syna, wnuka oraz wnuczkę, byłego męża też. Córka ma 40 lat, syn 35. Obydwoje mieszkają w Warszawie, obydwoje ukończyli prestiżowe uniwersytety warszawskie. Są inteligentni, odnoszą sukcesy. Córka jest żoną urzędnika wysokiego szczebla, syn poślubił córkę znanego warszawskiego biznesmena. Oboje mają udane kariery i sporo nieruchomości, poza pracą w administracji prowadzą własne firmy. Wszystko u nich stabilne. Były mąż odszedł, gdy syn skończył studia. Powiedział, iż jest zmęczony takim tempem życia. Sam pracował spokojnie na jednej posadzie, weekendy spędzał z kolegami lub na kanapie, na urlop jeździł na całe lato do rodziny na Mazury. Ja urlopu nigdy nie brałam; pracowałam równocześnie na trzech etatach – jako inżynier w fabryce, jako sprzątaczka w administracji zakładu, a w weekendy jako pakowaczka w okolicznym supermarkecie od 8 do 20, plus sprzątanie pomieszczeń gospodarczych. Całe zarobione pieniądze przeznaczałam na dzieci – Warszawa to drogie miasto, a studia w renomowanych uczelniach wymagały porządnych ubrań, lepszego jedzenia i rozrywki. Nauczyłam się nosić stare ubrania, coś tam przeszyć, naprawić buty. Chodziłam zawsze czysta, schludna – tyle mi wystarczało. Z przyjemności zostawały mi sny, w których byłam młoda, szczęśliwa, roześmiana. Gdy tylko odszedł, kupił sobie nowy, luksusowy samochód. Pewnie miał sporo oszczędności. Nasze wspólne życie było dziwne – wszystkie wydatki należały do mnie, oprócz czynszu. Czynsz opłacał mąż – na tym jego udział w rodzinie się kończył. Dzieci wykształciłam ja… Mieszkanie, w którym żyliśmy, dostałam po babci. Porządna, zadbana „stara kamienica” ze stropami na wysokość ponad trzech metrów. Dwa pokoje przerobione na trzy. Była tam komórka 8,5 m z oknem – wyremontowałam, mieściło się tam łóżko, stół, szafa, półki. Zajmowała ją córka. Ja z synem w jednym pokoju, bo tylko tam spałam nocą. Mąż mieszkał w salonie. Kiedy córka wyjechała do Warszawy, zajęłam jej komórkę. Syn został w pokoju. Rozstaliśmy się bez kłótni, bez podziału majątku, bez wzajemnych oskarżeń. On chciał ŻYĆ naprawdę, nie byle jak, a ja byłam tak wyczerpana, iż odetchnęłam z ulgą… Nie musiałam już gotować pierwszego, drugiego, deseru i kompotu, prać jego rzeczy, pościeli, prasować, rozkładać wszystko – mogłam poświęcić ten czas na odpoczynek. Do tego czasu zdążyłam „uzbierać” mnóstwo chorób – kręgosłup, stawy, cukrzyca, tarczyca, wyczerpanie nerwowe. Pierwszy raz wzięłam urlop w podstawowej pracy i zaczęłam się leczyć. Fuch nie rzuciłam. Trochę się podleczyłam. Zatrudniłam świetnego fachowca, który z kolegą w dwa tygodnie wyremontował mi łazienkę. To było moje szczęście! SZCZĘŚCIE OSOBISTE! Szczęście tylko dla siebie! Przez cały ten czas zamiast prezentów na urodziny, święta, Dzień Kobiet, 23 lutego, dzieciom przelewałam dodatkowe pieniądze. Potem doszły wnuki. Fuchy rzucić się nie dało. Dla siebie nie zostawało mi nic. Rzadko ktoś składał mi życzenia, częściej odpisywali na moje własne. Prezentów nie otrzymywałam nigdy. Najbardziej bolało to, iż na śluby nie zaprosili mnie ani syn, ani córka. Córka powiedziała wprost: „Mamo, nie wpiszesz się tam w towarzystwo. Tam będą osoby z kancelarii prezydenta.” O ślubie syna dowiedziałam się dopiero po ślubie, od córki… Dobrze, iż chociaż pieniędzy na wesele nie potrzebowali… Żadne z dzieci nigdy nie przyjeżdża, choć zawsze zapraszam. Córka mówi, iż nie ma po co jeździć do naszego „grajdołka” (wojewódzkie miasto z milionem mieszkańców). Syn za każdym razem: „Mamo, nie mam czasu!” Samolot do Warszawy lata siedem razy dziennie! Lot trwa dwie godziny… Jak bym mogła nazwać ten okres mojego życia? Chyba życie stłumionych emocji… Żyłam wtedy jak Scarlett O’Hara – „pomyślę o tym jutro”… Tłumiłam łzy i ból, tłumiłam każdą emocję od zdziwienia do rozpaczy. Byłam jak robot, zaprogramowany do pracy. Potem sprzedali naszą fabrykę warszawiakom i zaczęła się reorganizacja. Nas, przedemerytalnych, zwolnili – straciłam od razu dwie prace, ale dzięki temu przeszłam wcześniej na emeryturę. Dostałam 2 tysiące… Spróbuj przeżyć za to. Na szczęście w naszej czteroklatkowej kamienicy zwolniło się miejsce dla sprzątaczki – zaczęłam myć klatki – dodatkowe 2 tysiące. Pakowanie w supermarkecie w weekendy nie rzuciłam – płacili dobrze, 300 zł za zmianę. Ciężko tylko, iż cały dzień na nogach. Zaczęłam powoli remontować kuchnię. Wszystko robiłam sama, zabudowę zamówiłam u sąsiada, zrobił szybko, dobrze, tanio. I znowu zaczęłam gromadzić oszczędności. Chciałam odnowić pokój, zmienić meble. Czyli plany były… Tylko w tych planach nie było mnie samej! Co wydawałam dla siebie? Tylko na jedzenie, najprostsze, i tak zawsze jadłam niewiele. Oraz na leki – dużo szło na leki. Czynsz też nie pocieszał – z roku na rok coraz wyższy. Były mąż mówił: sprzedaj tę trójkę, dobry adres, dostaniesz dobrą cenę, kupisz sobie kawalerkę. A mnie żal. Wspomnienie po babci. Rodziców nie pamiętam. Wychowywała mnie babcia. Bardzo mi bliskie to mieszkanie, bo cały mój los tam się rozegrał. Z byłym mężem utrzymaliśmy przyjazne kontakty. Czasem rozmawiamy jak starzy znajomi. U niego wszystko w porządku. O życiu osobistym nie mówi. Raz w miesiącu przyjeżdża, przywozi trochę produktów – ziemniaki, warzywa, kasze, wodę do picia. To, co ciężkie. Od pieniędzy się wzbrania. Mówi, żebym nie zamawiała dostaw, bo wszystko przywiozą stare, zgniłe itd. Zgadzam się. We mnie jakby coś umarło – wszystko w jednym kłębie. Żyję po prostu. Dużo pracuję. Niczego nie oczekuję. Niczego dla siebie nie chcę. Córkę i wnuki oglądam tylko na Instagramie. Życie syna miga w Instagramie synowej. Cieszę się, iż wszystko im się dobrze układa. Wszyscy zdrowi, żyją, odpoczywają w ciekawych miejscach, bywają w drogich restauracjach. Może dałam im za mało miłości? Pewnie dlatego nie mają jej dla mnie. Córka czasem pyta, co u mnie – zawsze odpowiadam, iż dobrze. Nigdy na nic nie narzekam. Syn czasem wysyła wiadomość głosową na WhatsAppie: „Cześć, mamo, mam nadzieję, iż u ciebie wszystko OK.” Syn kiedyś powiedział, iż nie chce słuchać o naszych sprawach z ojcem, źle działa na niego negatywność. Przestałam więc opowiadać, ograniczam się do „Tak, synku, wszystko dobrze.” Bardzo chcę przytulić wnuki, ale mam wrażenie, iż w ogóle nie wiedzą o istnieniu babci – emerytki-sprzątaczki. Pewnie według legendy już dawno mnie nie ma… Już nie pamiętam, żebym coś kiedyś kupiła tylko dla siebie, może czasem skarpetki czy bieliznę – najtańszą. Nie pamiętam, żebym była w salonie na manicure czy pedicure… Raz w miesiącu idę podciąć włosy do fryzjera w sąsiedztwie. Farbuje je sama. Cieszy mnie, iż ciągle noszę ten sam rozmiar co kiedyś – 46/48. Garderoby nie trzeba odmieniać. I bardzo się boję, iż przyjdzie taki dzień, gdy rano nie wstanę z łóżka – bolą mnie mocno plecy. Boję się zostać bezwładna. Może powinnam żyć inaczej – nie tylko pracować, nie odkładać drobnych przyjemności na „potem”? A gdzie jest to „potem”? Już go nie ma… W duszy pustka… w sercu obojętność… I dookoła też pustka… Nikogo nie obwiniam. Ale i siebie nie potrafię oskarżać. Całe życie pracowałam i przez cały czas to robię. Odkładam oszczędności, na wszelki wypadek, kiedy już nie będę mogła pracować. Może niewielkie, ale jednak… Choć, po co tu udawać? Wiem, iż w razie gdy zaniemogę, nie będę chciała żyć… Nie chcę być dla nikogo kłopotem. I wiecie, co jest najbardziej przykre? Nikt nigdy nie podarował mi kwiatów… NIGDY… Śmieszne, jeżeli kiedyś ktoś położy mi żywe kwiaty na grobie… Naprawdę, można się uśmiać do łez…