Wróciłem w piątek koło siódmej. W mieszkaniu czuć było tym, co zostaje po człowieku, który cały dzień nie ruszył się z kanapy — nie potem, nie brudem, a jakimś ciężkim, ciepłym powietrzem znad konsoli, pustych szklanek i skarpet zaciągniętych na dresy. Z dużego pokoju leciało znajome: strzały, przekleństwa po angielsku, dźwięk restartu misji. Od trzech lat nie odrywał się od tego military shootera. Mówił, iż to jego jedyny odpoczynek po pracy. Mówił tak, jakby ja po pracy biegał po łące.
Wszedłem do kuchni. Na blacie stała patelnia z wczorajszym omletem, obok talerz po kanapkach, kubek z fusami, deska z okruchami chleba i otwarte opakowanie masła. Zmywarka pusta, bo nikt jej nie włączył. W łazience na pralce wisiał mój ręcznik — mokry, zgnieciony, rzucony byle jak. Obok, na podłodze, para jego klapków.
Stoję w przedpokoju. W kurtce. Z torbą z Biedronki — kupiłem po drodze ziemniaki, śmietanę, karkówkę, chciałem zrobić coś normalnego, nie żeby znowu kanapki. I słyszę z pokoju, nie odwracając głowy:
— O, jesteś. A zjedliśmy coś dzisiaj, czy znowu mam sobie zamawiać?
Zjadłem. Zjadłem rano, w pracy, o ósmej, kawę i bułkę z serem. Potem cały dzień na nogach, bo w serwisie wymienialiśmy rozrząd w dostawczaku, a kierowca stał nade mną i pytał, czy zdążymy przed weekendem. Wróciłem, a on mnie wita pytaniem o obiad.
I wtedy coś mi siadło. Nie pokłóciłem się, nie krzyknąłem. Po prostu w środku zrobiło się cicho. Jakby ktoś wyłączył radio, które grało od lat, i nagle słychać tylko własny oddech.
Zdjąłem buty. Powoli. Położyłem torbę przy drzwiach — niech stoi. Poszedłem do łazienki, umyłem ręce, przebrałem się w dres, ale nie ten roboczy, tylko nowy, granatowy, który dostałem od brata na urodziny i jeszcze z metką nie zdjąłem. Wziąłem z szafki książkę, którą zacząłem w listopadzie i nie miałem kiedy skończyć — kryminał z Wrocławia, coś o zaginięciu sprzed dwudziestu lat. Położyłem się na łóżku. Otworzyłem aplikację jednej firmy dowozowej. Zamówiłem sushi: futomaki z łososiem, zestaw z krewetką w tempurze, zupa miso, do tego woda z cytryną. Sześćdziesiąt osiem złotych. Płatność BLIK-iem. Dostawa za czterdzieści minut.
Czytam. Słyszę, jak on w dużym pokoju sapie nad grą, potem cichnie, potem chyba wstaje, idzie do kuchni, trzaska szafkami. Wraca. Znowu strzały.
Po czterdziestu minutach dzwonek.
— Otworzysz? — woła z pokoju.
Nic nie mówię.
— No halo! Otworzysz?
Cisza.
Słyszę, jak wstaje z irytacją, szura kapciami, otwiera drzwi. Kurier:
— Zamówienie dla pana Marcina.
— Jakie zamówienie?
— Sushi.
— Że co?
— Proszę podpisać. Zapłacone online.
Trzask drzwi. Cisza. Długa, taka, w której słychać, jak on stoi w przedpokoju i patrzy na torbę. Potem wchodzi do sypialni. Staje w progu. W ręce papierowa torba z sushi. Ja leżę, patrzę w książkę, ale nie czytam ani słowa.
— Marcin. Co to jest?
— Sushi.
— Widzę, iż sushi. Dla kogo?
— Dla mnie.
— A ja?
Unoszę wzrok znad książki.
— A co ty?
— No jak to co. Dla mnie nic nie zamówiłeś?
— Nie.
Mamrocze coś pod nosem. Rzuca torbę na komodę, tak iż pudełka w środku się przesuwają.
— Wiesz co — mówi — to jest chore. Wracasz do domu i robisz sobie obiad tylko dla siebie. Ja tu siedzę od rana, nic nie jadłem.
— To zamów sobie coś.
— Że co?
— Telefon masz w łapie od ósmej rano. Nikt ci nie bronił.
Patrzy na mnie, jakbym mu powiedział, iż wyprowadzam się do Norwegii.
— Marcin, co się z tobą dzieje? — pyta. — Przez ostatnie pół roku zachowujesz się, jakbyś ze mną nie mieszkał, tylko w hotelu. Wracasz, zamykasz się w sypialni, siedzisz z nosem w książce.
— A ty co robisz, jak ja wracam?
— Odpoczywam.
— No właśnie. Ja też.
Nie wytrzymuje. Siada na brzegu łóżka. Zaczyna mówić o tym, iż się zmieniłem, iż kiedyś to my razem gotowaliśmy, chodziliśmy do łazienek, na działkę do jego matki, iż teraz to choćby w weekendy nie mam czasu, bo wiecznie coś naprawiam — to u brata, to u sąsiada.
Słucham. I myślę o tym, iż przez jedenaście lat nikt mnie nie zapytał, czy mam czas. Nikt nie zapytał, czy chcę jechać w sobotę na działkę, czy wolę pospać. Po prostu w niedzielę rano stał nade mną z kluczykami i mówił: „Jedziemy". A ja wstawałem, bo nie chciałem kłótni.
Potem myślę o brzuchu. Nie, nie o swoim. O jego. O tym, iż od trzech lat jedyne, co robi, to gra i tyje. Kiedyś potrafił przemeblować cały pokój w jeden wieczór. Teraz nie doniesie torby z zakupami z samochodu na drugie piętro, bo go kolano boli. Ale do wódki z kumplami w piątek to wstaje.
— Wiesz, co jest najgorsze? — mówi. — Że ty choćby nie krzyczysz. Siedzisz jak sędzia i patrzysz. To jest gorsze niż awantura.
— Nie mam siły na awanturę — odpowiadam. — Zjadłem dzisiaj jedną bułkę. Rano. W pracy. I wiesz, co zrozumiałem? Że od lat wracam do domu i nikt mnie nie pyta, czy jadłem. Tylko co zrobię na obiad.
— No bo ja nie umiem gotować.
— Umiem. Nie chcesz.
Zapada cisza. Długa. Patrzę na jego twarz i widzę, iż po raz pierwszy od dawna nie ma w niej tego wiecznego „ja, ja, ja". Jest coś innego. Nie wiem co. Może strach.
— To co teraz? — pyta. — Rozstajemy się?
— Nie wiem, co teraz — mówię. — Ale dzisiaj zjem sushi. Sam.
Wstaję z łóżka. Biorę torbę z komody. Idę do kuchni. Po drodze mijam patelnię z wczorajszym omletem, kubek z fusami, okruchy na blacie. Otwieram szafkę, wyjmuję talerz, pałeczki, kładę na stole. Otwieram pudełka. Pachnie ryżem, octem, sezamem.
Słyszę, jak on stoi w progu kuchni. Nie mówi nic. Patrzy, jak jem. Patrzy, jak obracam pałeczki w palcach, jak maczam futomaki w sosie sojowym, jak piję zupę miso prosto z kubka. Nie odzywa się przez dziesięć minut. Potem podchodzi, otwiera lodówkę, wyjmuje jajka, cebulę, stawia patelnię na gazie. Pierwszy raz od pięciu lat smaży jajecznicę. Dla siebie.
W sobotę rano wstałem o siódmej. Spakowałem torbę — czyste majtki, dwie koszulki, ładowarkę, paszport. Nie wiedziałem, po co paszport. Wziąłem. Wyszedłem cicho. Pojechałem do brata pod Opole. Nie dzwonił. Ja też nie. Wróciłem w niedzielę wieczorem. W kuchni pusto. W zlewie jeden talerz. W salonie wyłączona konsola. Na stole list. Dłuższy, niżby się spodziewał. Nie przeczytałem od razu. Najpierw zrobiłem sobie kawę. Dopiero potem usiadłem i przeczytałem.
Pisał, iż od dawna czuł, iż się oddalamy. Że zamiast rozmawiać, uciekałem — w pracę, w naprawy, w książki. Że nie zauważył momentu, w którym przestałem go kochać. Że dzisiejsze sushi to dla niego sygnał: skoro ja tak potrafię, to koniec. Na dole pisał, iż wyprowadza się do matki, iż daje mi miesiąc na spłatę połowy mieszkania, bo nie chce już ze mną kredytu.
Nie miałem miesiąca. Miałem oszczędności. Trzymałem je na koncie „czarna godzina" — dokładnie trzydzieści osiem tysięcy złotych. Zbierałem je jedenaście lat, po sto, po dwieście złotych, z nadgodzin, z wyprzedaży, z premii świątecznych. Odkładane właśnie na taki moment, gdy trzeba coś skończyć. Chociaż nie wiedziałem, iż to będzie ten moment.
We wtorek rano zadzwoniłem do doradcy finansowego. Powiedziałem, iż chcę zamknąć wspólne konto, zabezpieczyć swoją połowę kredytu i ustalić, ile będę musiał spłacać, gdybym kupił jego część. Pani w słuchawce zrobiła pauzę. Zapytała, czy mam pełnomocnictwo. Nie miałem. Umówiłem się na środę.
W środę o szóstej rano podszedłem do bankomatu przy dworcu, wypłaciłem trzydzieści osiem tysięcy. Wszedłem do oddziału jako pierwszy. Wziąłem woreczek z pieniędzmi, położyłem go na biurku i powiedziałem: „Proszę to umieścić na rachunku rozliczeniowym. Chcę przejąć zobowiązanie. Od dzisiaj kredyt jest mój".
Kobieta za biurkiem popatrzyła na mnie, potem na woreczek. Zapytała, czy zdaję sobie sprawę, iż całość to sto pięćdziesiąt tysięcy. Odpowiedziałem, iż zdaję — i iż do końca roku sprzedam działkę po ojcu, którą trzymałem na czarną godzinę. Taką samą, na którą on tak chętnie jeździł.
W piątek zadzwonił. Nie odebrałem od razu. Patrzyłem, jak dzwoni — raz, drugi, trzeci. Potem podniosłem.
— Marcin — powiedział — co to znaczy, iż kredyt jest przepisany na ciebie?
— To znaczy, iż teraz to moje mieszkanie.
— Bez konsultacji? Bez rozmowy?
— Rozmawialiśmy przez jedenaście lat. Teraz czas na papier.
— Nie możesz tak po prostu…
— Mogę — przerwałem. — Trzydzieści osiem tysięcy. Tyle wynosił mój wkład na czarną godzinę. Resztę dopłacę po sprzedaży działki.
— Sprzedasz działkę? — głos mu się załamał. — Przecież tam…
— Tam rosną chwasty. Bo od trzech lat nikt tam nie jeździ. Ty mówiłeś „jedziemy”, a potem szedłeś grać.
Cisza w słuchawce. Tak długa, iż sprawdziłem, czy nie rozłączył.
— A co będzie ze mną? — zapytał w końcu.
— To już nie moja sprawa — powiedziałem. — Ja przez jedenaście lat dbałem o twoje. Teraz zadbam o swoje.
Odłożyłem słuchawkę. Poszedłem do kuchni. Włączyłem czajnik. Zszedłem po schodach — na klatce nie paliła się lampa, trzeci tydzień nikt jej nie wymienił. Wyjąłem ze skrzynki list od banku. Wróciłem na górę. Zalałem herbatę. Usiadłem przy stole.
Na blacie stała patelnia z zeszłego tygodnia. Niedomyta. Wziąłem ją, namoczyłem. Potem umyłem naczynia, przetarłem blat, wyniosłem śmieci. Otworzyłem okno. Wiatr wpadł do kuchni i poruszył kartkę z listem. Docisnąłem ją kubkiem.
Zadzwonił telefon. Nie odebrałem. Napisałem tylko wiadomość do brata: „Przyjeżdżam w sobotę. Przygotuj pokój."
Książkę skończyłem w niedzielę. Nie pamiętałem, kto zabił. Pamiętałem tylko, iż główny bohater na końcu wyjechał nad morze i wynajął pokój z widokiem na wodę. I iż nikt go nie pytał, co zje na obiad.
