Seniorzy powinni sprawdzić swoje leki. Od 1 października cztery preparaty przestaną być bezpłatne

Zdjęcie: leki @pexels

Od 1 października 2026 roku zacznie obowiązywać nowa lista leków refundowanych, a wraz z nią zmienią się zasady dotyczące kilku preparatów dostępnych w tej chwili bezpłatnie dla seniorów. Z listy 65+ znikną cztery konkretne marki leków: Eliquis, Januvia, Janumet i Ultibro Breezhaler. Nie oznacza to jednak, iż pacjenci pozostaną bez darmowego leczenia. W aptekach przez cały czas mają być dostępne bezpłatne odpowiedniki zawierające te same substancje czynne.

Nowa lista refundacyjna od 1 października

Minister zdrowia opublikował 16 września 2026 roku nowe obwieszczenie dotyczące leków refundowanych. Zaktualizowany wykaz zacznie obowiązywać 1 października.

Dla seniorów korzystających z programu bezpłatnych leków 65+ oznacza to konieczność zwrócenia uwagi przede wszystkim na nazwy preparatów przyjmowanych regularnie.

Zmiany nie są jednak tak szerokie, jak mogły sugerować wcześniejsze obawy dotyczące ograniczenia listy darmowych leków.

Według informacji podanych przez „Super Express” lista dla osób po 65. roku życia przez cały czas będzie obejmować 3736 pozycji. Z bezpłatnego wykazu wypadają cztery preparaty.

Te cztery leki przestaną być bezpłatne dla seniorów

Od października zmiana obejmie:

• Eliquis – zawierający apiksaban, stosowany m.in. w profilaktyce i leczeniu powikłań zakrzepowo-zatorowych,
• Januvia – lek z sitagliptyną stosowany u pacjentów z cukrzycą typu 2,
• Janumet – preparat łączący sitagliptynę i metforminę, również stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2,
• Ultibro Breezhaler – zawierający indakaterol i glikopironium, wykorzystywany w leczeniu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.

Sama nazwa handlowa ma w tym przypadku duże znaczenie.

To właśnie konkretne preparaty wypadają z wykazu bezpłatnych leków. Nie oznacza to automatycznie, iż senior będzie musiał od października płacić za każdą terapię wykorzystującą te same substancje czynne.

Bezpłatne zamienniki pozostaną dostępne

To najważniejsza wiadomość dla pacjentów przyjmujących któryś z wymienionych leków.

Według informacji dotyczących październikowej listy w aptekach przez cały czas mają być dostępne bezpłatne odpowiedniki o tym samym składzie. Senior może więc zapytać farmaceutę o możliwość wydania odpowiedniego zamiennika.

W przypadku wskazanym w materiale źródłowym nie będzie konieczna ponowna wizyta u lekarza wyłącznie po to, by uzyskać receptę z inną nazwą handlową – zamiana może zostać dokonana w aptece zgodnie z obowiązującymi zasadami.

Podobny mechanizm Ministerstwo Zdrowia opisywało już wcześniej, gdy z wykazu 65+ wypadł preparat Pradaxa. Resort zaznaczał wtedy, iż pacjent może otrzymać w aptece znajdujący się na liście bezpłatny lek z tą samą substancją czynną.

Senior nie dostanie każdego leku za darmo tylko ze względu na wiek

Program 65+ ma określone zasady.

Aby senior otrzymał lek bezpłatnie, samo ukończenie 65 lat nie wystarczy.

Pacjent.gov.pl wskazuje trzy podstawowe warunki: pacjent musi mieć ukończone 65 lat, dany preparat musi znajdować się we właściwym wykazie leków bezpłatnych, a rozpoznane schorzenie musi odpowiadać wskazaniom objętym refundacją.

Na recepcie potrzebne jest również oznaczenie uprawnienia „S”. Bez niego apteka nie może wydać leku w ramach programu 65+, choćby jeżeli produkt znajduje się na adekwatnej liście.

Dlatego przed wykupieniem kolejnego opakowania warto sprawdzić zarówno nazwę preparatu, jak i sposób wystawienia recepty.

Dlaczego cztery preparaty wypadają z listy?

Według „Super Expressu” powodem jest brak porozumienia cenowego z producentami tych leków.

Ministerstwo Zdrowia od pewnego czasu prowadzi działania zmierzające do zmniejszenia kosztów finansowania listy 65+. Resort podkreśla, iż negocjacje mają służyć uzyskiwaniu korzystniejszych warunków przy jednoczesnym utrzymaniu dostępu pacjentów do terapii.

W efekcie od października senior przez cały czas może mieć dostęp do leku zawierającego tę samą substancję czynną, ale pod inną nazwą handlową.

To ważne, ponieważ określenie, iż „lek znika z listy”, może sugerować, iż dana terapia przestanie być dostępna za darmo w ogóle.

W przypadku tych czterech preparatów sytuacja wygląda inaczej – zmienia się produkt handlowy dostępny bezpłatnie, ale mają pozostać odpowiedniki.

Eliquis stosują pacjenci z problemami zakrzepowymi

Jedną z nazw, na którą szczególnie warto zwrócić uwagę, jest Eliquis.

Preparat zawiera apiksaban, czyli lek przeciwkrzepliwy.

Apiksaban jest refundowany między innymi w określonych wskazaniach związanych z zakrzepicą żył głębokich, zatorowością płucną oraz profilaktyką powikłań zakrzepowo-zatorowych. Ministerstwo Zdrowia już wiosną 2026 roku informowało o rozszerzeniu refundacji preparatów z tą substancją czynną.

Dlatego senior przyjmujący właśnie Eliquis nie powinien samodzielnie rezygnować z terapii z powodu zmiany listy.

Najbezpieczniej podczas realizacji kolejnej recepty zapytać farmaceutę o bezpłatny odpowiednik dostępny w ramach uprawnień 65+.

Nie należy natomiast samemu zmieniać dawki, przerywać leczenia ani zastępować preparatu innym lekiem bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.

Zmiana dotyczy również leków na cukrzycę

Na liście czterech preparatów znajdują się Januvia i Janumet.

Oba są wykorzystywane w leczeniu cukrzycy typu 2.

Januvia zawiera sitagliptynę, natomiast Janumet jest preparatem złożonym łączącym sitagliptynę z metforminą.

Dla osób przyjmujących te leki regularnie szczególnie ważne będzie więc sprawdzenie sytuacji jeszcze przed kolejnym wykupieniem recepty po 1 października.

Także tutaj pacjent nie powinien samodzielnie zmieniać stosowanego preparatu. Zamiennik powinien odpowiadać zapisowi recepty i obowiązującym zasadom zamiennictwa aptecznego.

Ultibro Breezhaler również wypada z darmowego wykazu

Czwartym preparatem jest Ultibro Breezhaler.

Lek zawiera połączenie indakaterolu i bromku glikopironium i jest stosowany jako leczenie podtrzymujące u dorosłych pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc, czyli POChP.

Także w tej grupie leków znajduje się odpowiednik zawierający te same substancje czynne.

Seniorzy stosujący inhalatory powinni jednak zachować szczególną ostrożność przy zamianie urządzenia lub preparatu. Technika prawidłowej inhalacji ma znaczenie dla skuteczności leczenia, dlatego w razie wątpliwości warto poprosić farmaceutę o pokazanie sposobu korzystania z wydanego produktu.

Od października zmienią się również ceny innych leków

Nowa lista refundacyjna przynosi nie tylko zmiany dotyczące bezpłatnych leków 65+.

Zmieni się również wysokość dopłat do części refundowanych preparatów.

Według zestawienia opisanego przez „Super Express” 312 produktów ma stanieć dla pacjentów, natomiast w przypadku 155 wzrośnie wysokość dopłaty.

Jednym z bardziej widocznych przykładów jest Xarelto. Dopłata pacjenta ma spaść o 212,80 zł.

Mniej kosztować ma również Stoboclo stosowany w leczeniu osteoporozy – w tym przypadku różnica ma wynieść 137,95 zł na korzyść pacjenta.

Nie wszystkie zmiany będą jednak korzystne.

Prolia zdrożeje o 47,51 zł

Pacjenci stosujący preparat Prolia, wykorzystywany m.in. w leczeniu osteoporozy, muszą liczyć się z wyższą dopłatą.

Od 1 października wzrost ma wynieść 47,51 zł.

Warto podkreślić, iż chodzi o zmianę kwoty ponoszonej przez pacjenta w ramach refundacji, a nie o stwierdzenie, iż cena całego leku wzrośnie dokładnie o tę wartość.

Dlatego osoby regularnie realizujące recepty refundowane powinny po 1 października sprawdzić aktualną odpłatność w aptece.

Na liście pojawią się nowe terapie onkologiczne

Październikowa aktualizacja przynosi również rozszerzenie refundacji.

Według informacji dotyczących nowego wykazu od 1 października finansowaniem zostanie objętych 13 nowych terapii onkologicznych. Dotyczą one między innymi leczenia nowotworów jelita grubego, żołądka oraz przełyku.

Nowy wykaz refundacyjny został już oficjalnie opublikowany. Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych informuje, iż obowiązujące od października zestawienie wynika z obwieszczenia ministra zdrowia z 16 września 2026 roku.

Seniorze, sprawdź nazwę leku przed 1 października

Najważniejsza rada dla seniorów jest więc prosta.

Jeżeli regularnie przyjmujesz Eliquis, Januvię, Janumet albo Ultibro Breezhaler, zapamiętaj datę 1 października 2026 roku.

Od tego dnia te konkretne preparaty nie będą już dostępne bezpłatnie w ramach listy 65+. Nie oznacza to jednak konieczności rezygnacji z leczenia ani automatycznego ponoszenia pełnej odpłatności.

W aptece warto zapytać o bezpłatny odpowiednik zawierający tę samą substancję czynną.

W przypadku leków stosowanych przewlekle żadnej terapii nie należy przerywać samodzielnie. jeżeli istnieją wątpliwości dotyczące zamiennika, dawkowania lub sposobu jego stosowania, najlepiej skonsultować je z lekarzem lub farmaceutą.

Zmiany zaczną obowiązywać dopiero 1 października, dlatego seniorzy mają jeszcze czas, aby sprawdzić nazwy swoich preparatów i przygotować się do nowych zasad.