Spakuj rzeczy, spotkałem swoją pierwszą miłość oznajmił mąż. A godzinę później sam stał przy drzwiach z walizką.
Andrzej wrócił z zjazdu absolwentów w niedzielę późnym wieczorem. Tatiana właśnie opłukiwała talerze po kolacji.
Wyglądał dziwnie. Jak zachwycony dzieciak, rumiany, podniecony, jakby przed chwilą ogłosili mu w radiu wygraną w totka. Tatiana zerknęła na niego przez ramię, susząc dłonie o kuchenny ręcznik i pomyślała: No proszę, musiało być wesoło.
Andrzej milczał, tylko się rozebrał i położył do łóżka.
Rano siedział przy stole jak ktoś, kto podjął decyzję, od której zależy cały dalszy los. Dłonie złożone, minę miał uroczystą, coś jak w polskim kinie tuż przed zwrotem akcji. Tatiana postawiła przed nim kawę, otworzyła lodówkę, żeby sprawdzić, ile zostało mielonych kotletów. I wtedy on rzucił to zdanie.
Taniu, musimy porozmawiać.
No tak, pomyślała Tatiana. Znana formuła. Zwiastun katastrofy, przed którą nie uciekasz.
Wczoraj spotkałem Lidię. Pamiętasz, mówiłem Ci moja pierwsza miłość.
Pamiętała. Lidia pojawiała się w rozmowach co kilka lat, przeważnie, gdy Andrzej podpity łapał klimat na wspominki. Byliśmy wtedy tacy młodzi. Nic nowego.
Rozmawialiśmy. Długo. I wiesz co, Taniu, spakuj się.
Odwróciła się sztywno. Kotlety zostały na półce.
Słucham?
Tak postanowiliśmy. Ja i Lidia. Zrozumiesz chyba.
Tatiana patrzyła na męża przez chwilę.
A przecież mieszkanie jest moją własnością dorzucił Andrzej prewencyjnie, tonem ludzi, którzy wypowiadają słowa i w ogóle. Lepiej, żebyś znalazła coś innego.
Tatiana ostrożnie włożyła kotlety do lodówki, delikatnie zamknęła drzwi, żeby magnes z widokiem Zakopanego nie spadł na podłogę.
Wszystko już jasne? spytała.
Tak.
Kiwnęła głową i bez słowa poszła do pokoju.
Usiadła na brzegu łóżka i patrzyła w ścianę. Na ścianie wisiał kalendarz z kociętami, kupiony na bazarze w styczniu, bo coś trzeba było zawiesić, a ten kosztował tylko czterdzieści złotych. Styczeń już dawno minął, luty też, a kotki przez cały czas wisiały. Rudy kotek w kokardce patrzył na Tatianę filozoficznie, z czułością.
A więc to tak, pomyślała.
Dwadzieścia lat żyła z człowiekiem, który teraz czekał w kuchni, aż zacznie pakować walizkę. Dwadzieścia lat kawał życia.
To pierwsze mieszkanie w Nowej Hucie, które wynajmowali, z kranem cieknącym bez końca i sąsiadem Staszkiem awanturującym się za ścianą o trzeciej rano. To upadek firmy, gdy Andrzej trzy miesiące chodził szary jak popiół, a Tatiana udawała, iż nie widzi jego wieczornych piw na balkonie. To był szpital, gdy nocą jechała z nim na ostrym dyżurze z wyrostkiem, słysząc potem od chirurga: Godzina różnicy i po sprawie. To był bal gimnazjalny jej uczniów, wtedy jeszcze uczyła polskiego, a Andrzej przyszedł z kwiatami i stał w drzwiach klasy, speszony, ale dumny z siebie. To wszystko było i jak się okazuje, nie liczy się wcale.
Tatiana wstała, przeszła przez pokój i zatrzymała się przy szafie.
Na górnej półce, w najdalszym kącie, przechowywała dokumenty.
Andrzej siedział za stołem i przeglądał telefon pewnie pisał do Lidii, bo momentami uśmiechał się niepewnie, jak ktoś, kto czeka na brawa.
Tatiana siadła. Położyła dokumenty na stół.
Zbierasz papiery? zapytał Andrzej, zerkając.
Nie. Chcę Ci coś pokazać.
Otworzyła teczkę.
Teraz? mruknął.
Cicho bądź chwilę.
Znalazła adekwatny papier i podała mu.
To była intercyza. Piętnaście lat temu, gdy Andrzej odpalał swój pierwszy biznes hurtownię budowlaną prawnik polecił spisać umowę. Andrzej nie był przekonany. Taniu, to tylko formalność, przecież jesteśmy rodziną. Tatiana pojechała sama do notariusza, podpisała, schowała kopię.
Andrzej wziął dokument. Przeczytał.
Tatiana nalała sobie zimnej kawy. Wypiła duszkiem.
Poczekaj powiedział Andrzej, teraz dużo ciszej. Tu jest napisane…
Tak potwierdziła Tatiana.
Że mieszkanie jest Twoje po rozwodzie.
Tak.
Ale jak…
Spojrzał jeszcze raz i opuścił papier.
Tatiana nie popędzała. Piętnaście lat temu mógł przeczytać dokładnie, nie zrobił tego. Teraz niech powoli rozumie.
A długi? wyjąkał.
Z biznesu są Twoje. Paragraf czwarty.
Cisza. Na ekranie telefonu zamigała wiadomość pewnie Lidia pytała, co słychać. Nie odpisał.
Taniu…
Tak?
Naprawdę trzymasz to wszystko celowo?
Tatiana zastanowiła się i odpowiedziała szczerze:
Nie. Po prostu nie wyrzucam dokumentów.
I to była prawda. Tatiana chowała rachunki, instrukcje od pralek, gwarancje od czajników, zaświadczenia ze szpitala sprzed stu lat. Taki człowiek.
Andrzej jeszcze raz zerknął w papier, popatrzył w okno.
Tatiana zebrała papiery, odstawiła filiżankę do zlewu. Odwróciła się.
Andrzej, faktycznie ktoś z nas powinien się wyprowadzić powiedziała. Masz rację.
Poszła do pokoju.
Andrzej siedział sam pewnie dwadzieścia, może trzydzieści minut. Tatiana nie liczyła. Układała stos książek, które od dawna walały się przy łóżku. Przesadziła pelargonię z parapetu na półkę. Starła kurz. Gdy ręce zajęte myśli cichną.
Andrzej wszedł w drzwi.
Taniu…
Odwróciła się. Stał z umową w ręku, jakby to był bilet w jedną stronę.
Możemy pogadać? Porozmawiać po ludzku?
Pewnie odparła bez emocji.
Ten papier. To było dawno. Inne czasy. Nie myśleliśmy, że…
Że co?
Andrzej zamilkł; nie potrafił dokończyć. Że nie myśleliśmy, iż się rozstaniemy? Że nie myśleliśmy, iż to się przyda? Czy iż w ogóle nie myśleliśmy?
Notariusz podpisał przypomniała Tatiana. Wszystko zgodnie z prawem. Pięć lat temu sprawdzałam.
Sprawdzałaś?!
Przypadkiem, przy okazji spadku po mamie.
Spojrzał zdziwiony, jakby nagle zobaczył brzeg snu.
Co, przygotowywałaś się?
Nie. Tylko zawsze byłam staranna.
I znów prawda. Te pięć lat temu dzwoniła do notariusza w innej sprawie, ale zapytała o kontrakt. Wciąż aktualny, nie ma problemu, uprzejmie zapewniła pani notariusz. Tatiana pokiwała słuchawką i zapomniała. Do dziś.
Andrzej wyszedł do kuchni; słychać było jak przesuwa krzesła, otwiera szafki, zamyka drzwiczki, znowu cisza.
Tatiana po chwili zajrzała do kuchni.
Stał przy lodówce i patrzył w kąt.
Co ty robisz? spytała.
Zastanawiam się.
Nad czym?
Nie odpowiedział.
Tatiana podeszła, wstawiła czajnik.
Andrzej, mam pytanie: wiesz, dokąd pójdziesz?
Spojrzał na nią.
Milczenie.
Jasne powiedziała Tatiana.
Andrzej chyba wyobrażał to sobie zupełnie inaczej. Sądził, iż powie parę słów, Tatiana się rozklei i wyprowadzi do koleżanki, zostawiając mu mieszkanie na tacy. A potem przyjdzie Lidia i wszystko się ułoży. Proste.
Nie przewidział tylko dokumentu.
Czajnik gwizdnął. Tatiana zrobiła herbatę.
Ja nigdzie się nie wyprowadzam stwierdziła. To moje lokum i zamierzam tu zostać.
Andrzej milczał.
A ja… co ze mną?
Do Lidii przypomniała Tatiana. Przecież zdecydowaliście być razem.
O Lidi w tej chwili myślała raczej beznamiętnie. Była postacią zza mgły, z historii, którą Andrzej wymyślił przy prosecco i szkolnych wspomnieniach. Tatiana w tej opowieści była tylko punktem niepasującym.
Bywa.
Lidia… zaczął Andrzej i na nowo zamilkł.
Co?
Ona adekwatnie nie wie. Nie rozmawialiśmy szczegółowo. Nie do końca jest gotowa.
Tatiana odstawiła filiżankę z hukiem.
Andrzej.
Co?
Ty mi mówisz, żebym się spakowała, a choćby nie ustaliłeś z Lidią, gdzie będziesz mieszkać?
Milczenie. Po twarzy mu było widać, iż trafiła w punkt.
Niektórzy mężczyźni specjalizują się w wielkich decyzjach. Szczegóły już nie dla nich.
Tatiana wstała. Wyjęła z szafy dużą brązową torbę podróżną i położyła ją na stole.
Proszę powiedziała. Pakuj się.
Taniu…
Andrzej. Powiedziałeś, co postanowiłeś. Ja przyjęłam do wiadomości. Teraz czas na działanie.
Spojrzał na torbę i wtedy coś w środku niego pękło.
Poszedł się pakować.
Tatiana została w kuchni, słysząc jak w pokoju stuka szafa, skrzypi komoda, dzwoni maszynka do golenia.
Dwadzieścia lat, a rzeczy na jedną podróżną torbę.
Po godzinie Andrzej stanął w przedpokoju. Torba w ręce, twarz lekko zblaknięta, jakby się zorientował, iż wymyślona scena nie zgadza się z rzeczywistością.
Zadzwonię, Taniu.
Dobrze odparła Tatiana spokojnie.
Będziemy musieli ustalić sprawy rozwodowe.
Zadzwoń, pogadamy.
Wahał się. Chyba czekał na jakieś łzy, kłótnie, może krzyk. Ale nic nie było.
Wyszedł.
Trzy tygodnie później Tatiana dowiedziała się od pani Olgi Szymanowskiej, byłej koleżanki z pracy, która wszystko wiedziała o wszystkich, iż u Andrzeja z Lidią jakoś nie idzie.
Lidia mieszkała u siostry kawalerka, dwójka dzieci, szwagier, gwar, tłok. Romantyzmu nie stwierdzono. Andrzej tam nie pojechał. Wynajął pokój na Pradze u staruszki, która nie pozwalała palić i wymagała zgłaszania wizyt gości.
Gdy Lidia dowiedziała się o braku mieszkania, o pokoju na Pradze, no i długach, straciła zapał. Najwyraźniej mężczyzna gotowy rzucić wszystko dla miłości wygląda zdecydowanie lepiej w wyobraźni niż realnie, z torbą i nierozwiązanymi sprawami. Pierwsza miłość jest piękna z daleka. Z bliska już niekoniecznie.
Tatiana wysłuchała całości, pokiwała głową i nalała pani Oldze herbaty.
Jak sobie radzisz? spytała pani Olga z tym szczególnym spojrzeniem, pełnym zapasu współczucia.
Dobrze przyznała Tatiana.
To była prawda. Zgłosiła się na kurs masażu, od dawna chciała, ale zawsze coś wypadało. Zadzwoniła do przyjaciółki Grażynki, nie widziały się trzy lata pogadały cztery godziny w kawiarni. Kupiła karnet na basen. Drobiazgi. Właśnie z nich zbudowane jest życie.
Czasami wieczorem, gdy w mieszkaniu było cicho, Tatiana myślała o Andrzeju. Bez żalu. Po prostu. Uświadomiła sobie kiedyś, iż dobrze, iż to on otworzył tamte drzwi. Ona mogłaby żyć zamknięta w dawnym porządku jeszcze bardzo długo.
Kalendarz z kociętami wisiał dalej, styczeń, luty i rudy kotek z kokardką na swoim miejscu. Tatiana spojrzała na niego i pomyślała, iż wypadałoby przełożyć kartkę na bieżący miesiąc.
Ale pomyślała też: zdążę.
