Opuściłam męża po czterdziestu latach małżeństwa. W końcu zebrałam się na odwagę, by żyć po swojemu.
Rodzina, sąsiedzi, a choćby sprzedawczyni w sklepie ze świeżymi warzywami patrzyli na mnie, jakby zobaczyli wróżkę w otoczeniu ziemniaków. Taki porządny mąż, Macie dom, wnuki, spokój, Co ci nagle się odebrało? i Na starość rozwód?.
Tak, na starość. Miałam sześćdziesiąt dwa lata, kiedy spakowałam torbę, położyłam klucze na stole i wyszłam. Bez awantur, bez łez, bez dramatów wszystko, co trzeba było przeżyć i przepłakać, już przeszłam w ciągu ostatnich dwudziestu lat, cicho, w środku siebie.
Mąż nie zdradzał, nie pił, nie bił. Był po prostu ścianą milczącą, zimną, obojętną. Byliśmy jak dwa meble w jednym salonie: stały obok siebie, ale bez kontaktu. On patrzył telewizję, ja podlewałam kwiaty. Dzieliliśmy łóżko, ale od lat spaliśmy osobno. Przez lata powtarzałam sobie: Tak wygląda małżeństwo, Wszyscy tak żyją, Nie da się mieć wszystkiego.
Aż pewnego ranka obudziłam się i pomyślałam: a może jednak można?
Zaparzyłam kawę, popatrzyłam w lustro i nie poznałam tej szarej, zmęczonej kobiety. Gdzieś w środku wciąż mieszkała Zuzanna, dziewczyna marząca o podróżach, malowaniu i śmiechu do rana. Wtedy poczułam, iż nie chcę już czekać. jeżeli nie spróbuję teraz, to już nigdy.
Więc spróbowałam. Otworzyłam drzwi i odszedłem z życia, które przestało być moje.
Pierwsze dni były dziwnie ciche nie duszno, a raczej lekko, jak w letnim poranku nad Wisłą. Wynajęłam małe mieszkanie na obrzeżach Warszawy: kawalerkę z trzema oknami, starą sofą i jedną szafą. Wszystko moje, choć jeszcze nic nie było naprawdę moje. Nie miałam planu, nie wiedziałam, co będzie dalej. Po raz pierwszy od lat poczułam przestrzeń w głowie, w ciele, w sercu.
Na początku budziłam się z poczuciem winy, jakby zrobiłam coś strasznego. Przecież zostawiłam dom, męża, niedzielne obiady. Czy można porzucić coś, czego już nie było? Bo od dawna nie czułam się żoną, raczej cieniem obok mężczyzny, którego już nie rozumiałam i który nie chciał mnie zrozumieć.
Rozmawialiśmy o tym nie raz a raczej ja mówiłam. Czuję się źle, potrzebuję czułości, chcę czegoś więcej niż zupy i seriale. On kiwał głową, mruknął, włączał telewizor. Z czasem przestałam mówić, bo ile razy można prosić, by ktoś spojrzał na ciebie jak na człowieka, a nie jako mebel?
Moje dzieci zareagowały różnie. Syn milczał, córka Zofia płakała. Dlaczego nie poczekałaś, aż wnuki podrosną?, Tata tak cierpi, Po co ci to było?. Tłumaczyłam spokojnie, iż nie odszłam z gniewem, ale z ciszy. Nie po to, by kogoś zadowolić, ale dla siebie. Nie mam romansu, luksusów, mam jedną walizkę, skromne mieszkanie i odwagę, którą noszę jak medal.
Zaczęłam wychodzić. Do parku, do biblioteki, na jogę. Zapisałam się na kurs akwareli, choć ręka drżała ze stresu. Uczyłam się robić rzeczy po raz pierwszy samodzielnie kupić farby, wsiąść do autobusu, zamówić herbatę w kawiarni. Brzmi banalnie? Może. Po czterdziestu latach bycia tłem to był mój mały Mount Everest.
Pewnego dnia usiadłam na ławce w parku z zeszytem i ołówkiem. Rysowałam drzewo rzucające cień, liście, kobietę z psem Burek. Łzy napłynęły, ale to nie były łzy bólu, a ulgi i trochę żalu nie iż odszłam, ale iż tak długo zwlekałam.
Bywały chwile zwątpienia, gdy wracałam wieczorem i nie miałam do kogo się odezwać, gdy ktoś mówił: I co, lepiej ci teraz?, gdy patrzyłam w lustro i widziałam starszą kobietę z siwymi włosami, uciekającą z własnego życia. Ale przypominałam sobie wcześniejsze dni: puste spojrzenia, długie milczenie, chłód. Wiedziałam, iż teraz, mimo samotności, przynajmniej jestem sobą.
Bo życie po sześćdziesiątce to nie koniec, a możliwy początek. Nie chodzi o wielką rewolucję, romans z młodszym mężczyzną czy egzotyczne wakacje. Czasem chodzi po prostu o to, by rano móc zaparzyć kawę taką, jaką lubi się najbardziej, i wypić ją przy oknie, patrząc, jak budzi się dzień. Bez lęku, bez żalu, z poczuciem, iż wreszcie oddycha się pełnymi płucami.
Pewnego poranka obudziłam się i poczułam spokój. Nie euforię, nie podniecenie, po prostu ciszę, która nie bolała. Za oknem mgła otulała drzewa, a powietrze pachniało zimą. Usiadłam przy parapecie z kubkiem herbaty i patrzyłam na świat ten sam, a jednak inny.
Zeszłam do dół na piekarnię. Pani za ladą, jak zwykle, zapytała:
Bułeczki pszenne, tak jak zawsze?
A ja odpowiedziałam:
Nie, dziś z makiem. Mam ochotę spróbować czegoś nowego.
I to było właśnie to te drobne wybory, te decyzje, które nie muszą podobać się nikomu. Nie muszę już pytać: Co wolisz na obiad?, Jaki film oglądamy?, Czy ci to pasuje?. Po czterdziestu latach nie słuchania własnego głosu, w końcu go usłyszałam. Cichy, ale mój.
Spotkałam niedawno starą znajomą. Zatrzymała mnie na ulicy, popatrzyła z góry i powiedziała:
Taka szkoda. Byliście tacy zgodni.
Uśmiechnęłam się i odparłam:
Może i tak, ale zgodność to nie to samo, co bliskość.
Wróciłam do domu, włączyłam pralkę, zapaliłam świecę o zapachu imbiru i usiadłam do szkicowania. Moje dłonie wciąż niepewne, ale serce już odważniejsze.
Nie wiem, co przyniesie przyszłość. Wiem tylko, iż nie chcę wracać do życia, w którym zapomniałam, kim jestem.
Czasem trzeba odejść bardzo późno, by w końcu wrócić do siebie.
