Dziennik Natalii, czwartek
Natalka, ty w ogóle przestałaś odkurzać? Oczy mi już łzawią od tego kurzu. Spójrz, tu aż warstwa się zebrała…
Zacisnęłam dłonie pod stołem, obserwując, jak teściowa, Ludmiła, obchodzi mieszkanie z miną inspektora sanitarnego. Przychodzi tak od trzech lat i zawsze jest to dla mnie jak egzamin, który z góry wiem, iż obleję. Zatrzymuje się przy każdym kącie, niemal przemyka palcem po półkach, marszczy nos na niewidzialny kurz na parapecie, kręci głową na widok rozrzuconych klocków i samochodzików Michałka.
Wczoraj sprzątałam, odkurzałam i ścierałam kurze, wydusiłam spokojnie. Dzieci rano się bawiły.
Sprzątać trzeba wtedy, kiedy się brudzi, a nie kiedy ci wygodnie. Ja, mając twoje lata…
Ludmiła zasiadła w fotelu z miną królowej, która łaskawie zgadza się na rozmowę ze służbą. Od niechcenia przejechała palcami po podłokietniku, sprawdzając, czy aby nie zostanie na nich pyłek.
Ja to w twoim wieku tak pucowałam podłogi, iż można było się w nich przeglądać. Dzieci zawsze jak spod igły, porządek idealny! Teść, świętej pamięci, potrafił mnie co chwila sprawdzać i nigdy ziarnka brudu nie znalazł. No widzisz!
Wytrzymałam, zagryzając wargi. Tę historię o lśniących podłogach słyszałam już chyba ze sto razy. Albo i więcej.
A co dzieciom gotujesz dzisiaj na obiad?
Zupa jarzynowa.
Stoi w lodówce? już szła do kuchni. Daj, to sprawdzę.
Wyjęła garnek, powąchała, zamieszała łyżką i spróbowała z miną, jakby testowała truciznę.
Za słona. I za dużo marchewki. Dzieci to nie króliczki, po co im tyle marchwi? Michałowi, jak był mały, to ja zupełnie inaczej zupy gotowałam. Zawsze wyjadał wszystko do ostatniej łyżki i o dokładkę prosił.
Przemilczałam, bo co mogłam powiedzieć?
A na śniadanie co dajesz? Znów te sklepowo-pudełkowane? Mówiłam sto razy tylko kasza gotowana, żadnych błyskawicznych! Spójrz na Justynę, żonę Pawła ona zawsze kaszę wieczorem zalewa, rano świeżą gotuje. Jej dzieci nigdy nie chorują.
Wiecznie ta Justynka. Idealna Justynka z idealnymi dziećmi i tą perfekcyjnie namoczoną kaszą.
Płatki owsiane też są naturalne, Ludmiło.
Taaa, nie rozśmieszaj mnie! Ten wasz fast food… Za moich czasów nikt choćby nie wiedział, co to znaczy fast food. Każda sama gotowała od serca, potrafiła kilka godzin przy garach stać.
Teściowa zaczęła lustrować pokój dziecięcy.
A sypiacie o której? Wczoraj dzwoniłam po dziewiątej, Zuzia jeszcze nie spała.
Zwykle kładziemy o wpół do dziesiątej.
Za późno! Dyscyplina, od dzieciństwa! Michał spał już o ósmej i bez szemrania! Bo był porządek, nie to co teraz… A ty się tylko cackasz.
Przegryzłam wargi do krwi. Chciałam powiedzieć, iż czasy się zmieniły, iż psycholodzy teraz doradzają zupełnie inaczej, iż moje dzieci to nie Michał sprzed trzydziestu lat. Ale po co? Ludmiła i tak słyszała tylko siebie.
A te wasze wszystkie kółka… Rysowanie, modelina, balet… Same bzdury! Michała zapisałam na pływanie i szachy to jest rozwój! Rysować można w domu, po co marnować złotówki na bzdury?
Zuzia lubi rysować, ma talent.
Talent! obrażona prychnęła. To ci w tych waszych studiach wmawiają, by kasę wyciągnąć. Czteroletnia artystka?!
Usiadła z powrotem w fotelu, ręce splecione.
Powiem ci tyle, Natalka. Dzisiejsze matki wszystko im jedno, tylko telefon i internet w głowie. Dom zapuszczony, dzieci niewychowane, mężowie głodni. A Justyna, żona Pawła i pracuje, i dom w idealnym stanie, trójka dzieci. Ty masz tylko dwoje i nie ogarniasz.
Justyna z aureolą wykrochmalonych obrusów…
Też pracuję, Ludmiło.
Wiem, wiem, całymi dniami przy komputerze, papiery przekładasz. To nie jest praca! Ja w twoim wieku… rozmarzyła się trójka dzieci, działka, gospodarstwo i dla wszystkich czas był! I powiem ci jeszcze: teściową szanowałam, nigdy nie odezwałam się niegrzecznie.
Moje tłumaczenia, iż praca jest wymagająca, iż prowadzę duże projekty odbijały się od Ludmiłi jak groch o ścianę. Patrzyła na mnie pobłażliwie, jak na niesforne dziecko.
Każda jej wizyta to jak nowy sprawdzian ręczniki źle złożone, herbata za gorąca, kwiaty na parapecie marnieją, firanki czas wyprać. Po trzech latach tej presji czułam, iż zaraz eksploduję. Ale milczałam, dla Michała, dla domowego spokoju.
Dzisiaj Ludmiła była w naprawdę kiepskim humorze. Od razu pognała do kuchni, cmoknęła z niezadowoleniem na widok brudnej patelni w zlewie.
Czteroletni Piotruś marudził przy stole, grzebiąc w talerzu z zupą.
Nie chcę! Niedobre!
No właśnie! triumfowała Ludmiła. Mówiłam nie umiesz gotować! Chcesz, pokażę ci, jak zrobić porządną zupę dla dziecka? Bierzesz kurę, ale taką wiejską, nie tę z dyskontu…
Coś we mnie pękło. Cicho, bez słowa, ale tak wyraźnie, jakby pękła mocno napięta struna.
Lata znoszenia, upokorzeń, ciągłych porównań do Justynki, uwag, westchnień, przewracania oczami wszystko się we mnie zagotowało. Ostatecznie.
Wstałam powoli od stołu i spojrzałam na Ludmiłę zupełnie nowym, chłodnym i stanowczym spojrzeniem.
Pani Ludmiło. Przyszła pani do domu męża czy do swojego?
Przysiadła z łyżką w powietrzu. Przez moment wyglądała, jakby zapomniała, jak się oddycha.
Co…?
Pytam: jak pani wychodziła za mąż, to mąż do pani się wprowadził czy pani do niego?
No… do męża… Ale jakie to…
Ja Michała tu przyprowadziłam. Do tego mieszkania. Trzy pokoje na Pradze. Kupiłam je za swoje pieniądze. Zarobione za przekładanie papierów przy komputerze.
Ludmiła zbielała.
Więc to ja decyduję, jaką zupę gotuję, o której dzieci idą spać i jakimi kółkami się zajmują. I tak się zastanawiam ile pani zarabiała? Czy całe życie tylko na gospodarstwie, na garnuszku męża?
Poczerwieniała ze złości.
Jak ty możesz… ja… Jak śmiesz mnie obrażać?!
Nie obrażam, pytam. Dla jasności: zarabiam osiemnaście tysięcy złotych. Dwa razy więcej niż Michał. Więc jeżeli następnym razem będzie pani chciała mnie pouczać, niech sobie pani to przypomni.
W kuchni zapadła cisza tak głęboka, iż Piotruś przestał dłubać łyżką w zupie i patrzył raz na mnie, raz na babcię.
Nagle rozległy się kroki na klatce schodowej. Michał wrócił z pracy i od razu zorientował się, iż coś jest nie tak.
Michałku! rzuciła się do syna Ludmiła. Michałku, wiesz, co mi twoja żona nagadała? Upokorzyła mnie, obraziła!
Stop. Michał uniósł dłoń. Poczekaj. Natalka, co się stało?
Opowiedziałam mu spokojnie, ze zmęczeniem, o tych trzech latach uwag, porównań, wiecznej krytyki, wtrącania się w każdą rzecz, podważania moich decyzji jako matki i gospodyni.
Michał słuchał w milczeniu. W jego oczach widziałam najpierw zdziwienie, potem zrozumienie, a na końcu jakiś rodzaj zażenowania. Ścisnął mocno szczękę, potarł dłonią czoło, jakby dopiero teraz zrozumiał, ile mnie to wszystko kosztowało.
Michałku, przecież nie wierzysz tej… tej… Ja cię wychowałam, karmiłam, po nocach nie spałam!
Mamo, spojrzał na nią, tym razem bez choćby cienia pobłażania. Naprawdę przez trzy lata jeździłaś po Natalii?
Ja? Jeździłam?! Ja tylko dobre rady dawałam! A ona…
Dobre rady, Michał przytaknął smutno. O zupie, o kółkach, o spaniu, o kurzu… Za każdym razem, tak?
Ludmiła otworzyła usta, ale Michał nie pozwolił jej dojść do głosu.
Zauważyłem, iż Natalka po twoich wizytach chodzi przygaszona, ale myślałem, iż jest po prostu zmęczona. A ona, okazuje się, trzy lata to wszystko znosiła w milczeniu, żeby nas z tobą nie skłócać.
Michał!
Mamo, westchnął ciężko. o ile jeszcze raz będziesz się tak czepiać mojej żony, przestaniesz tu przychodzić.
Ludmiła osłupiała, kurczowo ściskając stół.
Naprawdę? Przez nią? Przez tę dziewuchę?!
Przez moją żonę, poprawił spokojnie Michał. Matkę moich dzieci. Kobietę, która kupiła to mieszkanie i przez trzy lata znosiła upokorzenia, żeby mnie nie denerwować. Tak, mamo. Mówię śmiertelnie poważnie.
Kilka sekund wpatrywała się w syna, jakby widziała go pierwszy raz. Zerwała się, chwyciła torebkę i wyszła. Przy drzwiach odwróciła się, wykrzywiła usta, ale widząc wyraz twarzy Michała, już nic nie powiedziała. Tylko zamachała ręką i trzasnęła drzwiami.
W ciszy było słychać tylko tykanie kuchennego zegara i brzęk Piotrusia, który bawił się łyżką zapomnianą o zupie.
Michał przytulił mnie mocno, przyciągnął do siebie. Utkwiłam czoło w jego piersi i dopiero wtedy poczułam, jak zeszło ze mnie napięcie tych wszystkich lat jakbym przez trzy lata dźwigała coś niemożliwego do uniesienia.
Dlaczego tak długo nie mówiłaś? zapytał cicho, gładząc mnie po plecach. Trzy lata, Natalka. Trzy lata to w sobie kisiłaś.
Nie chciałam was skłócić. To przecież twoja mama.
Głuptasie powiedział i mocniej mnie przytulił, całując w skroń. Ty jesteś moją rodziną. Ty i dzieci. Mama mama musi się z tym pogodzić. Albo nie zobaczy wnuków.
Zerknęłam na Michała. Chciałam śmiać się na głos. Pierwszy raz od trzech lat poczułam, iż mam czym oddychać, iż pierś nie ściska mnie od środka.
Mamo, mamo! zaszczebiotał Piotruś. Babcia poszła? Mogę nie jeść zupy?
Spojrzeliśmy na siebie z Michałem i oboje wybuchnęliśmy śmiechem. Głośno, szczerze, jak już dawno nie potrafiliśmy.
Trzeba zjeść, Piotrusiu odpowiedziałam. Ale jutro ugotuję ci twoją ulubioną, dobrze?
