Dom powinien dawać poczucie swobody i bezpieczeństwa. Z wiekiem choćby dobrze znane mieszkanie może jednak zacząć sprawiać trudności. Wysoki próg, śliski dywanik, źle ustawiony stolik albo ciężka szafka, której nie da się przesunąć, przestają być drobnymi niedogodnościami. Z czasem mogą stać się realnym zagrożeniem.
Dostosowanie mieszkania do potrzeb seniora nie musi oznaczać generalnego remontu. W wielu przypadkach wystarczą proste zmiany: lepsze oświetlenie, usunięcie zbędnych przeszkód, poprawa ustawienia mebli i wybór wyposażenia, które łatwo przemieszczać. Najważniejsze jest to, aby senior mógł wykonywać codzienne czynności samodzielnie, bez konieczności dźwigania, wspinania się i wykonywania gwałtownych ruchów.
Swobodne przejścia to podstawa
Najwięcej wypadków w domu zdarza się nie podczas skomplikowanych czynności, ale w trakcie zwykłego przechodzenia z jednego pomieszczenia do drugiego. Dlatego pierwszym krokiem powinno być uporządkowanie ciągów komunikacyjnych.
Przejście między łóżkiem, łazienką, kuchnią i miejscem wypoczynku powinno być możliwie szerokie i pozbawione przeszkód. Warto usunąć niewielkie stoliki, stojaki, donice i inne elementy ustawione w miejscach, przez które często się przechodzi. Szczególnie niebezpieczne są przedmioty pozostawione na podłodze, przewody elektryczne, przedłużacze oraz luźne krawędzie wykładzin.
Meble nie powinny stać zbyt blisko siebie. Senior musi mieć możliwość swobodnego przejścia, także wtedy, gdy porusza się z laską, balkonikiem lub przytrzymuje się ściany. Dobrze zaplanowane ustawienie mebli zmniejsza ryzyko potknięcia i ogranicza konieczność wykonywania gwałtownych skrętów.
Dywany i progi pod szczególnym nadzorem
Niewielki dywanik może wyglądać niewinnie, ale łatwo się przesuwa, podwija i powoduje utratę równowagi. Najlepszym rozwiązaniem jest usunięcie luźnych chodników z miejsc intensywnie użytkowanych. o ile mają pozostać, powinny być zabezpieczone matą antypoślizgową albo przymocowane do podłoża.
Podobny problem stanowią progi między pomieszczeniami. choćby niewielka różnica poziomów może utrudniać poruszanie się, zwłaszcza osobie, która unosi stopy niżej niż wcześniej lub korzysta z chodzika. W miarę możliwości warto progi zlikwidować albo zastosować łagodne listwy najazdowe.
Najbezpieczniejsze są jednolite, równe powierzchnie bez nagłych zmian wysokości. Ma to znaczenie nie tylko dla seniora, ale również dla osoby opiekującej się nim, zwłaszcza podczas prowadzenia wózka, stolika pomocniczego lub innego mobilnego wyposażenia.
Dobre oświetlenie zmniejsza ryzyko upadku
W mieszkaniu seniora nie powinno być ciemnych przejść i słabo widocznych narożników. Jedna lampa umieszczona na środku pomieszczenia często nie wystarcza. Światło powinno równomiernie oświetlać podłogę, schody, wejście do łazienki i drogę z sypialni do toalety.
Szczególnie praktyczne są lampki nocne oraz niewielkie źródła światła uruchamiane czujnikiem ruchu. Dzięki nim senior nie musi szukać włącznika po ciemku. Warto również zadbać o to, aby włączniki znajdowały się w łatwo dostępnych miejscach i nie były zasłonięte przez meble.
Znaczenie ma także kolorystyka. Zbyt ciemna podłoga, wzorzyste płytki lub mocno kontrastujące powierzchnie mogą utrudniać ocenę odległości. Lepsze są spokojne, czytelne wnętrza, w których krawędzie mebli i przejścia są dobrze widoczne.
Łazienka wymaga największej uwagi
Łazienka jest jednym z najbardziej niebezpiecznych pomieszczeń w domu seniora. Wilgoć, śliska podłoga i konieczność siadania lub wstawania sprawiają, iż ryzyko upadku jest szczególnie duże.
Podstawą są maty antypoślizgowe, zarówno na podłodze, jak i wewnątrz kabiny prysznicowej lub wanny. Dobrym rozwiązaniem są także uchwyty zamontowane przy toalecie, prysznicu i umywalce. Powinny być solidnie przymocowane do ściany i umieszczone na odpowiedniej wysokości.
Jeżeli w łazience znajduje się wanna, warto rozważyć zastąpienie jej niskim brodzikiem lub prysznicem bezprogowym. Przydatne może być również siedzisko prysznicowe, które pozwala ograniczyć czas spędzony w pozycji stojącej.
Wszystkie najczęściej używane kosmetyki i środki higieniczne powinny znajdować się w zasięgu ręki. Senior nie powinien schylać się po nie do najniższej szafki ani sięgać wysoko nad głowę.
Kuchnia bez zbędnego dźwigania
Kuchnia powinna być urządzona tak, aby codzienne przygotowywanie posiłków wymagało jak najmniej wysiłku. Ciężkie garnki, naczynia i zapasy najlepiej przechowywać na wysokości między biodrami a ramionami. Pozwala to ograniczyć schylanie i wspinanie się na stołki.
Często używane produkty powinny znajdować się blisko miejsca przygotowywania posiłków. Dobrym rozwiązaniem są wysuwane szuflady, obrotowe półki i lekkie pojemniki z wyraźnymi uchwytami. Warto także unikać bardzo ciężkich drzwi szafek oraz głębokich półek, z których trudno wyjąć przedmioty znajdujące się z tyłu.
Praktycznym elementem wyposażenia może być niewielki wózek kuchenny wyposażaony w kółka gumowe. Umożliwia przewiezienie naczyń, zakupów lub gotowego posiłku bez konieczności noszenia wszystkiego w rękach. Powinien być stabilny, łatwy do prowadzenia i wyposażony w koła dostosowane do rodzaju podłogi.
Jeżeli wózek lub stolik ma pozostawać w jednym miejscu, warto wybrać model z hamulcem. Dzięki temu nie przesunie się podczas odkładania naczyń ani w chwili, gdy senior oprze na nim dłoń. Koła aparaturowe będą dobrym rozwiązaniem – https://rollen.pl/pol_m_Kola-i-zestawy-kolowe_Kola-aparaturowe-101.html.
Meble powinny wspierać, a nie przeszkadzać
Fotel, krzesło i łóżko muszą mieć odpowiednią wysokość. Zbyt niskie siedzisko utrudnia wstawanie i zwiększa obciążenie kolan. Z kolei meble bardzo miękkie, w które ciało głęboko się zapada, nie zapewniają wystarczającego podparcia.
Najlepsze są stabilne krzesła z podłokietnikami. Ułatwiają siadanie, wstawanie i zachowanie równowagi. Stoliki powinny mieć zaokrąglone krawędzie oraz solidną konstrukcję. Nie mogą chwiać się ani przesuwać pod niewielkim naciskiem.
W domu seniora dobrze sprawdzają się również meble mobilne, ale tylko pod warunkiem, iż są adekwatnie dobrane. Lekki stolik na kółkach może ułatwiać codzienne funkcjonowanie, ponieważ da się go przysunąć do fotela lub łóżka. Koła powinny jednak poruszać się płynnie, nie blokować na łączeniach podłogi i mieć możliwość unieruchomienia.
W przypadku cięższych szafek, regałów pomocniczych i wózków warto zwrócić uwagę na nośność zastosowanych zestawów kołowych. Zbyt małe lub słabe koła mogą powodować niestabilność, trudności podczas prowadzenia i nagłe zatrzymanie mebla na nierówności.
Mobilne wyposażenie może zwiększyć samodzielność
Nie każdy przedmiot musi mieć stałe miejsce. W wielu mieszkaniach pomocne okazują się stoliki, szafki, kosze na pranie i wózki wyposażone w koła. Dzięki nim senior nie musi przenosić ciężkich rzeczy z pokoju do kuchni lub łazienki.
Mobilny stolik może służyć do podawania posiłków, przechowywania leków, odkładania książek lub przenoszenia drobnych przedmiotów. Wózek może ułatwiać transport zakupów, prania albo naczyń. Ważne jednak, aby tego typu wyposażenie nie zastępowało balkonika ani poręczy. Nie każdy mebel na kółkach nadaje się do podpierania ciężaru ciała.
Koła powinny być dopasowane do rodzaju nawierzchni. Na panelach i płytkach dobrze sprawdzają się miękkie bieżniki, które poruszają się cicho i nie rysują podłoża. Na dywanach i wykładzinach potrzebna jest odpowiednia średnica koła, ponieważ zbyt małe kółka mogą się blokować.
Istotna jest także obecność hamulca. W przypadku stolików, szafek nocnych i wózków pomocniczych możliwość zablokowania kół zwiększa bezpieczeństwo podczas odkładania przedmiotów i korzystania z mebla.
Sypialnia powinna być wygodna również w nocy
Łóżko należy ustawić tak, aby można było swobodnie podejść do niego przynajmniej z jednej strony. W pobliżu nie powinny znajdować się luźne przewody, dywaniki ani niskie przedmioty.
Stolik nocny powinien być stabilny i ustawiony w zasięgu ręki. Dobrze, gdy znajduje się na nim lampka, telefon, woda i najpotrzebniejsze rzeczy. Senior nie powinien wstawać po nie w nocy ani sięgać daleko ponad krawędź łóżka.
Wysokość łóżka ma duże znaczenie. Zbyt niskie utrudnia wstawanie, a zbyt wysokie może powodować problem podczas siadania. W razie potrzeby można zastosować odpowiednie podwyższenie lub wymienić materac na model ułatwiający zmianę pozycji.
Porządek jest elementem bezpieczeństwa
W bezpiecznym mieszkaniu każdy przedmiot powinien mieć swoje miejsce. Codzienny bałagan zwiększa ryzyko potknięcia, szczególnie gdy na podłodze pozostają torby, pudełka, buty lub gazety.
Warto ograniczyć liczbę rzeczy przechowywanych na otwartych półkach i blatach. Nadmiar przedmiotów utrudnia sprzątanie, zasłania ważne elementy i sprawia, iż senior musi częściej przekładać ciężkie rzeczy.
Pomocne są pojemniki z dużymi uchwytami, czytelne oznaczenia szafek oraz organizery na leki i drobne przedmioty. Najczęściej używane rzeczy powinny znajdować się zawsze w tym samym miejscu. Ułatwia to codzienne funkcjonowanie i zmniejsza stres związany z poszukiwaniem potrzebnych przedmiotów.
Zmiany najlepiej wprowadzać razem z seniorem
Dostosowanie mieszkania nie powinno odbywać się bez udziału osoby, która w nim mieszka. choćby dobrze zaplanowana zmiana może okazać się niewygodna, o ile zaburza wieloletnie przyzwyczajenia.
Warto przejść razem przez całe mieszkanie i zwrócić uwagę na miejsca, w których senior się zatrzymuje, czego się przytrzymuje i przy jakich czynnościach odczuwa trudność. Czasami problemem nie jest brak uchwytu, ale źle ustawiony fotel. Innym razem wystarczy przenieść często używane naczynia na niższą półkę albo wymienić ciężki stolik na lekki model z blokowanymi kołami – duży wybór najdzie w sklepie ROLLEN.
Najlepsze rozwiązania są proste i dopasowane do konkretnej osoby. Dom seniora nie powinien przypominać placówki medycznej. przez cały czas ma być miejscem znajomym, wygodnym i przytulnym, ale urządzonym w sposób, który ogranicza ryzyko wypadku.
Bezpieczne mieszkanie daje więcej niezależności
Dobrze urządzony dom pozwala seniorowi dłużej zachować samodzielność. Odpowiednia organizacja przestrzeni zmniejsza konieczność proszenia o pomoc przy prostych czynnościach, takich jak przygotowanie posiłku, przeniesienie prania czy dotarcie do łazienki.
Najważniejsze są równe przejścia, dobre oświetlenie, stabilne meble i ograniczenie dźwigania. Warto również korzystać z mobilnego wyposażenia, które można łatwo przemieścić i bezpiecznie zablokować.
Nie zawsze potrzebne są kosztowne prace. Czasem wystarczy usunąć dywanik, przesunąć szafkę, zamontować dodatkową lampę lub wyposażyć stolik w odpowiednie koła. Takie drobne zmiany mogą wyraźnie poprawić komfort życia i sprawić, iż senior będzie czuł się we własnym domu pewniej.
