Wojtku, to ty, synku?
Tak, mamo, ja Przepraszam, iż tak późno
Drżący ze zmęczenia i niepokoju głos matki niósł się przez ciemny przedpokój. Stała w starym szlafroku, w ręku trzymając kieszonkową latarkę jakby czekała na niego całe życie.
Wojtuś, moje serce, gdzieś ty się włóczył po nocach? Gwiazdy już wysoko, a ciemność taka, iż diabli śpią w studni
Mamo, byliśmy z Tomkiem, lekcje, przygotowania Straciłem rachubę czasu. Wybacz, iż nie uprzedziłem. Wiesz, jak źle sypiasz
A może u dziewczyny byłeś? zmrużyła podejrzliwie oczy. Może się zakochałeś, co?
Mamo, co ty wymyślasz! zaśmiał się Wojtek, zdejmując buty. Ja nie jestem kimś, na kogo dziewczyny czekają pod domem. Kto by mnie chciał garbus, z łapami jak u małpy, z łbem jak pokrzywa?
Ale w jej oczach przemknął ból. Nie przeszło jej przez usta, iż widzi w nim nie pokrakę, a syna wychowanego w biedzie, zimnie, samotności.
Wojtek nie należał do przystojniaków. Ledwie sto sześćdziesiąt centymetrów wzrostu, zgarbiony, z długimi babuinimi rękami prawie do kolan. Głowa, duża, kędzierzawa, przypominała dmuchawca. Kiedy był mały, wyzywano go małpka, leśny stworek, cud natury. Ale dorósł i okazał się kimś znacznie większym niż człowiek.
Przyjechali z matką, Grażyną Kowalską, do tego PGR-u, gdy miał dziesięć lat. Uciekli z miasta przed biedą i hańbą. Ojca zamknęli, matka z nim sama została. Dwoje przeciw całemu światu.
Ten twój Wojtuś długo nie pożyje mamrotała ciotka Stefania, patrząc na chuderlawego chłopca. Zapadnie się pod ziemię, ślad po nim zaginie.
A Wojtek się nie poddał. Chwycił się życia jak korzeń granitu. Rósł, pracował, oddychał. A Grażyna kobieta ze stali, z dłońmi zniszczonymi w piekarni piekła chleb dla całej wsi. Po dziesięć godzin dziennie, rok za rokiem, aż sama się połamała.
Gdy w końcu choroba przykuła ją do łóżka, Wojtek stał się synem, córką, pielęgniarzem i kucharzem. Czyścił podłogę, gotował kaszę, czytał stare czasopisma na głos. A kiedy odeszła cicho, jak wiatr znad pól stał przy trumnie, z zaciśniętymi pięściami, bez łez, bo tych już nie miał.
Ludzie pamiętali. Sąsiadki przynosiły jedzenie, dawały mu ciepłe ubrania. A potem niespodziewanie zaczęli go odwiedzać. Najpierw chłopaki, pasjonujący się elektroniką. Pracował w radiowęźle naprawiał radia, lutował przewody, robił instalacje. Miał złote ręce, choć wyglądały nieporadnie.
Później zaczęły przychodzić dziewczyny. Najpierw na herbatę i konfitury, potem zostawały na dłużej. Śmiały się, rozmawiały.
I wtedy zauważył, iż jedna z nich Brygida zawsze wychodzi ostatnia.
Nie śpieszysz się do domu? zapytał, gdy wszyscy już wyszli.
Nie mam dokąd wyszeptała, patrząc na podłogę. Macocha mnie nienawidzi, trzech braci grubiańscy, źli. Ojciec pije, jestem tam zbędna. Śpię kątem u koleżanki, ale nie na zawsze U ciebie jest cicho. Spokojnie. Nie czuję się tu taka samotna.
Wojtek spojrzał na nią i pierwszy raz pomyślał, iż może być komuś potrzebny.
Zostań u mnie powiedział po prostu. Pokój po mamie pusty. Zostaniesz gospodynią. Ja niczego nie wymagam. Ani słowa, ani spojrzenia. Po prostu bądź.
Ludzie zaczęli gadać. Za plecami szeptali:
Żartujesz? Garbus i taka ładna kobieta? Śmiechu warte!
Ale mijały miesiące. Brygida sprzątała, gotowała zupy, uśmiechała się. A Wojtek pracował, dbał, milczał.
I kiedy na świat przyszedł chłopiec, świat wywrócił się do góry nogami.
Do kogo podobny? pytano we wsi. Do kogo?
A chłopiec, Staś, patrzył na Wojtka i mówił: Tato!
I Wojtek, który nie wierzył, iż zostanie ojcem, poczuł w piersi ciepło jakby rozkwitło tam malutkie słońce.
Uczył Stasia naprawiać gniazdka, łowić ryby, czytać z podziałem na sylaby. Brygida, patrząc na nich, mówiła:
Powinieneś znaleźć sobie żonę, Wojtek. Nie jesteś już sam.
Jesteś dla mnie jak siostra odpowiadał. Najpierw ciebie wydam za mąż. Za dobrego człowieka. Potem zobaczymy.
I taki się znalazł. Młody chłopak z sąsiedniej wsi. Porządny, pracowity.
Urządzili wesele. Brygida wyjechała.
Pewnego dnia Wojtek spotkał ją na drodze i powiedział:
Mam prośbę Oddaj mi Stasia.
Co? zdziwiła się. Po co?
Wiem, Brygido. Po urodzeniu dziecka wszystko się zmienia. Ale Staś on nie jest twój własny. Zapomnisz o nim. Ja nie potrafię.
Nie oddam go!
Nie zabieram westchnął cicho Wojtek. Przyjeżdżaj kiedy zechcesz. Tylko pozwól mu żyć ze mną.
Brygida myślała przez chwilę. Potem zawołała syna:
Stasiu! Chodź tu! Powiedz, z kim chcesz żyć ze mną czy z tatą?
Mały przyleciał, oczy mu się świeciły:
A nie można jak dawniej? Żeby mama i tata byli razem?
Nie powiedziała smutno Brygida.
To zostaję z tatą! zawołał Staś. A ty, mamo, przyjeżdżaj w odwiedziny!
I tak zostało.
Staś został. A Wojtek pierwszy raz w życiu naprawdę stał się ojcem.
Ale pewnego dnia Brygida znowu przyszła:
Przenosimy się do miasta. Zabieram Stasia.
Mały wybuchnął płaczem i rzucił się Wojtkowi na szyję:
Nie pojadę! Zostaję z tatą! Z tatą!
Wojtek wyszeptała Brygida, wbijając wzrok w podłogę. Przecież on nie jest twój.
Wiem odpowiedział Wojtek. Wiedziałem od zawsze.
I tak ucieknę do taty! krzyczał Staś przez łzy.
I naprawdę uciekał. Wciąż i wciąż.
Oni go zabierali a on wracał.
W końcu Brygida się poddała.
Niech tak będzie, rzekła. On wybrał.
Potem zaczęła się nowa historia.
U sąsiadki Małgosi utonął mąż. Alkoholik, despota, straszny człowiek. Los nie dał im dzieci bo nie było tam miłości.
Wojtek zaczął zaglądać po mleko. Potem naprawiać płot, łatac dach. W końcu po prostu przychodził, pił herbatę, rozmawiał.
Zbliżyli się do siebie. Powoli. Ostrożnie. Jak dorośli.
Brygida pisała listy. Powiadomiła, iż Staś ma siostrzyczkę Polę.
Przywieź ją odpisał Wojtek. Rodzina powinna być razem.
Po roku przyjechali.
Staś nie odstępował Poli. Nosił na rękach, śpiewał kołysanki, uczył chodzić.
Synku prosiła Brygida. Mieszkaj z nami. W mieście jest teatr, szkoła, możliwości
Nie kręcił głową Staś. Nie zostawię taty. A ciocię Małgosię traktuję już jak mamę.
A potem szkoła.
Gdy chłopcy przechwalali się ojcami kierowcami, wojskowymi, inżynierami, Staś nie czuł kompleksów.
Mój tata? odpowiadał z dumą. Potrafi naprawić wszystko. Wie, jak działa świat. On mnie uratował. Jest moim bohaterem.
Minął rok.
Małgosia i Wojtek siedzieli przy kominku razem ze Stasiem.
Będziemy mieli dziecko powiedziała Małgosia. Malutkie.
A nie wyrzucicie mnie? wyszeptał Staś.
Co ty wygadujesz! krzyknęła Małgosia, obejmując go mocno. Jesteś dla mnie jak własny. O takim marzyłam całe życie!
Synku rzekł Wojtek, patrząc w płomienie. Jak mogłeś tak pomyśleć? Ty jesteś moim światem.
Kilka miesięcy później urodził się Kuba.
Staś trzymał braciszka jak najcenniejszy skarb.
Mam już siostrę, szeptał. I brata. I tatę. I ciocię Małgosię.
Brygida wciąż zapraszała.
Ale Staś zawsze odpowiadał jedno:
Już przyjechałem. Jestem w domu.
Mijały lata. Ludzie przestali pamiętać, iż Staś nie był rodzony. Przestano szeptać.
A kiedy Staś sam został ojcem, opowiadał własnym dzieciom i wnukom historię o najwspanialszym tacie na świecie.
Nie był piękny, mówił. Ale w nim było więcej miłości niż w wszystkich innych, jakich znałem.
Co roku, w dzień wspomnień, do ich domu schodzili się wszyscy dzieci Małgosi, dzieci Brygidy, wnuki, prawnuki.
Pili herbatę, śmiali się, wspominali.
Najlepszego tatę mieliśmy! mawiali dorośli, wznosząc filiżanki. Oby więcej było takich ojców!
I zawsze czyjś palec unosił się w górę do nieba, do gwiazd, do wspomnienia o człowieku, który mimo wszystkiego, był prawdziwym ojcem.
Jedynym.
