Zapach rozpuszczalnika jeszcze wisiał w powietrzu, kiedy usłyszałem stukot szpilek między podnośnikami. Krystyna szła prosto na mnie, omijając wąż sprężarki, a klient przy audi z wgniecionym błotnikiem odwrócił się w stronę hałasu.
— Sprzedajesz majątek mojego męża za psi grosz obcym ludziom! — krzyknęła, zanim zdążyłem cokolwiek powiedzieć.
Klient spojrzał na mnie, potem na nią, wytarł ręce w papierową ściereczkę i wyszedł, nie kończąc rozmowy o naprawie. Chodziło o starą sprężarkę, którą tydzień wcześniej wymieniłem na nowszą u dostawcy z Piaseczna — transakcja warta jakieś cztery tysiące złotych, zupełnie normalna dla warsztatu. Krystyna tego nie wiedziała. A może wiedziała i to nie miało znaczenia.
Nazywam się Tomasz Wróblewski, mam pięćdziesiąt jeden lat i przez dwadzieścia dwa lata prowadziłem ten warsztat lakierniczy przy Grójeckiej razem z teściem. To on go założył jeszcze w latach dziewięćdziesiątych, ja przyszedłem tu jako zięć, bo ożeniłem się z jego córką, Agatą, i tak jakoś wciągnąłem się w ten biznes zamiast kończyć swoje studia budowlane.
Niech od razu powiem: nie jestem złym człowiekiem. Wiem, jak to wygląda z zewnątrz — zięć przejmuje firmę teścia, teściowa robi z tego dramat na cały blok. Ale ja mam swoją wersję i chcę ją opowiedzieć, bo ludzie lubią osądzać po jednej stronie historii.
Teść, pan Ryszard, zmarł nagle w styczniu, zawał, miał sześćdziesiąt trzy lata. Warsztat stał przez trzy tygodnie zamknięty, bo nikt nie wiedział, co dalej. Byłem tam jedynym, kto znał całą klientelę, umiał obsługiwać komorę lakierniczą i wiedział, komu ile jest winien za części. Agata pracowała w banku i warsztatem nigdy się nie interesowała. Jej matka, pani Krystyna, przychodziła czasem po forsę na urodziny wnuków, ale nigdy nie umoczyła rąk w rozpuszczalniku.
Kiedy notariusz czytał testament, okazało się, iż teść zapisał pięćdziesiąt procent udziałów mnie, a pięćdziesiąt — Agacie. Pani Krystyna dostała mieszkanie na Ochocie i oszczędności, coś koło trzystu tysięcy złotych. To był jego wybór, nie mój. Ale od tamtej pory teściowa zachowuje się tak, jakbym ja osobiście wyrwał jej ten warsztat z rąk.
Przez pierwszy miesiąc telefon w biurze dzwonił codziennie o tej samej porze, zaraz po ósmej. Podnosiłem słuchawkę, jeszcze z pędzlem w drugiej ręce, i słyszałem to samo pytanie: dlaczego "obcy człowiek" prowadzi firmę jej męża. Odkładałem pędzel, tłumaczyłem po raz kolejny, iż jestem mężem jej córki od trzynastu lat, iż mam dwoje dzieci z Agatą, iż pracowałem w tym warsztacie na równi z Ryszardem od dawna. Ona powtarzała w kółko, iż krew jest ważniejsza niż papier, i odkładała słuchawkę pierwsza.
Scena z audi we wrześniu była tylko kolejnym odcinkiem tego samego. Klient wyszedł zażenowany i już nie wrócił — później rozpowiadał po okolicy, iż u nas "rodzinne kłótnie na hali". To akurat zabolało bardziej niż same krzyki.
Próbowałem z nią rozmawiać po ludzku. Zaprosiłem ją na kawę do bistro przy Narutowicza. Siedziała naprzeciwko mnie, mieszała łyżeczką kawę z mlekiem, choćby jej nie tknęła.
— Pani Krystyno, ja nie chcę wojny. Chcę tylko prowadzić to, co budowaliśmy razem z Ryszardem piętnaście lat.
Odsunęła filiżankę, jakby wystygła zbyt szybko.
— Nie wierzę w twoje dobre intencje. Zawsze wiedziałam, iż czekasz na jego śmierć, żeby przejąć firmę.
To zdanie zabolało najbardziej, bo na pogrzebie płakałem tak, iż Agata musiała mnie trzymać za rękaw, żebym nie osunął się na kolana przy trumnie.
W październiku zaczęła dzwonić do klientów. Nie wiem skąd miała numery — chyba ze starej książki telefonicznej teścia, którą trzymał w szufladzie przy kasie. Pan Zdzisiek, który woził do nas swoje bmw od dziesięciu lat, sam mi powiedział przy odbiorze auta: "Dzwoniła jakaś kobieta, mówiła, iż teraz to nie ta jakość co za pana teścia". Trzech stałych klientów odeszło do konkurencji na Wolskiej w ciągu dwóch tygodni. To już nie była złość na mnie — to było uderzenie w firmę, w którą wsadziłem dwadzieścia dwa lata swojego życia.
Wtedy przestałem tłumaczyć się i próbować po dobroci.
Zebrałem wszystko: umowę spółki, testament, wydruk połączeń, w których trzej klienci sami mi powiedzieli, kto do nich dzwonił i co mówił. Poszedłem do mecenasa Kowalika, tego samego, który prowadził sprawę spadkową. Powiedziałem mu: chcę formalnie uregulować udziały, chcę, żeby moje pięćdziesiąt procent i pięćdziesiąt procent Agaty było zapisane osobno na akcie, żebym mógł podejmować decyzje operacyjne bez pytania nikogo z rodziny, kto formalnie nie ma tu nic do powiedzenia.
Dwudziestego listopada, w czwartek, zaprosiłem Krystynę do warsztatu — tym razem po godzinach, żeby żaden klient tego nie oglądał. Przyszła z Agatą, bo córka też chciała być przy tym. Na biurku w biurze, tym samym, przy którym Ryszard pił kawę z mlekiem co rano, położyłem trzy dokumenty: nowy akt notarialny spółki, potwierdzenie zmiany numeru firmowego, na który teraz dzwonili klienci — stary numer teścia po prostu wyłączyłem — i wydruk rozmów.
— To jest telefon serwisowy od dzisiaj — powiedziałem, kładąc kartkę z nowym numerem. — Stary numer, ten z książki Ryszarda, jest martwy. Nikt już z niego nie zadzwoni do żadnego klienta, bo po prostu nie istnieje.
Krystyna sięgnęła po papiery, przeczytała, zbladła.
— To znaczy, iż choćby nie mogę zapytać, jak idzie…
— Może pani zapytać mnie albo Agatę. Na kawie, na urodzinach wnuków. Ale nie może pani dzwonić do moich klientów i mówić, iż tracę jakość, bo to jest zwyczajne oczernianie firmy, w którą wsadziłem dwadzieścia dwa lata, i mogę to zgłosić jako naruszenie dóbr osobistych spółki. Mecenas Kowalik już ma to na piśmie, gdyby coś.
Agata milczała przez całą rozmowę, tylko trzymała matkę za dłoń, kiedy ta zaczęła cicho płakać nad tym papierem. Nie broniła mnie na głos, ale nie broniła też matki — po prostu siedziała pomiędzy nami, jakby sama musiała się zdecydować, do którego świata należy.
Krystyna wyszła bez słowa, zabierając ze sobą kopię aktu, o którą sama poprosiła przy drzwiach.
Od tamtej pory minęło już prawie rok. Nie dzwoni do klientów, nie przychodzi na halę. Trzej klienci, którzy odeszli na Wolską, dwóch wróciło, jeden zniknął na dobre. Sprężarka z Piaseczna działa bez zarzutu.
Zeszłej niedzieli, na urodzinach młodszego syna, Krystyna usiadła po drugiej stronie stołu, nalała sobie herbaty, spytała Agatę o pracę w banku. O mnie nie spytała ani razu. Kiedy wychodziła, w przedpokoju zatrzymała się przy wieszaku, jakby chciała coś powiedzieć, ale tylko poprawiła szalik i zamknęła za sobą drzwi.
W poniedziałek rano w warsztacie zadzwonił telefon. Podniosłem słuchawkę z pędzlem w drugiej ręce — klient pytał, czy da się dorobić kolor do wgniecionego błotnika po stłuczce na Puławskiej. Umówiłem go na czwartek i odłożyłem słuchawkę na widełki.
