Wygląda jak prawdziwa aplikacja mObywatel, wyświetla zdjęcie, imię, nazwisko, numer PESEL oraz inne dane osobowe. W rzeczywistości może być zwykłą podróbką, wykorzystywaną przez oszustów do podszywania się pod inne osoby. W ramach kampanii Głosu Seniora – Bezpieczny Senior Stop Manipulacji – Nie Daj Się Oszukać ostrzegamy przed zjawiskiem określanym „lewy mObywatel”, „mFake” lub „Fake mObywatel”.
Fałszywy mObywatel – na czym polega oszustwo?
Aplikacja mObywatel ułatwia codzienne życie milionom Polaków. Pozwala korzystać z cyfrowych dokumentów, zastrzec numer PESEL czy załatwić wybrane sprawy urzędowe bez wychodzenia z domu. Niestety, popularność rządowej aplikacji zaczęli wykorzystywać również przestępcy.
Komenda Główna Policji również ostrzega przed fałszywymi aplikacjami i podrobionymi ekranami dokumentów tożsamości. „Lewy mObywatel” lub „mFake” to nieoficjalne oprogramowanie, które wyglądem przypomina prawdziwą aplikację. Umożliwia wyświetlanie fikcyjnych dokumentów zawierających dowolne imię, nazwisko, zdjęcie czy numer PESEL.
Oszuści wykorzystują też przerobione zdjęcia ekranów, animacje i generatory dokumentów, aby stworzyć wrażenie autentyczności. Tak przygotowane materiały mogą służyć do podszywania się pod inne osoby, ukrywania prawdziwej tożsamości oraz prób wyłudzania towarów, usług i innych korzyści.
Ważne! Fałszywy mObywatel nie oznacza włamania do prawdziwej aplikacji. Oszustwo polega na stworzeniu jej imitacji i posługiwaniu się podrobionymi dokumentami.
Ponad 3000 osób już kupiło fałszywą aplikację!
O tym, iż zagrożenie jest realne, świadczą działania Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości. Już 20 lutego 2026 roku funkcjonariusze poinformowali o zatrzymaniu czterech osób podejrzanych o sprzedaż podrobionej aplikacji mObywatel.
Według ustaleń śledczych proceder trwał około roku, a nielegalne oprogramowanie kupiło ponad 3000 osób. Zatrzymany został 17-latek oraz trzech 18-latków, którzy usłyszeli zarzuty związane z podrabianiem aplikacji i jej internetową sprzedażą.
Fałszowanie cyfrowych dokumentów tożsamości stanowi więc realne zagrożenie. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby, które podczas codziennych kontaktów, zawierania umów czy załatwiania spraw finansowych mają do czynienia z elektronicznym potwierdzaniem tożsamości.
Jak rozpoznać fałszywego mObywatela?
Podrobiona aplikacja może do złudzenia przypominać oryginał. Policja i Ministerstwo Cyfryzacji zalecają zwracanie uwagi na następujące elementy:
- Data i godzina – sprawdź, czy dokument wyświetla aktualne informacje.
- Ruchome elementy zabezpieczające – zwróć uwagę na animowaną flagę Polski, hologram i inne elementy charakterystyczne dla mDowodu.
- Działanie aplikacji – sprawdź, czy osoba okazująca dokument może przechodzić między ekranami, czy pokazuje jedynie nieruchomy obraz.
- Wygląd dokumentu – nieprawidłowo wyświetlane dane, nietypowe grafiki lub niedziałające elementy mogą świadczyć o podrobieniu.
- Zgodność danych – zdjęcie i dane osobowe powinny odpowiadać osobie okazującej dokument.
Uwaga! choćby jeżeli wszystkie elementy wyglądają prawidłowo, nie daje to całkowitej pewności, iż dokument jest autentyczny. Przestępcy potrafią bardzo dokładnie odwzorować wygląd oryginalnej aplikacji.
Jak więc sprawdzić autentyczność mDowodu?
Najbezpieczniejszym sposobem potwierdzenia autentyczności dokumentu jest skorzystanie z oficjalnej weryfikacji dzięki kodu QR.
- Wejdź na stronę https://weryfikator.mobywatel.gov.pl.
- Wybierz opcję sprawdzenia dokumentu i wygeneruj kod QR.
- Poproś osobę okazującą mDowód o uruchomienie aplikacji mObywatel i zeskanowanie kodu.
- Po zatwierdzeniu udostępnienia danych sprawdź informacje wyświetlone na swoim urządzeniu.
- Porównaj otrzymane dane z osobą, której tożsamość weryfikujesz.
Taka metoda pozwala sprawdzić autentyczność cyfrowego dokumentu, a nie jedynie jego wygląd. jeżeli osoba okazująca mDowód odmawia weryfikacji, należy zachować ostrożność i nie uznawać dokumentu za zweryfikowany.
Jak seniorzy mogą chronić się przed oszustwem?
Fałszywe dokumenty elektroniczne mogą być wykorzystywane w sytuacjach, w których konieczne jest potwierdzenie tożsamości. Oszuści mogą próbować wzbudzić zaufanie, podszywając się pod inne osoby lub przedstawicieli różnych instytucji.
Dlatego warto przestrzegać podstawowych zasad bezpieczeństwa:
- Nie ufaj wyłącznie dokumentowi pokazanemu na ekranie telefonu. Jego wygląd może zostać podrobiony.
- Nie przekazuj pieniędzy ani danych osobowych niezweryfikowanym osobom. Dotyczy to szczególnie numeru PESEL, danych bankowych, haseł oraz kodów autoryzacyjnych.
- Sprawdzaj tożsamość i uprawnienia rozmówcy. jeżeli ktoś przedstawia się jako pracownik banku, urzędu lub innej instytucji, potwierdź tę informację bezpośrednio w danej placówce.
- Nie instaluj aplikacji z nieznanych źródeł. mObywatela pobieraj wyłącznie z oficjalnych sklepów Google Play lub App Store.
- Nie działaj pod presją czasu. Pośpiech, ponaglanie i wywoływanie strachu to częste metody stosowane przez oszustów.
NIE DAJ SIĘ OSZUKAĆ!
Fałszywe aplikacje i podrobione dokumenty mogą wyglądać niemal identycznie jak oryginały. Dlatego podczas potwierdzania tożsamości najważniejsze są ostrożność, korzystanie z oficjalnych metod weryfikacji i zasada ograniczonego zaufania.
PAMIĘTAJ!
- Dokument wyświetlony na ekranie telefonu nie zawsze jest autentyczny.
- Nie udostępniaj swoich danych osobowych ani informacji bankowych nieznajomym.
- Nie podejmuj decyzji finansowych pod presją czasu.
- Sprawdzaj tożsamość i uprawnienia osób, które proszą Cię o pieniądze lub poufne informacje.
- W przypadku podejrzenia oszustwa zgłoś sprawę odpowiednim służbom.
Ostrzeż rodzinę, znajomych i sąsiadów. Wiedza o metodach cyberprzestępców może uchronić innych przed utratą pieniędzy i kradzieżą tożsamości.
Przeczytaj także: JAK ODZYSKAĆ PIENIĄDZE PO BŁĘDNYM PRZELEWIE?
UWAGA! OSZUŚCI PODSZYWAJĄ SIĘ POD NFZ
