Zadzwoniła do mnie rano, jak zwykle. Miała ten ton. Wiecie, ten ton, po którym człowiek od razu wie, iż zaraz usłyszy, co ma robić.
— Mariusz, tylko bez żadnych głupot. Żadnych balonów, żadnych wstęg. Justyna jest po cesarce, dziecko ma dwa dni. Ma być spokojnie.
Kiwałem głową, chociaż przecież nie widziała. Stałem w kuchni, trzymałem w ręku butelkę z mlekiem, którą próbowałem podgrzać, i słuchałem. Justyna zawsze tak mówi. „Bez głupot” to u niej znaczy: „ty i twoja matka macie zniknąć z kadru”. Ale tego nie powiedziałem. Powiedziałem tylko:
— Jasne, kochanie. Będę sam.
Odłożyłem telefon i popatrzyłem na matkę. Stała w drzwiach kuchni, wyciągała z torby jakieś wstążki, czapeczkę dla noworodka, którą kupiła w aptece za dziewięćdziesiąt złotych, i srebrny balon w kształcie bociana. W naszym mieszkaniu w Poznaniu pachniało bigosem, który gotowała od piątej rano. Wiedziałem, iż nie odpuści.
— To co? — zapytała, nie podnosząc oczu znad torby. — O której jedziemy?
Milczałem. Matka podniosła głowę.
— Mariusz. Pytam, o której. Wujek Heniek już się pakuje. Akordeon wziął z piwnicy.
Zamknąłem oczy. Akordeon. Matka zawsze z tym akordeonem. Na naszym ślubie, cztery lata temu, też był akordeon. Justyna chciała tylko podpisać papiery i iść na obiad. Skończyło się na trzydziestu osobach, weselu w remizie i wujku Heńku, który grał „Szła dzieweczka do laseczka”, dopóki fotograf nie uciekł.
— Mamo, Justyna prosiła, żeby nikt nie przyjeżdżał. Jest zmęczona.
Matka zacisnęła usta. Znałem to. Trzy sekundy ciszy, potem:
— To dziecko ma babcię. I babcia pojedzie.
W samochodzie myślałem, iż może jakoś się uda. Może Justyna zobaczy, iż matka przyszła z sercem, iż chce pomóc. Może nie będzie tak źle. Ale kiedy zaparkowałem pod szpitalem, zobaczyłem, co się dzieje. Matka rozstawiała wujka Heńka pod głównym wejściem, jakby ustawiała dekorację na festynie. Akordeon leżał na masce mojego auta. Heniek przeciągał się, jakby zaraz miał grać „Murka”. A obok stała ciotka Wiesia z dwiema siatami — w jednej kiszka, w drugiej jakieś pluszaki. Wynajęty fotograf kręcił się między nimi z aparatem.
Zrobiło mi się słabo.
— Mama, błagam, schowaj to — syknąłem, ale matka już wygładzała włosy, już szła w stronę drzwi, już mnie nie słyszała.
Justyna wyszła punktualnie o trzynastej. Pielęgniarka trzymała ją pod łokieć, bo po cesarce ledwo szła. Mój syn, Ignacy, spał w niebieskim beciku. Wszystko było cicho przez może trzy sekundy.
A potem matka krzyknęła:
— No wreszcie! Dawajcie mi go!
I wujek Heniek pociągnął miech.
Jak on to zagrał. Po prostu ryk. Akordeon wrzasnął na cały parking, aż gołębie poderwały się z dachu. Ignacy wygiął się w łuk, otworzył buzię i zaczął krzyczeć tak, jak nigdy wcześniej nie słyszałem. Matka wyciągnęła ręce do syna, ciotka Wiesia wyjęła z siatki pomarańczowego misia, fotograf skakał wokół nas jak kot. A ja stałem z telefonem w ręku i nie wiedziałem, co robić.
Justyna popatrzyła na mnie. Tylko raz. I wtedy zrozumiałem, iż nie ma już o co prosić.
Minęła matkę, minęła ciotkę. Podeszła do mnie i włożyła mi Ignacego w ręce. Tak po prostu.
— Jedziesz? — zapytała.
— Co?
— Nie pytam. Jedziesz?
I wsiadła do taksówki, która stała za plecami fotografa. Żółta skoda z naklejką firmy. Nie obejrzała się ani razu. Matka krzyczała coś za nią, wujek Heniek zamilkł, ciotka Wiesia upuściła siatkę. A ja stałem na środku parkingu z wrzeszczącym synem, z balonem od matki koło twarzy, i czułem, jak coś we mnie pęka. Nie w sercu. W głowie. Takie pęknięcie, po którym człowiek przestaje udawać.
Pojechaliśmy do domu. Matka z przodu, Ignacy z tyłu w foteliku, którego nie umiałem zapiąć. Matka przez całą drogę mówiła, iż Justyna „urządziła cyrk”, iż „tak się nie robi przy ludziach”, iż „ona się jeszcze nauczy”. Nie odpowiedziałem. Bo nie było co.
W domu było gorzej. Ignacy płakał cały wieczór. Matka próbowała go nosić, śpiewać mu coś z Czerwonych Gitar, ale kiedy trzeba było zrobić mleko, okazało się, iż nie wie, gdzie trzymamy butelki. Gdzie są pampersy. Gdzie jest termometr. Stała na środku kuchni z miarką w ręku i mówiła:
— To w ogóle jest jakaś masakra. Ta miarka jest nieczytelna.
O dwudziestej pierwszej zadzwonił wujek Heniek, iż ciotka Wiesia źle się czuje. Matka, choćby nie zdejmując fartucha, złapała torebkę:
— Muszę lecieć. Wiesia ma ciśnienie, nie mogę jej tak zostawić. Poradzisz sobie.
I wyszła. Zostawiła mnie z wrzeszczącym synem, z trzema nieumytymi butelkami i z cichym radiem w kuchni, które grało akurat „Czerwoną różę”. Zostałem sam.
Pierwsza noc była najgorsza. Ignacy chyba czuł, iż trzyma go inna para rąk. Krzyczał tak, iż po trzech godzinach usłyszałem, jak sąsiad stuka w ścianę. Przewinąłem go cztery razy. Czwarty raz zrobiłem to na stojąco, bo w łóżeczku zostawił takie pólko, iż chyba bił rekord Guinnessa. Butelki nie chciał wziąć, wypychał smoczek językiem, krzyczał. O trzeciej nad ranem napisałem do Justyny:
„Jestem idiotą. Przepraszam. Daj znak, iż żyjesz”.
Nie odpisała. Za to o ósmej rano Ignacy zasnął. Nie wiem jak, bo ja już ledwo trzymałem się na nogach. Położyłem go do łóżeczka, które skręciłem w nocy prawie w ciemności. Stało krzywo, ale stało. Usiadłem pod ścianą, na podłodze w przedpokoju, i patrzyłem, jak oddycha. Wtedy znowu zadzwoniła matka.
— No i co tam u was? — zapytała, jakby nic się nie stało. — Będę wieczorem. Zawiozę rosół.
W tym momencie usłyszałem swój głos. Zanim zdążyłem pomyśleć, powiedziałem:
— Nie przyjeżdżaj.
— Co?
— Nie przyjeżdżaj. Ani dzisiaj, ani jutro. Przez miesiąc nie przyjeżdżaj.
— Mariusz, co ty wygadujesz? Ja chcę pomóc!
Pomóc. Piękne słowo. Tylko iż przez te cztery lata pomaganie wyglądało tak, iż matka przychodziła w niedzielę, siadała w fotelu i komentowała, iż Justyna nie sprząta tak, jak ona by chciała. Albo dzwoniła w piątek wieczorem z listą, co mamy zrobić w weekend. Albo przywoziła bigos, którym zamrażarka była zapchana do sierpnia, a potem wypominała go przy każdym obiedzie.
— Nie potrzebuję twojej pomocy — powiedziałem. — Potrzebuję, żebyś nie przyjeżdżała.
W słuchawce zapadła cisza, taka jak przed burzą. Potem matka powiedziała:
— Zobaczysz, jak cię Justyna wychowa. Jeszcze pożałujesz.
Rozłączyłem się. Ręce mi drżały, ale nie ze strachu. Z ulgi. Pierwszy raz w życiu powiedziałem matce, czego naprawdę chcę. Nie było mi z tym dobrze. Ale było mi z tym prawdziwie.
Justyna wróciła po dwóch dobach. Wszedłem do kuchni, kiedy otwierała drzwi. Stanęła w progu, postawiła torbę. Nie krzyczała. Nie płakała. Zdjęła buty, powiesiła kurtkę. Potem podeszła do łóżeczka, poprawiła kocyk, popatrzyła na Ignacego.
— Matka dzwoniła — powiedziałem. — Powiedziałem jej, żeby nie przyjeżdżała.
Justyna nie odpowiedziała od razu. Popatrzyła na mnie długo, jak na kogoś, kogo widzi pierwszy raz po długiej podróży.
— Mleko kupiłeś? — zapytała w końcu.
— Tak. W Biedronce. Dwie puszki.
Kiwnęła głową. Podeszła do lodówki, wyjęła masło, zaczęła robić sobie kanapkę. Normalnie. Jakby wróciła z zakupów, a nie z hotelu. Wtedy ją zapytałem:
— Czemu nie odbierałaś?
— Bo musiałeś sam wiedzieć.
Wziąłem z suszarki jej ręcznik i położyłem go na kaloryferze. Nie wiem po co. Może żeby coś zrobić. Może żeby pokazać, iż umiem. A potem powiedziałem:
— Nie chcę, żebyś kiedyś znowu musiała wyjeżdżać.
Zamarła z nożem w ręku. Odłożyła go na deskę, powoli, jakby dopiero teraz dotarło do niej, co powiedziałem. Oparła się plecami o blat i patrzyła na mnie beż słowa. A potem zrobiła coś, czego nie robiła od miesięcy: uśmiechnęła się, ale tak naprawdę. Nie do zdjęcia.
Wujek Heniek dzwonił potem trzy razy. Raz chciał oddać mi akordeon, który zostawił na parkingu przed szpitalem, a którego nie zabrałem. Powiedziałem, żeby go sprzedał. Niech gra ciotce Wiesi na jej nadciśnienie.
Minął tydzień. Ignacy je co trzy godziny, waży trzy osiemset. Spódniczki Justyny znowu wiszą w szafie równo, jak przed porodem, chociaż połowa rzeczy w tym domu wygląda tak, jakby ktoś po niej przejechał. Wczoraj wieczorem, po kąpieli, usiadłem z nim przy oknie. Za szybą śnieg sypał taki, iż wszystkie dachy na piętrze oślepiły bielą. Lampa od strony biurka rzucała żółte koło na dywan. Ignacy patrzył w to światło i zacisnął mi pięść na palcu, mocno, jak małe imadło, i nie puszczał.
Matka przyjdzie kiedyś. Wiem, iż przyjdzie. Postoi pod drzwiami z torbą, z rosołem, z tą swoją miną skrzywdzonej królowej. Zapyta przez domofon, czy może wejść na chwilę, tylko rzucić okiem na wnuka.
Popatrzę na Ignacego, śpiącego w foteliku obok, i powiem jej, żeby zadzwoniła jutro. A potem odłożę słuchawkę domofonu na widełki.
