Kupiłem ten fartuch w lumpeksie na Głównej w Lublinie. Dziewięć złotych, metka jeszcze z niemieckiego second-handu. Do tego peruka za trzydzieści dwa złote na bazarku przy Ruskiej i okulary z apteki — najtańsze, jakie mieli. No i brud za paznokciami z doniczki z pelargoniami, żeby ręce wyglądały, jak należy.
Kiedy Weronika otworzyła drzwi, zmierzyła mnie od stóp do głów tym swoim uśmiechem, który u niej oznaczał pogardę. choćby nie próbowała go ukryć.
— No, nareszcie — rzuciła, odwracając się na pięcie. — Kuchnia jest w takim stanie, iż aż wstyd patrzeć. I proszę niczego nie dotykać bez mojego pozwolenia.
Weszła w głąb mieszkania, stukając obcasami po parkiecie, który jeszcze mój mąż, Bogdan, kładł własnymi rękami dwadzieścia dwa lata temu. Weronika zatrzymała się przy schodach.
— Te pudła na górę. Tylko uważaj, bo w środku porcelana z Ćmielowa. Chociaż… — odwróciła się i zmierzyła mnie wzrokiem — tobie pewnie wszystko jedno, co to jest, prawda?
Nie odpowiedziałem. Wziąłem pierwsze pudło. Ważyło z piętnaście kilo. Kiedy mijałem ją na schodach, dorzuciła:
— I nie ocieraj się o ściany. Malowane miesiąc temu.
Trzy tygodnie wcześniej mój syn, Adrian, oznajmił mi, iż się żeni. Weronika: trzydzieści jeden lat, absolwentka prawa na KUL-u, córka dentystki i adwokata. Adrian poznał ją na jakiejś konferencji w Warszawie. Mówił o niej takim tonem, jakiego u niego nie słyszałem od czasu, gdy miał dziesięć lat i dostał wymarzony rower górski.
Przy mnie Weronika była idealna. Całowała mnie w policzek na powitanie, pytała o ciśnienie, zachwycała się moją zupą ogórkową. Raz choćby powiedziała, iż bardzo chciałaby, żebym nauczył ją robić pierogi według przepisu babci. Uśmiechała się przy tym tak ciepło, iż przez moment sam uwierzyłem, iż z Adrianem trafił mu się los na loterii.
Tylko iż pani Halina, która sprząta u mnie od dwunastu lat, opowiedziała mi inną historię. Weronika, gdy Adrian nie słyszy, traktuje ją jak powietrze. A raz, jak Halina niechcący zrzuciła wazon z parapetu, Weronika syknęła jej prosto w twarz:
— Stara, niezdarna baba. Powinnam ci potrącić z pensji za tę szkodę. Na szczęście dla ciebie to był tylko badziew z IKEI.
Halina ma sześćdziesiąt osiem lat i reumatyzm. Płakała, jak mi to opowiadała.
Adrian nie chciał słuchać. — Tato, przesadzasz — powtarzał. — Ona jest po prostu zestresowana przed ślubem. Sam mówiłeś, iż mama była nie do zniesienia przed waszym weselem.
To prawda, wspominałem to nieraz. Tyle iż Bogusia, święć Panie nad jej duszą, potrafiła krzyknąć, ale nigdy nikogo nie sponiewierała. A tu, czułem to w kościach, chodziło o coś innego. O coś, czego nie potrafiłem nazwać, ale co nie dawało mi spać.
Nie chciałem wybierać Adrianowi żony. Chciałem tylko, żeby poznał prawdę i dopiero wtedy zdecydował. Bo miłość bez wiedzy to jak podpis na umowie, której się nie przeczytało.
Dlatego umówiłem się z synem na jeden dzień. Powiedział Weronice, iż stała gosposia wyjechała na pogrzeb, a do pomocy przyjdzie ktoś z agencji. Ja miałem być u lekarza w Warszawie.
Stałem teraz w tej przeklętej kuchni, w której każda płyta na podłodze pamiętała moje kroki, i patrzyłem, jak Weronika przechodzi obok mnie z telefonem przy uchu, śmiejąc się z czegoś, co chyba nigdy nie miało mnie rozbawić.
Cztery pudła zaniosłem na górę, na piątym się potknąłem. Karton przechylił się i pudełko zapakowane w szarą folię zjechało na podłogę.
— Odsuń się! — warknęła Weronika, podbiegając do schodów. — No popatrz tylko, co narobiłeś. Jezu, przecież to jest… — urwała, bo folia akurat pękła i spod niej wysunęło się pudełko z serwisu obiadowego.
Kucnęła, obejrzała je, po czym wstała i popatrzyła na mnie z taką czystą, nieudawaną nienawiścią, iż na moment zapomniałem, kim jestem.
— Wiesz, co to jest? — spytała cicho. — To serwis, który dostałam od babci. Nie dla takich jak ty.
Wytarła pudełko rękawem, jakby sam fakt, iż moja dłoń go dotknęła, zostawił na nim osad.
— Idź po wiadro — rzuciła, nie patrząc na mnie. — Zanim Adrian wróci, ma tu być czysto. I lepiej dla ciebie, żebyś nie próbowała niczego ściągnąć, bo serwis nie ma jednej filiżanki od dawna i zawsze mogę powiedzieć, iż to ty ją potłukłaś.
Poczułem, jak w kieszeni pod fartuchem dyktafon, który kupiłem w sklepie z elektroniką przy Krakowskim Przedmieściu, waży nagle jak cegła.
Ona tymczasem podeszła bliżej. Pachniała wanilią i czymś jeszcze, co przypominało mi świeżo wyprasowaną pościel. Taki właśnie miała zapach — czysty, porządny, zamożny.
— Jesteś nikim — powiedziała z uśmiechem. — Jutro o tobie zapomnę. A teraz bierz ten szary łachman i wyszoruj podłogę.
— Nie będziesz musiała o mnie pamiętać — odpowiedziałem spokojnie i zdjąłem okulary.
Weronika zmrużyła oczy. Zrobiła krok w moją stronę, jakby chciała ocenić, czy nie wystraszyłem się za wcześnie.
— Co ty kombinujesz, stara? — spytała.
Wtedy usłyszałem kroki na schodach.
Adrian zszedł na dół, z twarzą szarą jak ściana po komunii. Widać było, iż słyszał wystarczająco dużo.
— Tato? — Jego głos zabrzmiał jak wtedy, gdy był mały i budził się w nocy z koszmaru.
Weronika znieruchomiała z dłonią na poręczy. Patrzyła to na mnie, to na Adriana, jakby próbowała złożyć w całość coś, co w żadnym zestawieniu się nie skleja.
Potem zaśmiała się nerwowo.
— Adrian, kochanie, to nie jest tak, jak myślisz. Ten człowiek… ta kobieta… ona ci coś nagada, a ja tylko…
— Weronika. — Adrian podniósł rękę. — Wystarczy.
Sięgnąłem do kieszeni i wyjąłem dyktafon.
— To nagranie z ostatnich dwóch godzin. Możesz odsłuchać całość. Albo fragment, w którym twoja narzeczona każe mi klękać i szorować podłogę rękami.
Weronika zbladła tak gwałtownie, iż przez sekundę myślałem, iż zemdleje. Ale to nie było omdlenie — to była wściekłość, która przegrała z przerażeniem w ćwierć sekundy.
— To jest chore — powiedziała w końcu do Adriana, próbując przybrać ton urażonej księżniczki. — Twój ojciec wynajął jakąś szmirę, żeby mnie zdyskredytować! Prawda jest taka, iż od początku chciał nas rozdzielić!
Adrian patrzył na nią, jakby pierwszy raz zobaczył coś, czego wcześniej nie dopuszczał do głowy.
— Znasz moją mamę? — spytał cicho.
— Co?
— To proste pytanie. Znasz jego żonę, moją matkę?
Weronika zamrugała.
— Byłaś u nas w domu dziesiątki razy. Spałaś w pokoju gościnnym, gdzie wisiało jej zdjęcie. Dwa tygodnie temu pytałem cię, czy chcesz, żeby tata został z nami po ślubie. Powiedziałaś, iż oczywiście, dom jest duży.
Urwał.
— A to jest twój ojciec. W peruce i fartuchu z lumpeksu. I prosi cię, żebyś wyszorowała podłogę.
Zapadła taka cisza, iż słychać było, jak w kuchni cieknie kran, którego od tygodnia nie mogłem naciągnąć.
Weronika zrobiła krok w stronę Adriana, ale on cofnął się pod same drzwi.
— Pakuj swoje rzeczy — powiedział. — Dziś śpisz u matki.
— Adrian, wytłumaczę ci…
— Nie. — Pokręcił głową. — Wytłumaczysz innym. Moja decyzja jest taka, a nie inna.
Spojrzałem na dyktafon w swojej dłoni. Czerwona kontrolka przez cały czas migała. Schowałem go z powrotem do kieszeni. Nie był już potrzebny.
Weronika kazała wezwać taksówkę. Czekałem na nią w kuchni, żeby mieć pewność, iż nie wyniesie niczego poza swoimi rzeczami. Adrian stał przy drzwiach z założonymi rękami, a kiedy wciągała walizkę po schodach, nie ruszył się, żeby jej pomóc.
Po jej wyjściu poszedł do lodówki. Otworzył, popatrzył do środka, zamknął. Oparł się o blat i wytarł twarz dłonią, jakby chciał zetrzeć z niej cały ten dzień.
— Tato — powiedział po długiej chwili — przepraszam.
— Za co?
— Za to, iż nie wierzyłem.
Zdjąłem perukę i położyłem ją na krześle. Siwe włosy miałem spocone po całym dniu w tym łachmanie.
— Jak ty to zniosłeś? — spytał Adrian.
— Mam sześćdziesiąt cztery lata i pogrzebałem twoją matkę jedenaście lat temu. Myślisz, iż jakaś pyskata smarkacza mnie złamie?
Zaśmiał się, ale w tym śmiechu było coś pękniętego.
— Fartuch ci zostawiłem na pamiątkę — powiedział po chwili.
Został w ciuchach na wieszaku w kuchni przez tydzień, a potem spakowałem go do torby z napisem „PCK, dziękujemy” i zaniosłem na zbiórkę przy kościele. W kieszeni, dokładnie po lewej stronie, zaszyłem małą, twardą rzecz: klucz, który Weronika oddała Adrianowi dopiero po trzech dniach i po rozmowie z prawnikiem, bo bez tego klucza nie mogła odebrać reszty swoich rzeczy. Ten zapasowy schowałem kiedyś w skrzynce z narzędziami, gdy wymieniałem zamki w drzwiach.
Adrian choćby nie zapytał, co zrobiłem z fartuchem.
Trzy miesiące później siedzieliśmy u mnie w ogrodzie. Zapadał zmierzch, pachniało wilgotną trawą i dymem z grilla od sąsiada. Piliśmy herbatę, bo obaj jesteśmy abstynentami.
— Załatwiłeś już to z salą? — spytałem.
— Tak. Zadatek przepadł, ale to nic.
— A zaproszenia?
— Podarłem. Wszystkie sto dwadzieścia. I poprosiłem ciotkę Halinę, żeby obdzwoniła rodzinę.
Weronika nie była już w Lublinie. Wyjechała do Gdańska, do pracy u ojca, ale i tam, jak doniósł mi znajomy z Trójmiasta, wytrzymała tylko do pierwszego sezonu. Ludzie gadają, iż w tej kancelarii, gdzie ją przyjęli, powiedziała asystentce, iż ta za długo patrzy na szefa.
Nie śledziłem tego. Nie dzwoniłem. Tylko raz, w styczniu, jak wyjeżdżałem na sanatorium do Ciechocinka, minąłem na stacji w Kutnie pociąg z napisem „Gdańsk — Lublin”. I pomyślałem, iż to dobrze, iż tym razem ona nim nie jedzie.
