A gdzie niby jest napisane, iż to twój powietrze? Klatka schodowa jest wspólna, tak? Chcę palę, chcę pluję. Poczytaj sobie prawo, kobieto!
Dwudziestoletnia córka sąsiadki, Wiktoria, wypuściła gęstą chmurę słodkawego dymu prosto w twarz pani Eleonorze. Obok niej, rozciągniętej na parapecie między piętrami, ryczeli śmiechem dwaj chłopcy. Na betonowej podłodze walały się pety, puste puszki po energetykach i łupiny ze słonecznika.
Eleonora, główna księgowa dużej fabryki w Łodzi, nie zakaszlała, nie machnęła rękami, choć tego oczekiwali gówniarze. Poprawiła tylko okulary i spojrzała na Wiktorię tym samym chłodnym, ciężkim wzrokiem, przy którym dyrektorzy działów pocą się podczas kontroli.
To miejsce jest wspólne, Wiktorio, odezwała się lodowato. Więc tutaj się nie pali, nie pluje i nie robi chlewu. Masz pięć minut, żeby to sprzątnąć. Inaczej rozmowa pójdzie w innym kierunku.
Oj, ale się boję! skrzywiła się Wiktoria, ostentacyjnie strzepując popiół na właśnie umytą podłogę. Idź sobie na walerianę, bo zaraz ci ciśnienie skoczy. Powiesz mamie? Sama mi pozwala tu siedzieć, bym w domu nie dymiła.
Chłopcy wybuchnęli śmiechem. Drzwi pani Eleonory trzasnęły, odcinając hałas klatki schodowej.
W przedpokoju pachniało smażonymi ziemniakami i starym drewnem domowo i swojsko, choć teraz wszystko przeszywał odór tanich papierosów sączący się przez dziurkę od klucza. W kuchni, skulony nad stołem, siedział Paweł.
Paweł miał trzydzieści dwa lata, ale wyglądał na czterdzieści przez rzadkie włosy i garbienie się. Był bratankiem zmarłego męża Eleonory i mieszkał z nią już dziesięć lat. Cichy, wycofany, lekko się jąkał, pracował w zakładzie zegarmistrzowskim i bał się własnego cienia. Dla sąsiadów był świętym głupkiem, łatwym celem do żartów.
E-Eleonora, oni tam znowu są? Paweł schował głowę w ramionach, usłyszawszy hałas zza drzwi.
Jedz, Paweł. To nie twoja sprawa, rzuciła szorstko, nakładając mu ziemniaki. Ale w środku aż się gotowała.
Wieczorem poszła do Gabrieli. Sąsiadka otworzyła zmęczona, w szlafroku, z telefonem w ręce i maseczką na twarzy.
Gabrysiu, twoja córka zrobiła tu sobie melinę pod moimi drzwiami. Wdycham ten dym, hałas nie daje spać. Proszę zrób z tym porządek.
Gabriela wywróciła oczami, nie odkładając telefonu:
Eleonora, dajże spokój. Młodzież, muszą gdzieś posiedzieć. Na dworze zimno. Nie ćpają przecież, tylko gadają! Ty nie masz dzieci, to ci wszystko przeszkadza. A twój Paweł… no, sama wiesz, święty, jemu wszystko jedno.
To była cios prosto w serce, celny i podły. Eleonora odetchnęła powoli.
To znaczy sprawa młodości? I mój Paweł ci wadzi? W porządku, Gabrielo. Zapamiętam.
Wróciła do mieszkania, usiadła przy biurku i wyjęła teczkę dokumentów. Emocje są dla słabych, dla silnych jest Kodeks cywilny i Kodeks wykroczeń.
Kolejny tydzień była bardziej cicha niż zwykle. Wiktoria uznała, iż zrzędliwa starucha odpuściła, więc rozsiadła się na klatce na dobre. Teraz stał tam stary fotel, przyniesiony ze śmietnika, a muzyka dudniła do późnej nocy.
Przełom nastąpił w piątek.
Paweł wracał z pracy, niosąc zakupy i małe pudełko zamówienie dla klienta. Mijając bandę na klatce, jeden z chłopców, adorator Wiktorii, zwany Kwaśnym, wystawił nogę.
Paweł potknął się, siatka pękła, a jabłka potoczyły się po brudnej posadzce między pety. Pudełko z mechanizmem zegara odbiło się od ściany.
Oho! Patrzcie, struś poleciał! wrzasnął Kwaśny.
Wiktoria znad papierosa rzuciła pogardliwie:
No, nieudaczniku, patrz pod nogi, bo przeszkadzasz ludziom oddychać. Zbieraj to, póki jestem miła.
Paweł, czerwony jak burak, trzęsącymi się rękami zbierał jabłka. W oczach miał łzy bezsilności. Był przyzwyczajony. Nikt się za nim nie wstawiał, można go było kopnąć i przejść obojętnie.
Drzwi trzasnęły. W progu stanęła Eleonora. W ręku trzymała nie miotłę i nie wałek do ciasta, ale telefon, którego kamera była skierowana prosto na Kwaśnego.
Chuligaństwo, zniewagi i szkoda materialna, powiedziała wyraźnie. Wszystko mam nagrane. Dzwonię na policję, jutro składam zawiadomienie.
Schowaj telefon, babo! parsknął chłopak, ale nie podszedł jej spojrzenie było ostrzejsze niż posterunkowego.
Paweł, do domu, poleciła, nie oglądając się za nim.
A-ale jabłka… wydusił.
Zostaw. To już śmieci. Jak wszystko, co jest teraz na tej klatce.
Gdy drzwi się zamknęły, Eleonora zamieniła się w cień. Spojrzała twardo na Wiktorię.
Teraz słuchaj, dziecko. Myślisz, iż przez tydzień nic nie robiłam? Gromadziłam materiał.
Jaki materiał? prychnęła, jednak jej głos zadrżał.
Skontaktowałam się z właścicielem mieszkania. Mama nie jest właścicielką, prawda? Właścicielem jest twój ojciec, mieszkający w Warszawie, przekonany, iż córka jest wzorową studentką medycyny, a nie łobuzem, sprowadzającym chłopaków na klatkę.
Twarz Wiktorii pobladła. Ojciec nie był zwyczajnie surowy był despotą. Utrzymywał rodzinę tylko w zamian za przykładne zachowanie córki.
Nie odważysz się… wyszeptała.
Już się odważyłam. Ma zdjęcia i filmy twoich zabaw wraz z zawiadomieniem na policję, zgłoszeniem do zarządcy bloku i wydrukiem dat, zdjęć, nagrań: śmieci, hałas, palenie. Porządek zrobi ten, kto powinien. Policja będzie za pół godziny. A twój ojciec zapowiedział, iż przyjeżdża jutro rano.
W sobotni poranek budynek rozległ się męskim głosem.
Eleonora popijała herbatę, gdy dumne kroki zadźwięczały w korytarzu. W progu zjawił się wysoki, barczysty mężczyzna w eleganckim płaszczu ojciec Wiktorii, Andrzej Borowicz. U jego boku, z oczami wbitymi w podłogę, stała zapłakana Gabriela. Wiktoria się nie pokazała.
Pani Eleonoro? odezwał się grzecznie, ale tonem nieznoszącym sprzeciwu. Przepraszam za wybryki córki i byłej żony. Bałagan sprzątają już sprzątaczki. Remont ściany opłacę. Wiktoria wyprowadza się do akademika. Finansowanie im odciąłem.
Eleonora skinięciem przyjęła przeprosiny.
Słusznie. Jest jednak jeszcze jedna sprawa.
Zawołała Pawła. Ten wyszedł niepewny, jakby spodziewając się awantury.
Ktoś z waszych wczoraj obraził mojego bratanka, powiedziała spokojnie. Zbił jego pracę. Paweł to unikatowy zegarmistrz. Naprawia mechanizmy, których nie biorą się choćby Szwajcarzy.
Andrzej spojrzał z ciekawością na Pawła.
Zegarmistrz?
R-restaurator zegarów, poprawił cicho Paweł.
Tak… Andrzej zrobił krok w stronę, Paweł się odsunął. Ale mężczyzna wyciągnął dłoń. Mam kolekcję kieszonkowych Breguetów. Jeden mechanizm stanął rok temu. Trzy zakłady odmówiły. Spróbujesz?
Paweł spojrzał mu w oczy. Po raz pierwszy ktoś widział w nim fachowca, nie świętego głupka.
Ja… mogę spróbować. o ile sprężyna cała.
Umawiamy się Andrzej uścisnął jego wątłą dłoń. Wybacz mi tę córkę. Zaniedbałem wychowanie. Nie miej żalu. Zapłacę, zlecę naprawę.
Kiedy drzwi się zamknęły, Paweł długo patrzył na swoją dłoń. Wyprostował się. Po raz pierwszy od lat plecy nie były przygarbione.
Ciociu Eleonoro, powiedział pewniej, niemal bez jąkania. Może ja jednak te jabłka pozbieram. Jedzenia szkoda.
Eleonora odwróciła się do okna, żeby nie widział łez.
Zbierz, Pawle. I czajnik nastaw. Dzisiaj mamy święto.
Na klatce było czysto i cicho. Pachniało chloraminą, świeżą farbą. A z mieszkania pani Eleonory dobiegał zapach szarlotki i spokojny, pewny głos Pawła, który tłumaczył cioci, jak działa tourbillon.
Klatkowa palarnia została zamknięta. Już na zawsze.
