Samotność we dwoje
Trzydzieści osiem lat temu przywiozłem przyszłą żonę, Małgorzatę, do rodziców, żeby ich poznała i powiedzieć, iż chcemy się pobrać. Rodzice już od progu zorientowali się, o co chodzi, kiedy zobaczyli tę nieznajomą dziewczynę na naszym korytarzu. Od zawsze powtarzałem, iż nie ma sensu przedstawiać żadnych dziewczyn, dopóki nie będzie czegoś poważnego. Mówiłem:
Nie będę przyprowadzał, jak będę myślał o ślubie, wtedy poznacie.
Dlatego patrzyli na Małgosię bacznie, wyczuwając sytuację. Siedziała przy stole, lekko speszona, a ja dumałem, co zrobią albo powiedzą.
Mama wyszła do kuchni, ojciec za nią. Usłyszałem przez półotwarte drzwi:
Synu, to nie jest dziewczyna dla ciebie. Popełniasz błąd, nie powinieneś się z nią wiązać.
Dlaczego? natychmiast się za nią wstawiłem. Bo z miasta?
To nie o to chodzi, chociaż to też coś znaczy. Jesteście z kompletnie innych światów: ona, córka nauczycieli, wykształcona po studiach, a ty, chłopak ze wsi, jeden z wielu. Ciężko pracujesz, ale czy to wystarczy? O czym będziecie rozmawiać? Zawsze będzie między wami słowo: intelekt.
Daj spokój, tato odpowiedziałem, przekonany choć młody, iż wiem najlepiej. Przecież się kochamy, a to najważniejsze. Człowiek zawsze może się czegoś nauczyć. Pomogę jej, a ona mnie.
Ojciec tylko westchnął:
Pamiętaj, kto rodziców nie słucha, ten potem cierpi. Żebyś nie narzekał, iż nie ostrzegałem.
Wzięliśmy ślub. Po kilku miesiącach emocje opadły i zaczęła się zwyczajna, szara codzienność. Żona długo mnie namawiała, żebym skończył szkołę zaocznie. Zapisałem się do technikum, ale nauki raczej nie widziałem. Małgosia pisała za mnie prace domowe, siedziała nad podręcznikami do techniki, które były jej obce. Pojechałem na dwie sesje, w końcu machnąłem ręką z komentarzem:
Po co mi to? Jak chcesz, to sama się ucz.
Nie dała rady mnie przekonać, bo byłem pewien, iż i tak już wszystko wiem. Nie zamierzałem tracić czasu w bzdury. Zgodziła się, machnęła ręką na moją naukę. Uznała, iż głupi nie jestem, bo przeczytałem wszystkie jej książki, interesowałem się polityką. W pracy mnie chwalili. Trudno, iż wiejski zapach w domu od czasu do czasu się pojawia, taki mnie pokochała.
Z czasem robiło się coraz ciężej. Coraz częściej nie liczyłem się z jej zdaniem. Zdarzało mi się ją upokarzać, pokazywać, kto tu rządzi. Czasem przy ludziach mówiłem rzeczy, o których ona by choćby nie wspomniała na głos. Byłem tak pewny siebie, iż ją to bolało.
Okazało się, iż każdy poważniejszy temat i problem zostawiałem Małgosi. jeżeli coś wymagało decyzji: malowanie? Chcesz, to maluj. Nowa lodówka? Kup sobie, skoro potrzebujesz. Balkon do zabudowania? Rób, jak chcesz. Mógłbym dłubać w ogródku, bo ziemię lubiłem to było jedyne, o co dbałem bez szemrania. Reszta mnie nie interesowała.
Ktoś powie, iż nie jest tak źle. Nie, nie jest, ale ogród to tylko trzycztery miesiące w roku. Poza sezonem Małgosia musiała być i żoną, i mężem. W młodości nie dostrzegała tego, potem już zaczęła to ją przytłaczać, ale mnie zmieniać wcale nie chciało się. Po co, skoro dla mnie było dobrze? Ani razu przez trzydzieści osiem lat nie przyniosłem Małgosi kwiatka na Dzień Kobiet. jeżeli chodzi o prezenty, zgłaszałem poważnie:
Już cię obdarowałem. Dwa razy. Chodzą po mieszkaniu.
Chodziło o nasze dwie córki.
Nie próbowała się kłócić, tylko tłumaczyła w duchu: Nie jest przyzwyczajony do dawania prezentów, tak go wychowano. Jakoś przeżyję.
Od początku byłem trudny w kontaktach, zamknięty. Nie potrafiłem rozmawiać z ludźmi i nie lubiłem próbować. Na początku jej znajomi żartowali, czy w ogóle umiem mówić. Udawała, iż żartuje, ale ja byłem zazdrosny, iż radzi sobie z każdym rozmówcą bez trudu. Wszystkich jej przyjaciół źle oceniałem, własnych za to nigdy nie miałem.
Małgosia zawsze była zaradna, świetnie zarabiała, nigdy nie wisiała na moim utrzymaniu. choćby gdy wszystko się zmieniało (czasy, praca), organizowała dodatkową pracę. Wiedziała, iż ja nie będę się starać ponad minimum: Chcesz więcej zarób sobie. Dla mnie była najważniejsza wypłata i spokój.
Z czasem przestało nas łączyć cokolwiek. Filmy lubiła inne, książki czytała inne ja uważałem jej zainteresowania za głupie, ona przy moich filmach wytrzymywała dziesięć minut. O muzyce choćby nie wspomnę.
Byliśmy zupełnie inni: ona oddana rodzinie, pomagała, troszczyła się o wszystkich. Ja myślałem tylko o sobie. Jedzenie inne, zainteresowania różne, choćby uczucia gdzieś się wypaliły. Dzieci wyjechały, zostaliśmy pod jednym dachem kompletnie obcy sobie ludzie. Ponad trzydzieści lat razem, ale obok siebie a jednak obok.
Ode mnie Małgosia usłyszała, iż nie potrafi już mnie docenić i nie szanuje. Nie docierało do mnie, iż wszystko się na niej opiera: przecież to jej obowiązek, po prostu. Bywało, iż wieczorem piłem, a wtedy wygarniałem jej prawdę: o jej rodzicach, rodzinie, każdym zachowaniu. Upokarzałem Małgosię przy każdej okazji, z satysfakcją stawiałem ją do pionu, jak pan służbę. A potem nie wiedziałem, czemu unika rozmowy.
Przecież mówię prawdę!
Nie rozumiałem, iż to tylko moja prawda. Na inną nie byłem gotowy.
I tak teraz siedzi Małgosia naprzeciw mnie, zalana łzami, żali się:
Mam tego dość Całe życie jak na beczce prochu. Nigdy nie wiadomo, o co ci chodzi ani kiedy wybuchniesz. Mam już dość tych kompromisów, udawania, iż nie boli. Ale co mam zrobić? Rozwód? Po co? Do niczego to nie prowadzi, przecież nie odejdziesz. Będziesz się pastwił, pogardzał. A najgorsze, iż jesteś cholernie pewny siebie. Po każdej kłótni składam się w całość dniami. Ale mam dzieci, wnuki, dom, historia szukam powodów, by jeszcze wytrzymać. Próbuję rozmawiać, załagadzać konflikty, ale ty to odbierasz jak swoje zwycięstwo. I zaczynasz od nowa.
Mam czasem ochotę wyć Chociaż wiem, iż nie odejdę. Mógłbym, ale co wtedy? Jak ci nie będzie przy mnie, zrobisz z mieszkania pijacką melinę, wpuścisz szemrane towarzystwo. Już to przerabialiśmy
Więc wytrzymuję Szkoda zostawiać własny dom na łasce losu.
Wiesz, gdy dzieci były małe, nasze różnice nie rzucały się tak w oczy. Nie miałam czasu się zastanawiać. Teraz, gdy zostaliśmy sami, jest nie do zniesienia. Dwoje nieznajomych pod jednym dachem A tyle lat razem
Ojciec miał rację Intelekt Zawsze był między nami.
Dziś, spisując te wspomnienia, rozumiem jedno: nigdy nie wolno lekceważyć głosu rodziny ani sygnałów od bliskich. Serce to jedno, wspólna droga to drugie nie każde uczucie wystarcza na wspólne życie.
