Wielkanoc w Polsce kojarzy się z rodzinnymi spotkaniami, dzieleniem się jajkiem i wspólnie obchodzonym tradycjami. Dla wielu starszych osób jest to jednak czas samotności i wykluczenia. Jak można pomóc?
Z badań wynika, iż większość Polaków traktuje Wielkanoc przede wszystkim jako święto rodzinne i kultywuje związane z nim zwyczaje. Jednocześnie rośnie liczba seniorów, którzy spędzają ten czas bez bliskich. Dla wielu z nich święta, zamiast radości, oznaczają ciszę i brak kontaktu z drugim człowiekiem.
Plaga samotności?
Wielkanocne zwyczaje, takie jak dzielenie się jajkiem, wspólne przygotowywanie potraw czy spotkania przy stole, mają w Polsce silny wymiar społeczny. Przez lata były nie tylko elementem religijnym, ale też okazją do budowania relacji rodzinnych i sąsiedzkich. Dziś ten model stopniowo się zmienia. Część osób starszych niestety traci bliskich lub kontakt z rodziną, np. przez emigrację. Dodatkowo ograniczenia zdrowotne także utrudniają im uczestnictwo w życiu społecznym. W efekcie święta, które dawniej oznaczały spotkania i rozmowy, coraz częściej upływają w samotności.
Wspomnienia, które zastępują obecność
Dla wielu seniorów Wielkanoc pozostaje przede wszystkim wspomnieniem dawnych lat. To pamięć o wspólnym przygotowywaniu świąt, wizytach sąsiadów czy rodzinnych spotkaniach. Historie osób starszych pokazują, iż oprócz tradycji kulinarnych czy religijnych równie ważne są relacje międzyludzkie. Brak codziennego kontaktu i ograniczona mobilność sprawiają, iż choćby proste czynności, jak wyjście z domu czy udział w spotkaniu, stają się trudne lub niemożliwe. Często wystarczy chociaż zajrzeć do emerytowanej sąsiadki i zapytać jak się miewa, aby znacząco poprawić jej samopoczucie!
Próby przeciwdziałania wykluczeniu
W odpowiedzi na problem samotności seniorów organizacje społeczne organizują w okresie świątecznym spotkania i działania integracyjne. Ich celem jest umożliwienie osobom starszym spędzenia czasu wśród innych ludzi oraz przywrócenie poczucia wspólnoty. Takie inicjatywy obejmują zarówno wspólne spotkania, jak i wizyty u osób, które ze względu na stan zdrowia nie mogą opuścić swoich domów. Dla wielu seniorów jest to jedna z nielicznych okazji do rozmowy i kontaktu z drugim człowiekiem. Eksperci zwracają uwagę, iż w starzejącym się społeczeństwie problem samotności będzie się pogłębiał, a budowanie relacji międzyludzkich i wsparcie społeczne pozostają najważniejsze dla jakości życia osób starszych, także w okresach świątecznych.
— W polskiej tradycji Wielkanoc nierozerwalnie łączy się z dzieleniem się. Nie tylko jajkiem, ale także opowieściami, doświadczeniem i troską. Dzięki takim spotkaniom seniorzy mogą przekazywać swoje historie młodszym pokoleniom. To wzmacnia ich poczucie wartości i przynależności. Do rozmów przy wielkanocnym stole wracają jeszcze długo po świętach – podkreśla Paulina Piszczek, koordynatorka wolontariatu dla seniorów w Katowicach.
Źródło: Stowarzyszenie mali bracia Ubogich
