Przesadziłyście już zupełnie — Natalka, ty przestałaś w ogóle odkurzać? Od tego kurzu aż mi oczy łzawią. Zobacz, już się dywan zrobił! Natalia zaciśniętymi pięściami pod stołem obserwowała, jak pani Olga znowu obchodzi mieszkanie niczym inspektor sanepidu. Teściowa zatrzymywała się w każdym kącie, krytycznie mierzyła półki wzrokiem, marszczyła brwi na „niewidzialny” kurz na parapecie i kręciła głową na widok rozrzuconych zabawek dzieci. Trzy lata takich wizyt zamieniły każde pojawienie się Olgi w prawdziwą udrękę dla Natalii. — Wczoraj sprzątałam, odkurzałam i ścierałam kurz — próbowała spokojnie odpowiadać Natalia. — Dzieci rano się bawiły. — Sprzątać trzeba nie wtedy, kiedy wygodnie, tylko kiedy trzeba. Ja w twoim wieku… Olga usiadła w fotelu niczym królowa, która z łaską schodzi do rozmowy z plebsem. Palcami sprawdzała podłokietnik pod kątem kurzu. — Za moich czasów podłogi aż lśniły! Można się było w nich przejrzeć i poprawić szminkę. Dzieci zawsze schludnie ubrane, na ubraniach ani jednej fałdki. I porządek, o jakim można śnić! Teść, niech spoczywa w pokoju, potrafił zrobić niespodziewaną kontrolę — i nigdy nie znalazł ani pyłku. Oho! Natalia słuchała w milczeniu, z zaciśniętymi zębami. Tę historię o lśniących podłogach słyszała już z pięćdziesiąt albo sześćdziesiąt razy… — A co dzisiaj dzieciom na obiad ugotowałaś? — Zupę jarzynową. — Stoi w lodówce? — Teściowa już się podnosiła i szła do kuchni. — Daj, zobaczę. Otworzyła garnek, powąchała, zamieszała i spróbowała z miną, jakby właśnie sprawdzała na sobie truciznę. — Przesoliłaś. I za dużo marchewki. Dzieci to nie króliki, po co im tyle marchewki? Ja Witkowi w dzieciństwie inaczej robiłam zupy — zjadał do ostatniej łyżki i jeszcze dokładkę prosił. Natalia nie odpowiadała. Szkoda słów. — A jaką kaszę dajesz na śniadanie? Znowu te sklepowe płatki? Przecież mówiłam — tylko naturalna kasza! Maja, żona Szymona, zawsze namacza kaszę wieczorem, rano gotuje świeżą. Ich dzieci nigdy nie chorują. Znów ta Maja. Idealna Maja z idealnymi dziećmi i perfekcyjnie zamoczoną kaszą… — Pani Olgo, płatki owsiane to też naturalny produkt. — Nie rozśmieszaj mnie! Wszystko przez wasz ten „fast food”… Za moich czasów choćby nikt nie wiedział, co to jest fast food. Wszystko gotowało się samemu, z sercem, po trzy godziny nad garami. Teściowa zajrzała do dziecięcego pokoju. — A spać o której chodzicie? Wczoraj o dziewiątej dzwoniłam, Maja jeszcze nie spała. — Około dziewiątej trzydzieści. — Za późno! Na wychowaniu dzieci trzeba trzymać rygor. Witek już o ósmej był w łóżku, nie marudził, nie kaprysił. Bo była dyscyplina. A wy tylko rozpieszczacie, niańczycie… Natalia przygryzła wargę. Miała ochotę powiedzieć, iż czasy się zmieniły, psychologowie rekomendują inne podejścia, iż jej dzieci to nie Witek sprzed trzydziestu lat… Ale po co? Olga słuchała tylko siebie. — A te wasze kółka… — ciągnęła teściowa, oglądając dziecięce rysunki. — Lepienie, malowanie… Fanaberia. Ja Witka zapisałam na pływanie i szachy. To była nauka! A malować można w domu, po co pieniędzmi szastać? — Majka lubi malować. Ma talent. — Talent?! — prychnęła Olga. — Tak ci w kółku powiedzieli, żeby wyciągnąć kasę. Co tam za talent w czterolatce? Usiadła znowu w fotelu, ręce położyła na kolanach. — Powiem ci tak, Natalka. Rozpieszczone te wasze nowoczesne mamusie! Tylko telefony i internet głowie. W domu bałagan, dzieci rozpuszczone, mężowie głodni chodzą. Maja, żona Szymona — i pracuje, i ma porządek w domu, i trójkę dzieci sama prowadzi. Ty dwoje masz i choćby z tym sobie nie radzisz. Znów Maja. Święta Maja z aureolą wykrochmalonych prześcieradeł. — Ja też pracuję, pani Olgo. — Wiem, wiem. Siedzisz cały dzień przy komputerze, papiery przekładasz. To niby praca? Ja w twoim wieku… — teściowa rozmarzyła się, — trójka dzieci, ogródek, dom, wszystko ogarnięte. I teściową — też swoją szanowałam. Słowa złego nigdy nie powiedziałam. Natalia próbowała tłumaczyć, iż jej praca wymaga skupienia, iż zarządza poważnymi projektami, że… Ale to wszystko odbijało się od uśmiechu Olgi, która kiwała głową jak mądry mentor, znoszący głupią uczennicę. Każda wizyta była egzaminem, który Natalia z góry miała oblać. Teściowa znajdowała błędy we wszystkim: ręczniki nie tak złożone, herbata za gorąca, kwiaty na parapecie zwiędłe, firanki do prania. Trzy lata tego nacisku doprowadziły Natalię do kresu, ale milczała. Dla Witka. Dla spokoju w rodzinie. Tego dnia Olga była wyraźnie poirytowana. Od razu ruszyła do kuchni, zdegustowana spojrzała na niedomywaną patelnię w zlewie. Piotruś, czteroletni syn Natalii, kręcił nosem przy stole, bawiąc się łyżką w zupie. — Nie chcę! Niedobre! — No właśnie! — triumfowała Olga. — Widzisz? Dziecko nie je zupy, bo nie umiesz gotować. Zobacz, jak się robi dobrą zupę — bierzesz kurczaka, tylko wiejskiego, nie tę sklepową gumę… Coś w Natalii pękło. Cicho, bez dźwięku, ale poczuła, jakby w środku coś się rozerwało. Lata złośliwości, upokorzeń, nieustannych porównań z idealną Mają, aluzji do jej bezwartościowości, uwag, westchnień, kręcenia głową — wszystko naraz zawrzało. Ostatecznie i nieodwołalnie… Natalia powoli wstała od stołu. Spojrzała na teściową nowym, twardym, chłodnym wzrokiem. — Pani Olgo — powiedziała spokojnie. — Przyszła pani do domu swojego syna, czy do swojego? Teściowa zamarła z łyżką w połowie drogi do ust. Przez moment wyglądała, jakby zapomniała, jak się oddycha. — Co?.. — Pytam: kiedy pani wychodziła za mąż, to przyprowadziła pani męża do siebie, czy poszła do jego domu? — Do męża, oczywiście… — Olga zmieszała się. — Ale jakie to ma znacz… — Ja Witka przyprowadziłam do tego mieszkania. Trzy pokoje, kupione za moje pieniądze. Zarobione właśnie na tym przekładaniu papierów przed komputerem. Twarz Olgi zaczęła blednąć. — Więc tutaj ja decyduję, jaką gotuję zupę, o której dzieci idą spać i na jakie zajęcia chodzą. A jeszcze jedno mnie ciekawi: ile pani zarabiała? Czy całe życie siedziała pani na karku męża i tylko dom prowadziła? Olga aż poczerwieniała. — Jak ty… ja… Jak śmiesz mnie obrażać? — Nie obrażam, pytam tylko. Dla informacji: moja pensja to sto osiemdziesiąt tysięcy. Dwa razy więcej niż Witek. Więc jak następnym razem zechce mnie pani pouczać, proszę to sobie przypomnieć. W kuchni zapanowała cisza. Piotruś choćby przestał mieszać zupą i tylko patrzył to na mamę, to na babcię. Trzasnęły drzwi wejściowe. Witek wrócił z pracy, stanął w progu wyczuwając ciężką atmosferę. — Wituś! — Olga rzuciła się do syna. — Wiesz, co twoja żona mi powiedziała?! Upokorzyła! Obraziła mnie! — Stop. — Witek podniósł rękę. — Poczekaj. Natalko, co się stało? Natalia cicho, zmęczonym głosem opowiedziała o trzech latach. O nieustanych porównaniach, krytyce, aluzjach do swojej bezwartościowości jako żony i matki, o ciągłym wtrącaniu się w wychowanie dzieci. Witek słuchał bez słowa. Wiedziała, jak zmienia się wyraz jego twarzy — od zdziwienia przez zrozumienie do czegoś na kształt wstydu. Zaciskał szczękę i potarł nos gestem człowieka, który nagle zrozumiał coś bardzo nieprzyjemnego o samym sobie. — Witku, przecież nie wierzysz tej… tej… — próbowała Olga. — Jestem twoją matką! Wychowałam cię, wykarmiłam, po nocach nie spałam! — Mamo — Witek spojrzał na nią, a Natalia zauważyła, iż w jego oczach nie ma już tej dawnej łagodności. — Naprawdę przez trzy lata czepiałaś się Natalii? — Ja?! Czepiałam się?! Przecież tylko rady dawałam! A ona… — Rady — Witek powoli pokiwał głową. — O zupie. O kółkach. O tym, kiedy kłaść dzieci spać. O kurzu. Zawsze, tak? Olga otworzyła usta, ale syn nie dał jej dojść do słowa. — Zauważyłem. Widziałem, iż po twoich wizytach Natalia nie jest sobą. Myślałem, iż po prostu jest zmęczona. A ona, jak się okazuje, znosiła to wszystko w milczeniu. Dla nas – żebyśmy się nie kłócili przez ciebie. — Witek! — Mamo — westchnął. — jeżeli będziesz przez cały czas krytykować moją żonę — nie masz tu wstępu. Olga zamarła. Jej palce aż zbielały na stole. — Ty… ty mówisz poważnie? Przez nią? Przez tę…? — Przez moją żonę — poprawił Witek. — Matkę moich dzieci. Kobietę, która, tak na marginesie, kupiła to mieszkanie. I trzy lata milczała, gdy ją poniżałaś, żeby nie było między nami wojny. Więc tak, mamo. Zupełnie poważnie. Przez kilka sekund Olga patrzyła na syna, jakby zobaczyła go pierwszy raz w życiu. Potem gwałtownie zerwała torbę z wieszaka i ruszyła do wyjścia. Na progu odwróciła się, usta drżały jej ze złości i żalu, ale coś w twarzy Witka kazało jej milczeć. Pomachała ręką — nie było jasne, czy na pożegnanie, czy na odtrącenie — i wyszła. W ciszy słychać było tylko tykanie zegara w kuchni i Piotrusia, który zapomniał już o zupie. Witek objął żonę i przytulił do siebie. Natalia oparła czoło o jego pierś i dopiero wtedy poczuła, jak strasznie bolały ją ramiona — jakby trzy lata dźwigała coś nie do uniesienia. — Czemu tyle milczałaś? — spytał Witek cicho, gładząc ją po plecach. — Trzy lata, Natalka. Trzy lata to w sobie dusiłaś. — Nie chciałam was kłócić. To twoja mama. — Głuptas z ciebie — przytulił ją mocniej, a Natalia poczuła na skroni suche usta. — Ty jesteś moją rodziną. Ty i dzieci. A mama… Mama musi się z tym pogodzić. Albo nie zobaczy wnuków. Natalia spojrzała na Witka. Miała ochotę się śmiać. Pierwszy raz od trzech lat nie miała kamienia w piersiach, pierwszy raz od trzech lat mogła oddychać swobodnie. — Mamusiu, mamusiu! — zapiszczał Piotruś. — Babcia sobie poszła? A zupy nie muszę już jeść? Witek i Natalia spojrzeli na siebie – i wybuchnęli śmiechem. Jednocześnie, na głos, jak dawno im się to nie zdarzyło. — Zupę i tak trzeba zjeść — powiedziała Natalia. — Ale jutro ugotuję inną. Taką, jaką ty lubisz…