Krakowski sobotni targ tętnił jak zawsze: stragany pełne warzyw, sprzedawcy w biegu, ludzie przystający przy każdym stoisku, by przyjrzeć się, porównać, spróbować. W cieniu większych pawilonów, w bardziej skromnym zaułku, stała ciocia Halina staruszka z wsi, dłonie pokryte pęcherzami od pracy, zielony kocyk zawiązany pod podbródkiem i ciepłe spojrzenie, które mają tylko ludzie prości i szczerzy.
Miała kilka kawałków białego oscypka, wyrobionego własnoręcznie z mleka jej starej krowy, oraz mniejszą porcję, którą specjalnie kroiła do degustacji: Niech człowiek spróbuje, a nie uwierzy w opowieść, mawiała.
Każdego przechodnia witała tym samym łagodnym uśmiechem:
Spróbuj, kochana, i powiedz, czy jest dobra.
Niektórzy się zatrzymywali, inni szybciutko przechodzili dalej. Tak już jest na targu: nie każdy ma czas, nie każdy dostrzega duszę ukrytą w prostym produkcie.
Tego ranka, pośród zwykłych mieszkańców, pojawiła się znana w mieście kobieta: wysoka, elegancka, ubrana w kosztowny futrzany płaszcz, z dużymi czarnymi okularami zasłaniającymi oczy. Mówiło się o niej wiele: mają pieniądze, mają interesy, mają wszystko, o czym można marzyć. Ale nie miała… spokoju.
Najpierw przeszła obok wielkich stoisk renomowanych producentów. Smakowała, wąchała, pytała ale za każdym razem marszczyła nos.
Za słone
Za miękkie
To nie to, czego szukam
Ludzie ustępowali jej z drogi. Jej obecność przecinała powietrze, zimna elegancja jak lód. Za tą maską pewności kryła się niewidoczna zmęczenie, smutek niepasujący do luksusowych szat.
Kiedy dotarła do małego straganu cioci Haliny, wszystkie pozostałe sprzedawczynie odwróciły głowy w ciekawości: Zobaczymy, jak ją zignoruje! Co ma próbować od biednej wiejskiej pani?. Halina jednak nie zwracała uwagi na takie myśli. Nie widziała różnic. Dostrzegała tylko serce człowieka.
Uśmiechnęła się do bogatej damy tak samo ciepło, jak przywitała wszystkich:
Spróbuj, kochana, i powiedz, czy jest dobra.
Kobieta zatrzymała się. Nie wiedziała dlaczego. Być może w głosie staruszki było coś, czego nie czuła od lat. Ciepło, którego nie odczuwała od dawna.
Rozciągnęła rękę, a Halina odłamała mały kawałek sera, jakby podajeła go ukochanej:
Zrobione tymi starymi rękami ale z młodym sercem, babciu. Spróbuj i powiedz.
Kobieta włożyła kawałek do ust. Prosta, czysta woń natychmiast wypełniła ją zapomnianym uczuciem. Zamknęła oczy.
I wtedy poczuła.
Poczuła dzieciństwo.
Nagle w zgiełku targu, w szumie głosów, przeniosła się do małej kuchni z glinianą podłogą i prostym, drewnianym stołem. Tam stała jej babcia, kobieta, która wychowała ją z miłością, gdy rodzice wyjechali za granicę po pracę.
Babcia, w kwiecistym fartuchu, zawsze odrywała kawałek świeżego sera i mówiła:
Spróbuj, kochanie, i powiedz, czy jest dobra. Ty jesteś moim ustem.
W gardle urosła mała szpilka. Ten prosty ser był dokładnie taki sam.
Ta sama konsystencja. Ten sam smak. Ta sama wspomnienie.
Łzy napłynęły do oczu, ale schowała je za dużymi okularami. Chciała coś powiedzieć, ale głos drżał.
Nie wiem, co powiedzieć jest jest idealny.
Ciocia Halina delikatnie dotknęła jej dłoni, jakby tylko babcie potrafiły.
Kochana, nie potrzebuję wiele. jeżeli ty mówisz, iż jest dobry, to wystarczy mi.
Jak jak to robicie? spytała kobieta łamliwym głosem.
Pracą, babciu i miłością. Bo inaczej nie wyjdzie. I tęsknotą tęsknotą za dobrymi ludźmi, takimi jak ty, którzy wciąż potrafią smakować sercem.
Odebrała okulary. W jej oczach błyszczały łzy i jednocześnie nowy blask, którego nie widziała od dawna.
Przypomniałaś mi moją babcię wyszeptała.
Halina uśmiechnęła się szeroko, z dołeczkami w policzkach.
To dobrze, babciu. To znaczy, iż nie jest daleko. Tak długo, jak pamiętasz, twoja babcia żyje w tobie.
Zabiorę całość sera zadeklarowała, zdecydowana. Wszystko. I chcę ci pomóc. Kupię ci coś. Czego potrzebujesz?
Halina pokręciła lekko głową.
Nie jestem biedna, babciu. Mam ręce. Dopóki mam ręce, mam też ser. A jeżeli przeszłaś przez tyle stoisk i przybyłaś właśnie do mnie to znaczy, iż i w tym świecie jest miejsce dla ludzi z sercem. To jest mój majątek.
Bogata pani wzięła głęboki wdech.
Otuliła oczy dłonią.
Po raz pierwszy od dawna poczuła coś prostego: ciepło wspomnienia.
Dziękuję, ciociu Halino Dziękuję, iż przywróciłaś mi pamięć, kim jestem.
Stara kobieta lekko uścisnęła jej dłoń.
Spróbuj, kochana, i powiedz, czy jest dobra. Tak jest ser, tak jest życie tylko ten, kto smakował sercem, naprawdę go odczuwa.
Zapisuję to w pamiętniku, bo historia wywołała we mnie dawne obrazy. Zastanawiam się, co w Was przywołała które smaki, które chwile z dzieciństwa.
