Nowe zasady żywienia w szkołach 2026 wchodzą w życie 1 września. Potrawy mięsne trafią na obiad najwyżej dwa razy w tygodniu, raz w tygodniu obowiązkowa jest ryba, a raz danie z nasion roślin strączkowych bez produktów odzwierzęcych. Sklepiki i automaty dostają zamkniętą listę produktów.
Żywienie w szkołach 2026 opiera się na diecie planetarnej
Rozporządzenie ministra zdrowia z 16 lutego 2026 roku ukazało się w Dzienniku Ustaw 20 lutego pod pozycją 197. Zastąpiło przepisy z 26 lipca 2016 roku. Obowiązuje od 1 września. W uzasadnieniu resort napisał, iż “dzieci to grupa szczególnie wrażliwa na skutki nieprawidłowego żywienia”.
Nowe menu opiera się na tak zwanej diecie planetarnej. Chodzi o więcej warzyw, owoców, nasion roślin strączkowych oraz produktów pełnoziarnistych, a mniej czerwonego mięsa i produktów przetworzonych. Taki układ odpowiada zaleceniom instytucji zdrowia publicznego. Resort tłumaczy zmianę ochroną dzieci przed otyłością oraz chorobami dietozależnymi.
Mięso dwa razy w tygodniu i obowiązkowa ryba
Tygodniowy jadłospis obiadowy dostał stały układ. Potrawy mięsne mogą pojawić się najwyżej dwa razy w tygodniu i musi to być świeże mięso, a nie przetwory. Raz w tygodniu na talerzu ma być ryba. Tak stanowi rozporządzenie. Kolejny obiad w tygodniu powstaje na bazie nasion roślin strączkowych, całkowicie bez produktów odzwierzęcych.
Za nasiona roślin strączkowych uznaje się fasolę, soczewicę, groch, ciecierzycę, bób oraz soję. Fasolka szparagowa i zielony groszek tego warunku nie spełniają. W obiedzie dwudaniowym wystarczy, iż kryterium spełnia jedno danie. Może to być zupa albo drugie danie.
W dni z mięsem oraz rybą szkoła musi mieć przygotowaną potrawę roślinną. Chodzi o dzieci, które na co dzień nie jedzą produktów odzwierzęcych. Alternatywa roślinna przestaje być dobrą wolą kuchni, a staje się obowiązkiem placówki.
Warzywa w każdym posiłku i zupy na wywarze warzywnym
Warzywa lub owoce mają być składnikiem każdego posiłku, przy czym udział warzyw ma być większy niż owoców. Zupy co najmniej dwa razy w tygodniu przygotowuje się wyłącznie na wywarach warzywnych. Wskazane są produkty zbożowe pełnoziarniste. Kuchnie mają też sięgać po warzywa sezonowe i lokalne.
Mleko, tłuszcze i napoje w nowych regułach
Mleko oraz produkty mleczne wolno zastąpić napojami roślinnymi wzbogaconymi w wapń i witaminę B12. Do smażenia dopuszczono wyłącznie rafinowaną oliwę z oliwek oraz olej rzepakowy. Podstawowym napojem jest woda.
Zmienił się także limit cukru w napojach przyrządzanych na miejscu. Może w nich być najwyżej 5 gramów cukrów na 250 mililitrów, wcześniej dopuszczano 10 gramów. Słodzenie kompotów oraz herbaty w stołówce zostaje więc mocno ograniczone.
Ile energii ma dawać obiad w szkole
Rozporządzenie opisuje również wartość energetyczną posiłków. W przedszkolu całodzienne wyżywienie ma pokrywać od 70 do 75 procent dziennego zapotrzebowania dziecka, liczone jako średnia z dziesięciu dni. Szkolny obiad jednodaniowy ma dawać 20 procent całodziennego zapotrzebowania, a dwudaniowy 30 procent.
Sklepiki szkolne i automaty z zamkniętą listą
Sklepiki, bufety oraz automaty obejmuje zamknięty katalog grup produktów. Wpisano do niego między innymi pieczywo, kanapki, sałatki, mleko i produkty mleczne, napoje roślinne wzbogacone w wapń oraz witaminę B12, produkty zbożowe, warzywa, owoce, soki bez dodatku cukrów i wodę. Lista jest zamknięta.
Z przepisów zniknęła dotychczasowa kategoria, która pozwalała sprzedawać w szkole produkty spoza katalogu. Kawa wbrew wcześniejszym zapowiedziom została wśród dopuszczonych produktów. Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało jednak kolejne podejście do jej zakazu.
Kogo obejmują nowe przepisy o żywieniu dzieci
Wymagania dotyczą przedszkoli, szkół podstawowych oraz ponadpodstawowych w systemie oświaty. Obowiązują niezależnie od tego, kto gotuje. Firmy dowożące catering do placówek muszą spełniać te same warunki co szkolne kuchnie. Pełny tekst aktu rodzice znajdą w Dzienniku Ustaw, a komunikat resortu na stronie Ministerstwa Zdrowia.
Stan na 27 sierpnia 2026 roku.
źródło zdjęć: Canva
