Region, o którym mowa, to Ponidzie. Ze względu na charakterystyczne ukształtowanie terenu i krajobrazy bywa nazywany "polską Toskanią". To region rolniczy w województwie świętokrzyskim. Wyróżnia się niezwykłą malowniczością, za którą odpowiada przede wszystkim przepływająca tędy dolna i środkowa Nida. Region rozciąga się pomiędzy Krakowem a Sandomierzem, od Chęcin aż po Nowy Korczyn.
REKLAMA
Zobacz wideo Skala współczesnej turystyki staje się problematyczna
Mozaika kolorowych pól uprawnych pokrywa niewielkie wzniesienia, a krajobraz do złudzenia przypomina włoską Toskanię. Zwłaszcza iż i tu, na Ponidziu, zlokalizowane są winnice. Oczywiście uprawiane tu gatunki winorośli zmodyfikowano pod rodzime warunki klimatyczne. Niemniej największą atrakcją krajobrazową regionu jest bez wątpienia rzeka Nida, którą organizowane są spływy kajakowe. Nida jest rzeką spokojną i płytką, dlatego jest idealna choćby dla osób rozpoczynających przygodę z kajakiem. Na trasie spływu kajakowego nie napotkają wielu utrudnień, za to będą mogły podziwiać niezwykłe widoki.
Ponidzie: królestwo dzikiej przyrody
Ponidzie to teren wyjątkowy również ze względu na przyrodę. Znajdziemy tu aż trzy parki krajobrazowe:
Nadnidziański Park Krajobrazowy, którego osią jest Nida wraz ze swoją doliną, obejmujący także Garb Pińczowski,
Szaniecki Park Krajobrazowy z rezerwatem przyrody Owczary
Kozubowski Park Krajobrazowy z takimi gatunkami chronionymi jak miłek wiosenny, gniewosz plamisty czy jelonek rogacz.
Ponidzie nazywane jest 'polską Toskanią'fot. merc67 / iStock.com
Notabene, miłek wiosenny uznawany jest za roślinny symbol Ponidzia, zaś architektoniczny symbol regionu stanowi kolegiata wiślicka. Ponidzie to również region uzdrowiskowy. Kuracjusze nad wyraz chętnie odwiedzają tutejsze Busko-Zdrój i Solec-Zdrój, słynące z wód mineralnych, tężni solankowych i wyjątkowego mikroklimatu. Zwłaszcza Busko-Zdrój cieszy się popularnością jako jedno z najbardziej nasłonecznionych miast w Polsce.
Gród Stradów: największe grodzisko w Polsce
Na Ponidziu trzeba koniecznie zobaczyć gród Stradów. Grodzisko w Stradowie to największe grodzisko w Polsce. Powstało prawdopodobnie w VIII w. i niewykluczone, iż było stolicą państwa Wiślan. Zajmuje imponującą powierzchnię 25 ha i składa się z grodu głównego i trzech podgrodzi. Grodzisko adekwatne zajmuje obszar półtora hektara, ma wyraźny zarys, aż 500 metrów wałów (osiągających choćby 18 metrów wysokości) i fosę głęboką na 5 metrów. Kształtem przypomina tarczę lub podkowę. Otaczają je trzy mniejsze podgrodzia: Mieścisko, Waliki i Barzyńskie. Grodzisko Barzyńskie liczyło aż 16 ha. Zdaniem archeologów w grodzisku Stradów było ponad 200 obiektów, w tym budynki mieszkalne. Wały grodziska były dokładnie zaplanowaną konstrukcją, wzmocnioną przez drewniane belki. Gród spłonął prawdopodobnie w XI wieku i nigdy nie został odbudowany, być może ze względu na powstający w tym czasie wielki ośrodek Wiślan w pobliskiej Wiślicy.
Grodzisko, z uwagi na swoje położenie, pozwala na podziwianie malowniczych pól Ponidzia, jest też jednym z punktów historycznej ścieżki dydaktycznej w Kozubowskim Parku Krajobrazowym. Grodzisko w całej okazałości można podziwiać z pobliskiego punktu widokowego na wzgórzu Kopania. Sam Stradów to wieś, która z pozoru nie wyróżnia się niczym szczególnym. Ale będąc tu, warto również zobaczyć drewniany kościół św. Bartłomieja z 1657 roku, wpisany wraz ze stojącą obok starą drewnianą dzwonnicą do rejestru zabytków.
Polska Toskania: gdzie warto się udać?
jeżeli celem naszej podróży jest polska Toskania, gdzie jeszcze warto się udać i co zobaczyć? Niewątpliwie jedną z atrakcji turystycznych Ponidzia jest łącząca Pińczów z Jędrzejowem kolej wąskotorowa "Ciuchcia Express Ponidzie", a Pińczów i Jędrzejów to jedne z ważniejszych ośrodków regionu. Warto też wstąpić do Opatowca, który jest jednym z najmniejszych miast w Polsce (tu na uwagę zasługuje podominikański kościół św. Jakuba Starszego Apostoła z końca XV wieku). Nie sposób też pominąć pomnik historii: bazylikę kolegiacką Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Wiślicy. Gotycki kościół wzniesiono w XIV wieku za panowania Kazimierza Wielkiego. Co ciekawe, Wiślica przez rok była najmniejszym miastem w Polsce (z 503 mieszkańcami).
Na uwagę zasługują też ruiny zamku rycerskiego w Sobkowie. Obiekt został częściowo odrestaurowany i ma do zaoferowania turystom sporo atrakcji. W okresie zimowym można skorzystać z przejażdżki saniami, latem zaś popłynąć gondolą po rzece Nida. Będąc na Ponidziu, koniecznie należy odwiedzić też miasto Koziołka Matołka, czyli Pacanów. Od 2010 roku działa tu Europejskie Centrum Bajki im. Koziołka Matołka, które zainteresuje z pewnością nie tylko najmłodszych. Centrum kultury prowadzi działalność skierowaną do dzieci i ich rodziców, a także osób pracujących z dziećmi. Postacie z bajek występują tu w charakterze przewodników i zapraszają na interaktywną podróż przez magiczne krainy.
