Krzysztof otworzył furtkę i zobaczył wnuka siedzącego na schodkach z telefonem przy uchu, chociaż nikogo nie miał na linii — po prostu przewijał coś kciukiem, nie odrywając oczu od ekranu.
— Dziadek, ja serio nie kumam — powiedział Bartek, choćby nie podnosząc głowy. — Jak wy w ogóle żyliście bez tego wszystkiego? Bez neta, bez komórek, bez Netfliksa?
Krzysztof usiadł obok, kolana strzeliły mu jak zawsze, kiedy pogoda się psuła.
— Żyliśmy, chłopie. I wiesz co — całkiem nieźle.
— No jasne. — Bartek przewinął coś w telefonie i uśmiechnął się do ekranu, nie do dziadka. — Wy w ogóle nie macie pojęcia, jak wygląda dzisiejszy świat. Ciągle to samo: latarnie, rower, koledzy pod domem. Odpal se telewizor, dziadku, tam grają twoje piosenki.
Krzysztof poczuł, jak coś mu się w środku ścisnęło, ale nic nie powiedział. Wstał, poszedł do przedpokoju, wrócił z pudełkiem po butach związanym sznurkiem od pieczywa. Postawił je na schodku między nimi.
— Otwórz.
Bartek skrzywił się, jakby to była jakaś sztuczka, ale odłożył telefon na kolana i podniósł wieczko. W środku leżały czarno-białe zdjęcia, kilka listów w pożółkłych kopertach i mały notesik z pogiętymi rogami, cały zapisany drobnym, równym pismem — same cyfry, przy każdej imię.
— Co to?
— Numery do kolegów. Do rodziny. Do zakładu, w którym pracowałem. Nauczyłem się ich na pamięć, ale i tak spisałem, na wszelki wypadek. — Krzysztof wziął notesik do ręki, otworzył na środkowej stronie. — Tego już nie ma. Tego już nie ma. Ten zmarł w osiemdziesiątym siódmym. A pod tym numerem teraz jakaś apteka.
Bartek wziął jedno ze zdjęć — chłopak na rowerze, w za dużej kurtce, z dętką przewieszoną przez ramię jak szarfa.
— To ty?
— Miałem szesnaście lat. Jechałem do Julka na drugi koniec Żoliborza, dwanaście kilometrów, i gdzieś w połowie przebiłem dętkę. Zapasowej nie miałem, łaty nie miałem, telefonu tym bardziej. Prowadziłem tego rower za kierownicę całą drogę do domu, ciemno się robiło, mama już stała w oknie.
— I nie mogłeś zadzwonić?
— Do kogo? Skąd? — Krzysztof się uśmiechnął, ale w oczach mu nie zaiskrzyło tak jak w ustach. — Wiesz, co było najgorsze? Nie to, iż szedłem trzy godziny. To, iż mama nie wiedziała, gdzie jestem, i tylko czekała w oknie, bo nic więcej nie mogła zrobić. Ja wtedy myślałem tylko o jednym: żeby zdążyć, zanim zapalą latarnie, bo to był znak, iż pora wracać.
Bartek odłożył zdjęcie z powrotem do pudełka, ale już nie tak gwałtownie jak poprzednio.
— Sorry, iż tak powiedziałem. Że nie macie pojęcia.
— Nie musisz. — Krzysztof wzruszył ramionami, choć widać było, iż mu ulżyło. — Ja też nie miałem pojęcia, iż kiedyś będziesz mógł zobaczyć, co ktoś jadł na obiad w Tokio, siedząc na tych schodkach. Każdy ma swój świat.
Wziął list z pudełka, rozłożył go — atrament trochę spłukany, papier w miejscach zgięcia przetarty na przezroczysto.
— To od ojca. Pisał go, jak byłem na urlopie u wujka, bo się o mnie martwił, a zadzwonić nie mógł, telefon w wiosce był jeden, w sklepie, i trzeba było czekać w kolejce, żeby go użyć. List szedł cztery dni. Czytałem go tyle razy, iż wiem na pamięć, co tam jest napisane, do dziś.
— A co jest napisane?
Krzysztof przez chwilę patrzył na kartkę, jakby czytał, choć oczy miał już zamknięte.
— Że mam pilnować butów, bo nowych nie kupi do jesieni. I iż mama płacze, bo za mną tęskni, i żebym napisał, jak dojechałem, bo inaczej nie będzie spać.
Bartek sięgnął po telefon, ale nie po to, żeby przewijać — odłożył go z powrotem na parapet, ekranem do dołu.
— Dziadek, a co się stało z tym Julkiem? Do którego jechałeś na rowerze?
— Umarł trzy lata temu. Zawał, we śnie. — Krzysztof zamknął pudełko, ale ręki z niego nie zdjął. — Ostatni raz rozmawialiśmy przez telefon, na dwa tygodnie przed tym. Chciałem go spytać o coś z dzieciństwa, jakiś szczegół, już nie pamiętam co, bo wtedy mi się wydawało, iż będzie jeszcze czas. I teraz tego nie wiem, i nikogo już nie ma, kogo mógłbym spytać.
Zapadła między nimi cisza, ale inna niż ta, którą Bartek znał ze swojego telefonu — nikt jej nie wypełniał scrollowaniem.
— A ten notesik możesz mi kiedyś przepisać? — spytał w końcu Bartek. — Te numery. Chciałbym wiedzieć, kto to był.
Krzysztof spojrzał na niego, potem na pudełko, potem znowu na wnuka.
— Mogę zrobić coś lepszego. Mogę cię zabrać w to miejsce, gdzie przebiłem dętkę. Tam jeszcze stoi ten sam sklep, tylko teraz jest w nim żabka.
Bartek się zaśmiał, pierwszy raz szczerze tego wieczoru.
— Na rowerze?
— Na rowerze. Ale ja teraz mam dętki zapasowe w bagażniku. I telefon.
Wstał, otworzył furtkę do garażu, gdzie od lat stał jego stary rower, cały w pyle, z siodełkiem przewiązanym plastikową torbą przed deszczem. Zaczął ściągać torbę, a Bartek, zamiast wracać po telefon na parapecie, podszedł i złapał za drugi koniec kierownicy, żeby pomóc wyprowadzić rower na ścieżkę.
