Koperta z rachunkami za gaz w Chojnicach

Jestem pielęgniarką na oddziale wewnętrznym już dwadzieścia dwa lata i wydawało mi się, iż nic mnie już nie zaskoczy. A jednak ta historia z panią Wandą została ze mną na długo — i chyba dlatego chcę ją opowiać, choć minęło już parę miesięcy.

Pani Wanda Kluska trafiła do nas we wtorek wieczorem, z bólem w klatce piersiowej. Miała sześćdziesiąt osiem lat, drobna, w wełnianym swetrze w kolorze musztardy, z torebką, którą trzymała na kolanach choćby na noszach, jakby ktoś miał jej ją wyrwać. Zawał, na szczęście niewielki. Trzy dni na monitoringu, potem miała wracać do domu na Osiedlu Kaszubskim, tam gdzie mieszkała od trzydziestu lat.

Odwiedzał ją tylko syn, Marek. Przychodził codziennie o siedemnastej, zawsze z tą samą teczką z brązowej skóry, wytartą na rogach. Siadał, pytał o samopoczucie, a potem wyjmował dokumenty i prosił, żeby podpisała. „To tylko formalność, mamo, żebym mógł załatwiać sprawy z bankiem, jak leżysz". Ona podpisywała, nie czytając — ręka jej drżała od kroplówki, okulary zostały w domu.

Zapamiętałam, bo akurat mierzyłam jej ciśnienie, kiedy usłyszałam przez uchylone drzwi, jak Marek rozmawia na korytarzu przez telefon. Mówił cicho, ale korytarz u nas odbija każdy dźwięk, akustyka jak w kościele. „Tak, już podpisała pełnomocnictwo. Nie, nie czytała, po co, i tak nie rozumie tych rzeczy. Warsztat przepiszemy na mnie, zanim wyjdzie ze szpitala, żeby była czysta sytuacja z tym jej byłym wspólnikiem".

Zamarłam z mankietem do ciśnieniomierza w ręku. Warsztat samochodowy przy ulicy Gdańskiej — pani Wanda opowiadała mi o nim trzeciego dnia, jak wspólnie z mężem, nieżyjącym już siedem lat, budowała go od zera, jak po jego śmierci sama prowadziła interes, zatrudniając czterech mechaników, żeby nie stracić tego, co budowali razem.

Nie powiedziałam nic — to nie moja sprawa, tak sobie tłumaczyłam, wracając do sali. Ale następnego dnia, kiedy przynosiłam jej leki po południu, zobaczyłam, iż siedzi z tą samą teczką na kołdrze, otwartą, i po raz pierwszy wkłada okulary, które przyniosła jej sąsiadka.

Nie odezwałam się, tylko postawiłam tacę z lekami na szafce i zwlekałam dłużej niż trzeba przy poprawianiu kroplówki. Zobaczyłam, jak przesuwa palcem po linijkach umowy, zatrzymuje się, czyta jeszcze raz. Twarz jej się nie zmieniła, ale palce zacisnęły się na kartce tak, iż papier się pomiął.

— Siostro — powiedziała do mnie, kiedy już miałam wyjść — czy może pani zadzwonić po telefon do notariusza? Numer mam w torebce, na wizytówce od pana Zawadzkiego, robił nam umowę na warsztat piętnaście lat temu.

Zadzwoniłam z dyżurki, bo z sali nie było zasięgu. Notariusz przyjechał następnego dnia rano, jeszcze przed wizytą lekarską. Nie wiem dokładnie, co ustalili — nie moja sprawa, powtarzam sobie do dziś — ale widziałam, jak pani Wanda podpisuje coś przy jego biurku postawionym tymczasowo na parapecie, bo stolik przy łóżku był za mały. Widziałam też, jak później, tego samego dnia, dzwoni z telefonu komórkowego, który pożyczyła od współpacjentki z sali, i mówi spokojnym głosem do słuchawki: „Marku, to pełnomocnictwo już nie obowiązuje. Odwołałam je u notariusza. Warsztat zostaje zapisany na Kingę" — to była córka, która mieszkała w Gdyni i, jak się później dowiedziałam od pielęgniarki z nocnej zmiany, przyjechała tego samego wieczoru z dwudziestoletnim synem, żeby pomóc matce z resztą formalności.

Marek przyszedł jeszcze raz, w piątek, tuż przed wypisem. Stał w drzwiach sali, nie wchodząc, z tą swoją teczką, teraz jakby dużo cięższą w jego rękach. Pani Wanda siedziała już ubrana, gotowa do wyjścia, z Kingą obok.

— Mamo, ja tylko chciałem pomóc, żeby ten Henryk nie próbował się dobierać do warsztatu, on przecież…

— Henryk nie żyje od siedmiu lat, Marku — przerwała mu spokojnie. — A warsztat jest teraz na Kindze. Rachunek za prąd i gaz też już na nią przepisany, byłam z tym u administracji wczoraj po południu, kiedy wypuścili mnie na dwie godziny do miasta. Jak chcesz mnie odwiedzać, to bez teczki. Wystarczy kwiatek.

Nie czekała na odpowiedź. Wzięła torbę, którą trzymała Kinga, i wyszły razem do windy. Marek stał jeszcze chwilę w progu, potem odwrócił się i poszedł korytarzem w drugą stronę, w stronę schodów, nie w stronę wyjścia głównego.

Ja tylko zebrałam pościel z jej łóżka do prania i poszłam do następnej sali — mieliśmy tego dnia trzech nowych pacjentów i nie było czasu myśleć o cudzych sprawach dłużej niż to konieczne.