Dorota Kowalska milczy, otwiera aplikację banku i w kilka sekund przelewa pięćset złotych na konto Łukasza. Dzięki, kochanie, jesteś najfajniejsza! od razu przychodzi wiadomość głosowa.
Odkłada telefon i wpatruje się w sufit swojej sypialni. Najlepsza. Kto jeszcze przelewa pieniądze o jedenastej w nocy, nie zadając pytań? Kto nie przypomina o trzech tysiącach złotych pożyczonych dwa tygodnie temu?
Pół roku temu było inaczej. Dorota, Łukasz, Marzena i Kacper zarabiają mniej więcej po pięć tysięcy złotych małą sumę. Dzielą pizzę po równo, płacą rachunek w kawiarni razem, nikt nie liczy cudze pieniądze. Po obronie dyplomu Dorota dostaje awans, przechodzi do innego działu i jej pensja rośnie czterokrotnie, nie dwukrotnie, nie półtorakrotnie, ale cztery razy.
Na początku nie zdaje sobie sprawy ze zmiany. Przez kilka miesięcy żyje jak dawniej odkłada na czarny dzień, kupuje jedzenie w promocji, liczy każdy wydatek powyżej tysiąca złotych. Przyzwyczajenie. Przyjaciele od razu zauważają różnicę, jakby na jej czole zapaliła się neonowa tabliczka: Teraz jestem milionerką, wpadajcie.
Dorota siada na łóżku, przyciąga kolana do klatki. Przypomina sobie pierwszy wieczór po podwyżce. Marzena przyniosła tani napój, Kacper paczkę chipsów, Łukasz przyszedł z pustymi rękami i szerokim uśmiechem.
Dorota zamawia sushi, kupuje dobre napoje, ser, owoce. Zwykłym nawykiem dzieli kwotę na czworo i wysyła w grupowy czat. Nikt nie przelewa. Czeka dzień, dwa, tydzień. W końcu wysyła przypomnienie z uśmiechniętą buźką.
Dasiu, co ty robisz? Teraz nie brakuje ci pieniędzy! odpisuje Marzena. Spokojnie, następnym razem się podzielimy dodaje Kacper.
Kolejnego razu nie ma. Albo jest, ale sytuacja się powtarza. Dorota nakrywa stół, przyjaciele przychodzą, jedzą i odchodzą, a rachunek znów leży na jej barkach. W końcu pyta wprost, siedząc przy jej kuchni i jedząc makaron, który gotuje od dwóch godzin.
Panowie, jak podzielimy koszty? Wydałam na wszystko ok. pięć tysięcy złotych.
Łukasz łka wina, Marzena robi wielkie oczy, Kacper udaje, iż przygląda się wzorowi na serwetce.
Dasiu mówi Marzena tonem, jakim rozmawia się z upartym dzieckiem jesteś teraz bogata. Dla ciebie pięć tysięcy to jak pięćset złotych dla nas.
Dokładnie podtrzymuje Łukasz. Nie będziesz biedna, a my i tak mamy kiepsko.
Dasiu, nie bądź skąpa klepie Kacper po ramieniu. Jesteśmy przyjaciółmi.
Dorota kiwnie, uśmiecha się i zamyka temat. Nie chce kłótni, nie chce być tą skąpą, która liczy grosze przy sześciocyfrowej pensji. Po tym wieczorze coraz rzadziej zaprasza ich do siebie, wymyślając pracę, zmęczenie, plany. Czasem kłamie, żeby nie czuć się wykorzystaną.
Wspólne wypady na zakupy zamieniają się w torturę. Za każdym razem ktoś zapomina portfel, nie zdążył wypłacić gotówki, zostawił kartę w domu. Dwa tysiące tu, trzy tysiące tam. Dorota podreka, bo odmawia byłoby niewygodne przy kolejce.
Pieniądze nigdy nie wracają. Nigdy.
Nadszedł Sylwester. Trzydziestego pierwszego grudnia Dorota stoi pośrodku salonu, patrzy na nakryty stół. Sałatka jarzynowa, śledź pod pierzyną, pieczony kurczak, wędliny, mandarynki w kryształowej misie. Wszystko piękne, świąteczne, na jej koszt.
Nie planuje świętować z nimi. Chciałaby być sama, obejrzeć jakiś głupi noworoczny film, położyć się spać o drugiej w nocy. Ale przyjaciele naciskają.
Dasiu, jak będziesz sama w Sylwestra? Przyjedziemy, będzie wesoło!
Twoje mieszkanie duże, każdy znajdzie miejsce!
Nie zostawisz nas samych?
Zgadza się, bo wciąż ma nadzieję. Może się zmienili, może przyniosą coś, może podzielą koszty, może przynajmniej podziękują.
Telewizor warczy w tle. Dorota poprawia błyszczącą kulę na sztucznej choince i spogląda na zegar. Jedenasta. Zaraz przyjdą. Dzwonek do domofonu brzmi o wpół do dwunastej. Marzena wbiega pierwsza, otulona słodkim perfumem i brokatem.
Dasiu! Szczęśliwego Nowego! Przyniosłam prezent!
Za nią wpadają Łukasz i Kacper.
O, super stół! Kacper siada na kanapie i od razu sięga po sałatkę jarzynową. Dasiu, świetnie, nie jadłem od rana.
Dorota przynosi kieliszki, nalewa napoje. Wzbijają toast za miniony rok, za nowy, za przyjaźń. Uśmiecha się, mówi adekwatne słowa. Wewnątrz coś dręczy, ale nie pozwala temu wyjść. Nie teraz, nie dziesięć minut przed północą.
Pod dzwonki Nowego Roku Dorota szepcze życzenie: niech kolejny rok będzie uczciwszy niż ten.
Prezenty! wykrzykuje Marzena. Otwierajmy!
Dorota podaje paczki przyjaciołom.
Trzymaj, Dasiu! Marzena wrzuca do jej dłoni worek.
W środku żel pod prysznic o zapachu arbuza.
Dzięki, Dorota wyciąga żel, obraca w ręku. Arbuzy. Fajnie.
ode mnie! Kacper podaje swój pakunek.
Czerwone skarpetki z reniferami, etykieta nieodcięta sto dwadzieścia złotych.
Super, odkłada skarpetki na bok.
i ode mnie! Łukasz wręcza małe pudełko.
Trzy plastikowe bombki, farba zdzierająca się. Dorota patrzy na swoje podarunki: żel, skarpetki, bombki. Łączna wartość trzysta złotych, nie więcej. Kiwnie do siebie. Dobrze. Wszystko w porządku.
A teraz otwierajcie moje, mówi.
Marzena rozdziera opakowanie pierwsza. W środku planer, cukierki i skarpetki z reniferami, ale ładniejsze.
Kacper dostaje zestaw do golenia i słodycze. Łukasz termokubek i szalik.
Trójka jednocześnie rozciąga twarze, jakby ćwiczyli.
Co to? pyta Marzena, patrząc na planer. Dasiu, to wszystko?
Co masz na myśli?
No, macha planerem, prezent. To cały prezent?
Dorota odwraca się, krzyżuje nogi.
Tak. Coś nie tak?
Dasiu, wtrąca Łukasz, myśleliśmy, iż wyjdziesz na luz. Możesz sobie pozwolić.
Daję wam to, co wy mi dajecie, mówi spokojnie. W przybliżeniu w tej samej cenie. To uczciwe.
Nieuczciwe! wybucha Marzena. Zarabiasz sto razy więcej niż my!
Cztery razy. To nie znaczy, iż muszę wydawać na was więcej, niż wy na mnie.
Musisz! wstaje Marzena. Jesteśmy przyjaciółmi! Przyjaciele się dzielą!
Dorota patrzy na nią z dołu. Na zaróżowiałą twarz, na brokat w włosach, na drżące od oburzenia usta.
Dzielić? zapytała. Od pół roku płacę wszystko. Każde spotkanie na mój koszt. Nie oddajecie długów. Przychodzicie z pustymi rękami i zjadacie mój obiad. A teraz mówicie, iż muszę?
Jesteś skąpa, rzuca Kacper. Po prostu skąpa. Pieniędzy w bród, a zachowujesz się jak biedna.
Zachowuję się jak ktoś, którego ma dość wykorzystywania. wstaje Dorota. W tym roku zadłużyliście mnie mocno. Nie zwróciliście ani grosza. Dzisiejszy stół kosztował piętnaście tysięcy. Czy podzieliliście się? Nie. Czy chociaż zasugerowaliście? Nie. Przyszliście, usiedliście i jedliście.
Bo jesteś bogata! krzyczy Marzena. Dla ciebie to grosze!
Nieważne, grosze czy miliony. Ważne, iż to moje pieniądze. Moje. Zarobiłam je. I nie muszę ich wydawać na ludzi, którzy traktują mnie jak portfel na nóżkach.
Cisza. Kacper głośno wydycha. Łukasz odwraca się w stronę okna. Marzena stoi z czerwonymi plamami na policzkach, planer wciąż w ręce.
Zmieniłaś się, mówi cicho. Kiedyś byłaś normalna.
Marzena rzuca planer na kanapę.
Chodźmy, chłopaki. Nie ma tu nic dla nas.
Wstają w milczeniu, zakładają kurtki, wkładają buty, nie patrząc na nią. Łukasz w końcu odwraca się przy drzwiach.
Szkoda, iż tak to robisz, Dasiu. Przez tyle lat przyjaźniliśmy się.
Przyjaźniliśmy, przytakuje. A potem postanowiliście, iż mam was utrzymywać.
Drzwi trzysną. Kroki na klatce znikają. Dorota zostaje sama w mieszkaniu, w którym unosi się zapach sałatki i spalonego kadzidła.
Wraca do stołu, napełnia kieliszek. Zjada łyżkę sałatki smaczna, domowy majonez. Bierze mandarynkę, potem kolejną. Telewizor puszcza Ironię losu. Dorota uśmiecha się, wyciąga telefon. Najpierw blokuje Marzenę, potem Łukasza, potem Kacpra. Usuwa ich ze znajomych na wszystkich portalach, czyści konwersacje.
Ta przyjaźń nie wytrzymała testu pieniędzy. Myślała, iż przyjaciele zostaną przyjaciółmi, niezależnie od zer w pensji. Ale nie. Pieniądze okazały się wskaźnikiem, kto jest przy tobie dla ciebie, a kto dla twojego portfela.
Dorota dokończa sałatkę, wtula się w koc, przełącza kanał. Za oknem ktoś odlicza fajerwerki. Kolorowe wybuchy rozświetlają niebo nad dachami. Patrzy na nie i uśmiecha się prawdziwie, nie wymuszenie.
To nie koniec. Znajdzie innych ludzi. Tych, którzy będą cenić ją samą z pieniędzmi lub bez. Tych, którzy nie będą liczyć jej pensji i nie będą udawać, ile mogą z niej wyciągnąć.
Mandarynki pachną świętami i dzieciństwem. Dorota obiera kolejną, dzieli na cząstki, wkłada do ust. Słodka. Soczysta. Idealna.
Szczęśliwego Nowego, Dasiu. Szczęśliwego życia szepcze do siebie.
