Osoby starsze w Polsce stanowią dziś blisko jedną czwartą społeczeństwa, a mimo to wciąż zbyt często pozostają niewidzialne – w debacie publicznej, w przestrzeni społecznej i w systemowych rozwiązaniach. Kampania „Jestem”, zainicjowana przez Amnesty International, ma na celu przywrócenie seniorkom i seniorom należnej im podmiotowości, godności i praw.
Głos Seniora z dumą objął kampanię patronatem medialnym, wspierając działania na rzecz widzialności osób starszych oraz przeciwdziałania dyskryminacji ze względu na wiek.
Odzyskać podmiotowość
– Nie chodzi o to, by mówić osobom starszym, co mogą, a czego nie. Chcemy jedynie przypomnieć, jakie prawa im przysługują i wspólnie zawalczyć. o należną im podmiotowość – podkreśla Amnesty International.
Choć osoby starsze są liczną grupą społeczną, często znikają z przestrzeni publicznej. Przyczyn jest wiele – problemy zdrowotne, bariery architektoniczne, brak dostępności usług czy wykluczenie cyfrowe. Im mniej seniorów i seniorek widać w codziennym życiu społecznym, tym trudniej walczyć o ich prawa i potrzeby.
Luki w prawie i systemowe wykluczenie
Jak zauważa dr Adam Ploszka, ekspert Amnesty International Polska, jednym z kluczowych problemów jest brak odpowiednich regulacji prawnych na poziomie międzynarodowym.
– Obecnie w prawie międzynarodowym brakuje przepisów, które wprost odnosiłyby się do wykluczania ze względu na wiek. To sprawia, iż państwa nie mają jednoznacznego obowiązku uwzględniać potrzeb osób starszych w tworzonym prawie i polityce. Dlatego Amnesty International przyłączyło się do globalnych działań zmierzających do przyjęcia konwencji o prawach osób starszych – komentuje dr Adam Ploszka w rozmowie z „Głosem Seniora”.
Zmiany w prawie są pierwszym krokiem do realnych zmian w codziennym życiu – większej widzialności seniorów, lepszej ochrony ich praw i przeciwdziałania systemowej dyskryminacji.
Z czym mierzą się osoby starsze?
Jednym z najczęściej podnoszonych problemów jest zła kondycja systemu ochrony zdrowia. Od lat w debacie publicznej pojawiają się głosy dotyczące nierównego traktowania osób starszych przez system i personel medyczny.
Seniorzy i seniorki wskazują również na:
- dyskryminację językową,
- wykluczenie cyfrowe,
- trudną sytuację ekonomiczną,
- dyskryminację na rynku pracy.
Badania Amnesty International pokazują, iż osoby starsze są często postrzegane jako zależne od innych, niesamodzielne lub jako „problem”. Taki sposób myślenia prowadzi do odbierania im nie tylko podmiotowości, ale również godności.
„Jestem” – kampania o prawach, nie o ograniczeniach
– W naszej kampanii nie chodzi o narzucanie osobom starszym granic. Chcemy przypomnieć, jakie prawa im przysługują i wspólnie zawalczyć o należną im podmiotowość – podkreśla dr Adam Ploszka.
Celem kampanii „Jestem” jest powstrzymanie dyskryminacji ze względu na wiek oraz doprowadzenie do stworzenia przepisów, które realnie będą chronić prawa osób starszych.
– Seniorzy i seniorki są liczną i niezbędną częścią naszego społeczeństwa. Tak jak wszystkie inne grupy społeczne, mają prawo do życia, godności i równości, do realizowania swoich zainteresowań, odkrywania nowych pasji i bycia aktywnymi członkami społeczeństwa – mówi Joanna Rostkowska, koordynatorka kampanii Amnesty International.
Petycja i dalsze działania
W ramach kampanii Amnesty International przygotowało petycję dotyczącą praw osób starszych, którą można podpisać online. To istotny element nacisku społecznego na decydentów i instytucje odpowiedzialne za kształtowanie polityk publicznych.
Więcej informacji o kampanii „Jestem” oraz działaniach Amnesty International można znaleźć na stronie internetowej organizacji: https://www.amnesty.org.pl/
