Matka wyprowadziła się do partnerki
W 2020 roku dziewięcioletni Erwann mieszkał z matką w miejscowości Nersac, niedaleko Angoulęme, w zachodniej Francji. Zajmowali mieszkanie komunalne na osiedlu La Foucaudie, w niewielkim dwupiętrowym budynku. Kobieta sprawowała opiekę nad synem, ponieważ jego ojciec nie uczestniczył w codziennym wychowaniu. W pewnym momencie matka zdecydowała się zamieszkać ze swoją partnerką w miejscowości Sireuil, oddalonej o około pięć kilometrów. Chłopiec pozostał w dotychczasowym mieszkaniu i od tej pory przez większość czasu musiał sam o siebie zadbać. Kobieta nie zerwała całkowicie kontaktu z synem. Od czasu do czasu przyjeżdżała do niego skuterem, przywożąc jedzenie, między innymi konserwy i gotowe produkty. Nie zostawała jednak na noc i nie zajmowała się jego codziennymi potrzebami. Nie przygotowywała regularnych posiłków, ani nie pilnowała, czy dziecko ma odpowiednie warunki do życia. Chłopiec sam decydował, kiedy jeść, odrabiać lekcje, przygotowywać się do szkoły i kłaść się spać. Sytuacja była szczególnie trudna podczas chłodniejszych miesięcy. W mieszkaniu okresowo brakowało prądu i ogrzewania, a Erwann nie zawsze miał dostęp do ciepłej wody. Zimą przykrywał się trzema kołdrami, aby nie marznąć podczas snu. Kiedy nie miał ciepłej wody, musiał myć się w zimnej. Jego posiłki składały się głównie z ciastek, zimnych konserw i produktów pozostawianych przez matkę. Mieszkańcy osiedla widywali chłopca w oknie lub na korytarzu budynku. Niektórzy zauważali, iż często przebywa sam, ale początkowo nie znali rzeczywistej sytuacji rodzinnej. Z czasem zaczęli pomagać mu, przynosząc jedzenie i pozostawiając produkty w lodówce. Jedna z sąsiadek wspominała później, iż chłopiec przychodził po pomidory uprawiane na jej balkonie. Nie potrafiła jednak od razu ocenić, jak długo dziecko pozostaje bez opieki dorosłych.
W szkole uchodził za wzorowego ucznia
Pomimo sytuacji w domu Erwann regularnie uczęszczał do szkoły. Sam przygotowywał się do zajęć i pilnował godzin rozpoczęcia lekcji. Był punktualny, schludnie ubrany i osiągał dobre wyniki w nauce. Nauczyciele zapamiętali go jako grzecznego, uśmiechniętego i spokojnego chłopca, który nie sprawiał problemów wychowawczych. Zawsze miał potrzebne przybory i odrobione zadania domowe, dlatego nie zwracał na siebie uwagi w sposób, który wskazywałby na zaniedbanie. W kolejnych miesiącach chłopiec kontynuował naukę, a jego szkolne obowiązki stawały się coraz bardziej wymagające. Ukończył szkołę podstawową i rozpoczął naukę w collège, czyli francuskiej szkole odpowiadającej początkowym klasom polskiej szkoły ponadpodstawowej pod względem etapu edukacji. choćby wtedy nie przestał samodzielnie organizować swojego dnia. Nie opuszczał zajęć i nie miał problemów z nauką. Nauczyciele nie wiedzieli, iż po powrocie do domu nie czeka na niego matka ani żadna inna osoba dorosła. Niektórych kolegów zastanawiało jednak jego zachowanie. Erwann opowiadał im, iż sam spożywa posiłki i samodzielnie korzysta z autobusu. Rzadko wychodził z mieszkania, nie spędzał też wiele czasu w zabawach z rówieśnikami. Jeden z uczniów przyznał później, iż chłopiec wspominał o samotności, ale nikt nie rozumiał wówczas, jak poważna jest jego sytuacja. W szkole przez cały czas postrzegano go jako dobrze wychowanego ucznia, który potrafi poradzić sobie z obowiązkami. W ten sposób mijały kolejne miesiące. Erwann dorastał bez stałej opieki, chociaż jego matka mieszkała w sąsiedniej miejscowości. Nieobecność kobiety zaczęła jednak coraz bardziej niepokoić mieszkańców osiedla. Ich obserwacje miały ostatecznie doprowadzić do zainteresowania sytuacją chłopca lokalnych władz i służb odpowiedzialnych za ochronę dzieci.
Sąsiedzi zaczęli podejrzewać, iż coś jest nie tak
Niektórzy mieszkańcy osiedla La Foucaudie próbowali rozmawiać z matką Erwanna o pozostawianiu syna bez opieki. Jedna z sąsiadek opowiedziała później dziennikarzom TF1, iż wspólnie ze znajomą zwróciła kobiecie uwagę na sytuację chłopca. Matka odpowiedziała jednak, iż zajmuje się dzieckiem i nie życzy sobie ingerowania w jej sprawy. Sąsiadki nie miały możliwości sprawdzenia, jak często rzeczywiście przebywała w mieszkaniu. Z czasem ich obawy zaczęły jednak narastać. W maju 2022 roku kobieta sama zgłosiła się do urzędu miasta w Nersac, prosząc o pomoc finansową. Spotkała się z burmistrz Barbarą Couturier, której powiedziała, iż nie ma pieniędzy na żywność, a jej lodówka jest pusta. Urząd przyznał jej cztery bony na zakup jedzenia. Kiedy jednak burmistrz sprawdziła, jakie produkty kobieta kupowała w miejscowym sklepie, zaczęła nabierać podejrzeń. Okazało się, iż wybierała głównie mrożone pizze, gotowe produkty i suche ciastka. W tym samym czasie do urzędu docierały informacje od mieszkańców, iż w jednym z lokali komunalnych mieszka dziecko bez stałej opieki dorosłych. Barbara Couturier postanowiła połączyć obie sprawy i zawiadomiła policję miejską oraz żandarmerię. Jedna z sąsiadek złożyła również oficjalne zgłoszenie dotyczące sytuacji chłopca. Funkcjonariusze rozpoczęli sprawdzanie informacji przekazanych przez mieszkańców i pracowników urzędu. Zależało im przede wszystkim na ustaleniu, czy matka rzeczywiście mieszka z synem, czy jedynie odwiedza go od czasu do czasu. Konieczne było także sprawdzenie, kto odpowiada za jego bezpieczeństwo podczas nieobecności kobiety.
W mieszkaniu nie znaleziono rzeczy matki
Podczas kontroli lokalu funkcjonariusze odkryli, iż praktycznie nie ma w nim śladów codziennej obecności dorosłej osoby. Nie znaleziono ubrań ani osobistych przedmiotów należących do matki. Lodówka była pusta, a wyposażenie mieszkania wskazywało, iż chłopiec nie miał zapewnionych odpowiednich warunków. Dla śledczych był to istotny dowód, ponieważ kobieta utrzymywała, iż nie porzuciła syna. Stan lokalu wskazywał jednak, iż nie prowadziła tam normalnego życia rodzinnego. Żandarmi zaczęli również analizować dane dotyczące przemieszczania się kobiety. Informacje z logowania jej telefonu do sieci komórkowej wskazywały, iż nocami przebywała w domu swojej partnerki w Sireuil. Nie stwierdzono natomiast, aby regularnie znajdowała się rano przy szkole syna. Ustalenia te porównano z zeznaniami sąsiadów, którzy opowiadali o sporadycznych wizytach matki. Zebrane dowody pozwoliły wykazać, iż nieobecność kobiety nie była krótkotrwała, ale trwała przez dłuższy okres. W toku dochodzenia funkcjonariusze ustalili również, iż szkolne wyniki Erwanna nie pozwalały wcześniej rozpoznać jego sytuacji. Chłopiec nie zachowywał się w sposób, który skłoniłby nauczycieli do natychmiastowego zawiadomienia służb. Część jego rówieśników słyszała wprawdzie, iż sam przygotowuje sobie posiłki i spędza wieczory bez rodziców, ale nie rozumiała, co to oznacza. Dopiero informacje zgromadzone podczas dochodzenia pozwoliły odtworzyć rzeczywiste warunki, w jakich żył przez ostatnie dwa lata. W sierpniu 2022 roku chłopiec został objęty opieką służb społecznych. We wrześniu umieszczono go w rodzinie zastępczej, gdzie miał zapewnione bezpieczeństwo i stałą obecność dorosłych. Według informacji przekazanych przez burmistrz Nersac od 19 września 2022 roku znajdował się już pod opieką odpowiednich służb. W chwili zakończenia pobytu w dotychczasowym mieszkaniu miał około 11 lat. Jego matka musiała natomiast odpowiedzieć na pytania dotyczące wielomiesięcznego zaniedbywania obowiązków rodzicielskich. Zebrany materiał stał się podstawą postępowania karnego dotyczącego porzucenia małoletniego i narażenia jego bezpieczeństwa. Śledczy dysponowali zeznaniami sąsiadów, wynikami kontroli mieszkania oraz informacjami o rzeczywistym miejscu pobytu kobiety. Matka nie zgadzała się z zarzutami i utrzymywała, iż nie pozostawiła syna bez opieki. Sprawa ostatecznie trafiła do sądu w Angoulęme, który miał rozstrzygnąć, czy jej zachowanie stanowiło przestępstwo.
Matka stanęła przed sądem
16 stycznia 2024 roku przed sądem w Angoulęme odbyła się rozprawa dotycząca zaniedbania Erwanna. Jego matka została oskarżona o pozostawienie małoletniego bez opieki i narażenie jego bezpieczeństwa. Podczas procesu kobieta nie przyznawała się do zarzucanego jej zachowania. Przekonywała, iż nie porzuciła syna i przez cały czas uważa się za jego matkę. W pewnym momencie oświadczyła, iż nie jest nadopiekuńczą matką, ale chłopiec pozostaje jej dzieckiem. Sąd nie podzielił jej wyjaśnień. Uznał, iż zgromadzone dowody potwierdzają długotrwałe zaniedbywanie obowiązków rodzicielskich. Kobieta została skazana na 18 miesięcy pozbawienia wolności, z czego 12 miesięcy zawieszono. Pozostałe sześć miesięcy miała odbyć poza zakładem karnym, pod nadzorem elektronicznym. Nałożono na nią również obowiązek poddania się leczeniu. Podczas rozprawy ujawniono także, jak wyglądały kontakty kobiety z synem po interwencji służb społecznych. Od momentu umieszczenia Erwanna w pieczy zastępczej, matka odwiedziła go zaledwie dwa razy. Chłopiec nie chciał już się z nią spotykać, co potwierdzały informacje przedstawione w styczniu 2024 roku. Kobieta nie odzyskała opieki nad synem, który pozostał pod opieką rodziny zastępczej.
Nowe życie Erwanna
29 lutego 2024 roku pojawiły się kolejne informacje dotyczące chłopca. Philippe Bouty, przewodniczący rady departamentu Charente, przekazał, iż Erwann dobrze odnajduje się w nowym środowisku. Zaczął rozwijać różne zainteresowania, na które wcześniej nie miał możliwości. Szczególnie polubił gotowanie, pieczenie ciast i rysowanie. przez cały czas osiągał bardzo dobre wyniki w nauce, a jego opiekunowie obserwowali, iż coraz lepiej funkcjonuje w szkole. Chłopiec został również objęty opieką psychologiczną, która miała pomóc mu poradzić sobie z doświadczeniami z czasu samotności. Specjaliści zwracali uwagę, iż wcześniejsza samodzielność Erwanna nie oznaczała, iż nie potrzebował pomocy. Psychiatra dziecięca Christine Barois wskazywała, iż dziecko mogło wykształcić wyjątkowo silne mechanizmy przystosowania do trudnych warunków. Z kolei psychiatra Gilles-Marie Valet tłumaczył, iż umiejętność przestrzegania zasad społecznych i szkolnych mogła sprawić, iż otoczenie nie dostrzegało rzeczywistych problemów chłopca. Dobre oceny i spokojne zachowanie nie wykluczały zatem poważnych zaniedbań w jego życiu rodzinnym. Przedstawiciele władz departamentu zapewniali, iż stan Erwanna jest dobry, a jego rozwój przebiega pomyślnie. Chłopiec otrzymywał wsparcie opiekunów zastępczych i specjalistów, którzy pomagali mu odzyskiwać poczucie bezpieczeństwa.
Źródła:
https://www.tf1info.fr/justice-faits-divers/video-reportage-tf1-enfant-livre-a-lui-meme-en-charente-aucun-signe-ne-montrait-qu-il-etait-abandonne-2283198.html
https://www.leparisien.fr/faits-divers/un-garcon-de-9-ans-vivait-seul-dans-un-appartement-en-charente-sa-mere-condamnee-19-01-2024-OR7J37NCB5EDHI4RVKJZWCAL74.php
https://www.franceinfo.fr/faits-divers/justice-proces/charente-ce-que-l-on-sait-de-l-abandon-par-sa-mere-d-un-enfant-de-9-ans-livre-a-lui-meme-pendant-deux-ans_6313701.html
https://www.bfmtv.com/police-justice/un-enfant-de-9-ans-vit-seul-pendant-deux-ans-sa-mere-condamnee-a-18-mois-de-prison-avec-sursis_AV-202401190517.html
https://www.rtl.fr/actu/justice-faits-divers/un-enfant-de-9-ans-abandonne-et-laisse-seul-pendant-deux-ans-dans-un-appartement-sa-mere-condamnee-7900343337
https://fr.news.yahoo.com/m%C3%A8re-condamn%C3%A9e-avoir-laiss%C3%A9-fils-134233313.html
https://www.rtl.fr/actu/justice-faits-divers/charente-une-mere-condamnee-pour-avoir-laisse-son-enfant-de-9-ans-livre-a-lui-meme-pendant-deux-ans-7900343643
https://www.bfmtv.com/police-justice/il-va-bien-la-nouvelle-vie-d-erwann-l-enfant-livre-a-lui-meme-pendant-2-ans-en-charente_AV-202402290230.html
https://edition.cnn.com/2024/01/23/europe/french-mother-sentenced-child-lived-alone-years-intl
https://www.1news.co.nz/2024/01/25/french-mum-sentenced-after-leaving-child-to-live-alone-for-two-years/
https://wflanews.iheart.com/content/2024-01-25-mother-jailed-after-leaving-nine-year-old-son-to-live-alone-for-two-years/
https://www.thetimes.com/world/article/france-shaken-by-case-of-boy-left-alone-in-cold-flat-for-two-years-kh9ht0qjd
https://www.yahoo.com/news/mom-abandoned-9-old-son-192648569.html
https://www.thenews.com.pk/amp/1151238-french-mother-gets-18-months-sentence-for-leaving-child-alone-for-two-years
https://www.tvp.info/75466694/we-francji-9-letnie-dziecko-mieszkalo-samotnie-przez-dwa-lata-porzucone-przez-matke
https://www.ifrancja.fr/9-letnie-dziecko-mieszkalo-samotnie-przez-dwa-lata-porzucone-przez-matke/
https://www.leparisien.fr/faits-divers/erwann-abandonne-par-sa-mere-en-charente-le-garcon-de-9-ans-va-bien-et-sepanouit-a-lecole-29-02-2024-WJZV4DRZV5EKDINMPCP54LRWKM.php
