Czy jedzenie po terminie zawsze szkodzi? Kiedy lepiej je wyrzucić

Data na opakowaniu często decyduje o tym, czy produkt trafia do kosza, choć nie zawsze oznacza realne zagrożenie dla zdrowia. Warto wiedzieć, czym różni się termin przydatności do spożycia od daty minimalnej trwałości i kiedy jedzenie rzeczywiście należy wyrzucić.

Fot. Pixabay

Wielu konsumentów automatycznie wyrzuca produkt w dniu wskazanym na opakowaniu, nie zastanawiając się, czy rzeczywiście stał się niebezpieczny. Tymczasem prawo rozróżnia dwa rodzaje dat: termin przydatności do spożycia oraz datę minimalnej trwałości. To kluczowa różnica, która decyduje o tym, czy żywność po upływie wskazanego czasu może być jeszcze bezpieczna.

„Należy spożyć do” – tu nie warto ryzykować

Termin przydatności do spożycia stosuje się przy produktach gwałtownie psujących się, które po krótkim czasie mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia. Dotyczy to m.in. świeżego mięsa, ryb, gotowych dań chłodzonych czy niepasteryzowanego nabiału.

Po upływie tej daty produkt uznaje się za potencjalnie niebezpieczny i nie powinien być spożywany. Sprzedaż takiego artykułu jest zabroniona. W tym przypadku zasada jest prosta: jeżeli minął termin „należy spożyć do” – żywność należy wyrzucić.

„Najlepiej spożyć przed” – to nie to samo

Data minimalnej trwałości („najlepiej spożyć przed”) oznacza okres, w którym produkt zachowuje swoje najlepsze adekwatności smakowe i jakościowe. Nie jest to jednak równoznaczne z utratą bezpieczeństwa.

Produkty suche, konserwy, makarony, ryż czy czekolada często mogą być bezpieczne jeszcze przez pewien czas po upływie tej daty, o ile były prawidłowo przechowywane, a opakowanie nie jest uszkodzone.

W takim przypadku warto kierować się zasadą: sprawdź wygląd, zapach i konsystencję. jeżeli produkt nie wykazuje oznak zepsucia, często nadaje się do spożycia.

Kiedy bezwzględnie wyrzucić żywność?

Niezależnie od daty, produkt należy wyrzucić, gdy:

• opakowanie jest spuchnięte (np. puszka, jogurt),
• wyczuwalny jest nieprzyjemny, nietypowy zapach,
• pojawiła się pleśń,
• zmieniła się struktura lub barwa produktu,
• żywność była przechowywana w niewłaściwej temperaturze.

Szczególną ostrożność powinny zachować kobiety w ciąży, osoby starsze, dzieci oraz osoby z obniżoną odpornością – dla nich ryzyko zatrucia pokarmowego jest większe.

Przechowywanie ma znaczenie

Nawet świeży produkt może stać się niebezpieczny przed upływem terminu, jeżeli był przechowywany w zbyt wysokiej temperaturze lub opakowanie zostało uszkodzone. Warunki przechowywania podane na etykiecie są równie ważne jak sama data.

Co mówi prawo?

Obowiązek podawania daty minimalnej trwałości lub terminu przydatności do spożycia wynika z przepisów unijnych dotyczących przekazywania konsumentom informacji na temat żywności.

Żywność uznaje się za niebezpieczną, jeżeli jest szkodliwa dla zdrowia lub nie nadaje się do spożycia przez ludzi. Podmiot wprowadzający żywność do obrotu nie może oferować produktu, który jest niebezpieczny.

W praktyce oznacza to, że:

• sprzedaż produktu po upływie terminu „należy spożyć do” jest niedopuszczalna,
• produkt po dacie minimalnej trwałości może być oferowany, o ile nie stanowi zagrożenia dla zdrowia i jest adekwatnie oznakowany.

Rozsądek zamiast automatyzmu

Nie każde jedzenie po dacie z opakowania jest szkodliwe, ale nie każdy produkt nadaje się do dalszego spożycia. najważniejsze jest rozróżnienie rodzaju daty oraz ocena stanu żywności. Świadome podejście pozwala ograniczyć marnowanie jedzenia, a jednocześnie nie narażać zdrowia.

Artykuł został przygotowany na podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz rzetelnych źródeł branżowych. Akty prawne omawiane w tekście:

• Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego
• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności
• Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia