Timer na stole
Znowu sól nie tam, gdzie trzeba rzuciła, nie odrywając oczu od garnka z zupą.
Zastygł z pojemnikiem w ręce, patrząc na półkę. Sól stała jak zwykle, obok cukiernicy.
A gdzie powinna być? zapytał ostrożnie.
Nie gdzie powinna, tylko tam, gdzie jej szukam. Przecież już ci mówiłam.
Tobie łatwiej powiedzieć, gdzie, niż mi za każdym razem zgadywać odburknął, czując, jak znane już napięcie pojawia się gdzieś w środku.
Wyłączyła palnik z głośnym stukiem, przykryła zupę i odwróciła się do niego.
Mam już dość powtarzania. Można by czasem żeby po prostu wszystko było na swoim miejscu.
Czyli znowu wszystko robię źle westchnął i odstawił sól na tę samą półkę, tym razem kawałek w prawo.
Otworzyła już usta, jakby miała ochotę jeszcze coś dodać, ale trzepnęła drzwiczkami szafki i wyszła z kuchni. Został z łyżką w ręce, wytężając słuch na jej kroki w korytarzu. Westchnął, spróbował zupy i odruchowo wcisnął jeszcze szczyptę soli.
Po godzinie siedzieli już przy stole oboje w ciszy. W salonie leciały wiadomości, ekran odbijał światło w drzwiach witryny. Jadła powoli, choćby na niego nie spoglądając. On dziubał ziemniaki i myślał, iż całość znowu idzie tą samą trasą: pierdoła, wyrzut, jego riposta, jej cisza.
Tak już będzie zawsze? przerwała nagle.
Podniósł wzrok.
W jakim sensie?
W takim odstawiła widelec iż ty coś robisz, ja się wkurzam, ty się obrażasz, i tak w kółko.
A jak inaczej? wymusił krzywy uśmiech. Taki nasz rodzinny zwyczaj.
Nie odwzajemniła choćby grymasu.
Ostatnio czytałam o czymś powiedziała po chwili. O rozmawianiu. Raz w tygodniu. Na timer.
Mrugnął.
Na co?
Na timer. Dziesięć minut mówię ja, dziesięć minut ty. Bez ty zawsze, bez ty nigdy. Tylko czuję, ważne dla mnie, chcę. A druga osoba nie przerywa, nie broni się, tylko… słucha.
Z internetu to? dopytał.
Z książki. Ale to teraz nieważne. Chciałabym spróbować.
Chwycił za szklankę i pociągnął łyk wody, zyskując kilka sekund na zastanowienie.
A jeżeli nie chcę? rzucił, próbując zabrzmieć neutralnie.
To dalej będziemy się kłócić o sól powiedziała spokojnie. Ja już nie chcę.
Popatrzył na jej twarz. Zmarszczki koło ust się pogłębiły, choćby nie zauważył kiedy. Wydawała się zmęczona nie tylko tym dniem, ale jakby całym życiem.
Dobrze powiedział. Ale ostrzegam, w tych waszych… technikach… jestem kiepski.
Tu nie trzeba być mocnym zmęczony uśmiech przemknął po jej twarzy. Trzeba być szczerym.
W czwartkowy wieczór siedział na kanapie ze telefonem w ręce, udając, iż czyta wiadomości. W brzuchu miał dziwny niepokój, jak przed wizytą u dentysty.
Na ławie leżał kuchenny timer, taki zwykły, biały, okrągły, z cyferkami dookoła. zwykle używała go do sernika. Dzisiaj leżał pośrodku nich jak obcy gadżet.
Przyniosła dwa kubki herbaty, postawiła, usiadła naprzeciw. Miała na sobie sweter domowy ze spranymi łokciami. Włosy związane byle jak w kitkę.
No dobra zaczęła. To co, zaczynamy?
Będzie jakiś regulamin? próbował żartować.
Tak. Ja pierwsza, dziesięć minut. Potem ty. Jak zabraknie czasu dokończymy za tydzień.
Kiwnął głową, odłożył telefon obok podłokietnika. Ustawiła timer na 10, nacisnęła start. Zaczęło cicho tykać.
Czuję zaczęła i zamilkła na chwilę.
Złapał się na tym, iż czeka na standardowe ty nigdy albo znowu ty, już gotów był się spiąć. Ale ona, ściskając dłonie, powiedziała cicho:
Czuję się trochę jak tło. Jakby dom, jedzenie, twoje koszule i całe nasze życie działo się samo z siebie. Jakbym przestała, wszystko się rozsypie, ale nikt choćby tego nie zauważy, póki nie będzie za późno.
Chciał od razu powiedzieć, iż zauważa. Po prostu nie mówi. Że może ona sama nic nie daje zrobić. Ale przypomniał sobie zasadę i przygryzł wargę.
Ważne jest dla mnie spojrzała na niego krótko i znów uciekła wzrokiem żeby to, co robię, było widoczne. Nie chodzi mi o pochwały i podziękowania codziennie, ale żeby czasem zamiast tylko dobre ci to wyszło usłyszeć: wiem, ile włożyłaś w to siły. I iż to nie samo się robi.
Przełknął ślinę. Timer cicho tykał. Chciał odparować, iż on też się zmaga, iż w pracy nie jest łatwiej. Ale w zasadzie nie było opcji dopowiedzieć w trakcie.
Chcę westchnęła. Chcę, żeby nie było naturalne, iż zawsze za wszystko odpowiadam. Za twoje zdrowie, za święta, za relacje z dziećmi. Chcę czasem być słaba, a nie tylko trzymać się.
Patrzył na jej dłonie. Na serdecznym złoty pierścionek, który jej kupił na rocznicę. Pamiętał, jak się wtedy stresował doborem rozmiaru.
Timer zapiszczał. Drgnęła, wymusiła nerwowy uśmiech.
Koniec powiedziała. Moje dziesięć minut.
No to teraz moja kolej odchrząknął.
Kiwnęła i przesunęła timer. Ustawił na nowo.
Poczuł się trochę jak dzieciak pod tablicą.
Czuję zaczął i od razu uznał, iż brzmi głupio. Czuję, iż w domu mam ochotę czasem się schować. Bo jeżeli coś zrobię źle, zawsze to wychwycisz. A jak normalnie, to jest po prostu normą.
Delikatnie kiwnęła głową, nie przerywała.
Ważne dla mnie, żebyś wiedziała, iż gdy wracam z pracy i po prostu siadam w fotelu, to nie z lenistwa. Tam też się męczę. I chciałbym, żeby to nie uchodziło za zbrodnię.
Złapał jej wzrok zmęczony, choć skupiony.
Chcę zawahał się. Chcę, żebyś, jak się wkurzysz, nie mówiła, iż nic nie rozumiem. Bo ja rozumiem. Może nie wszystko, ale nie zero. I kiedy tak powiesz, mam ochotę zamknąć się w sobie, bo wiem, iż i tak niczym się nie wybronię.
Zadźwięczał timer. Wzdrygnął się, jakby ktoś go wyrwał z głębokiej wody.
Posiedzieli chwilę w ciszy. W telewizorze cisza, w drugim pokoju coś buczało chyba lodówka.
Dziwnie powiedziała. Jak próba generalna.
Jakbyśmy nie byli małżeństwem, tylko szukał słowa. Pacjentami.
Parsknęła lekkim śmiechem.
No to jesteśmy pacjentami. Umówmy się: próbujemy przez miesiąc. Raz w tygodniu.
Wzruszył ramionami.
Miesiąc to jeszcze nie wyrok.
Kiwnęła i wzięła timer do kuchni. Odprowadził ją wzrokiem, myśląc, iż właśnie dorobili się nowego sprzętu domowego.
W sobotę poszli razem na zakupy. Ona prowadziła wózek, on dorzucał po kolei rzeczy z listy: mleko, filet z kurczaka, kasze.
Weź pomidory rzuciła przez ramię.
Podszedł do skrzynki, wybrał parę, wrzucił do siatki. Przyszło mu do głowy rzucić czuję, iż te pomidory ciężkie, i się uśmiechnął pod nosem.
Co cię tak bawi? odwróciła się lekko.
Ćwiczę nowe formułki.
Przewróciła oczami, ale kąciki ust jej zadrgały.
Publicznie nie musisz mruknęła. Chociaż może czasami warto.
Minęli regał z ciastkami. Sięgnął odruchowo po jej ulubione, ale przypomniał sobie, co mówiła o cukrze i ciśnieniu. Zawahał się.
Weź, jeżeli chcesz zauważyła. Nie jestem dzieckiem. Jak nie zjem, zaniosę koleżankom do pracy.
Włożył paczkę do wózka.
Wiesz zaczął i się zaciął.
Co takiego?
Wiem, iż dużo robisz powiedział w końcu, patrząc na cenówkę. To na czwartek.
Spojrzała uważniej, skinęła głową.
Zapiszę jako plus uśmiechnęła się lekko.
Druga rozmowa poszła im trudniej.
Wpadł na kanapę spóźniony o kwadrans: korki, praca, potem jeszcze telefon od syna. Ona już czekała, timer na stole, obok jej zeszyt w kratkę.
Jesteś gotowy? rzuciła bez przywitania.
Zaraz, tylko się przebiorę zdjął kurtkę, odwiesił na krzesło, nalał sobie wody w kuchni. Usiadł, czując ciężki jej wzrok na plecach.
Nie musisz w tym brać udziału stwierdziła. Jak cię to nie rusza, powiedz.
Rusza odparł, choć w środku głos mu się jeżył. Po prostu miałem ciężki dzień.
Ja też, ale jestem punktualnie odpowiedziała szorstko.
Ścisnął szklankę mocniej.
Dobra rzucił. Zaczynajmy.
Ustawiła timer.
Czuję zaczęła iż żyjemy jak sąsiedzi. Rozmawiamy tylko o rachunkach, zakupach, zdrowiu, a prawie wcale o tym, czego chcemy. Nie pamiętam, kiedy ostatni raz planowaliśmy wyjazd tylko we dwoje, a nie dlatego, iż ktoś nas zaprosił.
Przypomniał sobie działkę jej siostry i zeszłoroczny sanatorium z pracy.
Ważne jest dla mnie, żebyśmy mieli wspólne plany, a nie tylko obowiązki. Nie może kiedyś pojedziemy nad morze, tylko konkretnie: tu, wtedy, na tyle. Nie żebym tylko ja musiała wszystko ciągnąć.
Kiwnął, chociaż patrzyła gdzieś już w bok.
Chcę zawahała się. Chcę, żebyśmy nie rozmawiali o seksie wyłącznie, gdy go nie ma. Głupio mi to mówić, ale brakuje mi nie tylko samego, ale bliskości, przytulania, dotyku nie według grafiku.
Poczuł, jak robi mu się gorąco na uszach. Chciał zażartować, iż w ich wieku to już luksus, ale wstrzymał się.
Jak odwracasz się do ściany powiedziała myślę, iż już cię nie interesuję. Nie tylko jako kobieta, ale w ogóle.
Timer odliczał cicho. Bał się spojrzeć, ile jeszcze zostało.
Koniec powiedziała, gdy odezwał się sygnał. Twoja kolej.
Wyciągnął rękę, choć zadrżała. Sama przesunęła timer.
Czuję iż kiedy rozmawiamy o pieniądzach, czuję się jak bankomat. Jak odmawiam, to traktujesz to jak skąpstwo, nie strach.
Zacisnęła usta, ale nic nie powiedziała.
Ważne dla mnie, żebyś wiedziała ciągnął iż boję się zostać bez poduszki finansowej. Pamiętam jeszcze, jak w dziewięćdziesiątych liczyliśmy każdy grosz. Kiedy mówisz: Oj tam, przestań, w środku kurczy mi się żołądek.
Wziął głębszy oddech.
Chcę, żebyś, jak planujesz większe zakupy, mówiła mi o tym wcześniej. Nie tak, iż wszystko już załatwiłaś, zamówiłaś. Nie mam nic przeciwko wydawaniu, mam przeciwko niespodziankom.
Timer zapiszczał. Poczuł ulgę.
Mogę coś powiedzieć? wyrwała się Wiem, iż to nie według zasad, ale nie wytrzymam.
Zamrugał.
Mów.
Jak mówisz, iż czujesz się jak bankomat głos jej się lekko załamał mam wrażenie, iż myślisz, jakbym tylko wydawała i wydawała. A ja też się boję. Boję się zachorować, boję się, iż odejdziesz, boję się zostać sama. I czasem kupuję coś nie po to, żeby ci wydrzeć pieniądze, tylko żeby poczuć, iż jeszcze mamy jakieś plany, iż myślimy o przyszłości.
Zebrał się, by odpowiedzieć, ale powstrzymał się. Patrzyli na siebie przez stół jak przez granicę.
To już nie zgodnie z timerem rzucił cicho.
Wiem odparła. Ale nie jestem robotem.
Bez uśmiechu skinął głową.
Może te wasze techniki nie są dla normalnych ludzi wymamrotał.
Są dla tych, co chcą jeszcze spróbować mruknęła.
Oparł się na kanapie i poczuł, jak cała energia z niego uchodzi.
Starczy na dziś zaproponował.
Spojrzała na timer, potem na niego.
Starczy zgodziła się. Ale nie uznajmy tego za przegraną. Po prostu notatka na marginesie.
Kiwnął głową. Timer został na stole, nie schowała go, tylko przesunęła bliżej krawędzi. Jakby zostawiała miejsce na powrót.
W nocy długo nie mógł zasnąć. Leżała obok, odwrócona do niego plecami. Wyciągnął rękę, chciał położyć na jej ramieniu, ale zatrzymał się kilka centymetrów od skóry. W głowie mielił jej słowa, iż czuje się jak sąsiadka.
Po cichu cofnął rękę, przewrócił się na plecy i wbił wzrok w ciemność.
Trzecia rozmowa wyszła odbiegająco wcześniej w autobusie.
Jechali do przychodni: jemu miał zrobić EKG, ona badania krwi. Tłum, oboje trzymali się tej samej żółtej rurki. Ona patrzyła w okno, on na jej profil.
Jesteś zła? spytał cicho.
Nie odparła myślę.
O czym?
Że się starzejemy nie odwróciła choćby głowy. I o ile nie nauczymy się rozmawiać właśnie teraz, potem już nie damy rady.
Chciał powiedzieć, iż jeszcze nie jest źle, ale nie powiedział. Przypomniał sobie, jak wczoraj sapał, wdrapując się na piąte piętro bez windy.
Boję się powiedział nagle, sam się zaskakując iż trafię do szpitala, a ty będziesz nosić mi rzeczy i złościć się po cichu.
Zwróciła się do niego.
Nie będę zła powiedziała. Będę się bać.
Kiwnął.
Wieczorem, kiedy usiedli na kanapie, timer stał już na stole. Postawiła obok herbatę, zasiadła vis-a-vis.
Dziś zacznij, proszę zaproponowała. W autobusie się nagadałam.
Westchnął, przekręcił tarczę na 10.
Czuję zaczął iż jak mówisz o swoim zmęczeniu, to od razu słyszę wyrzut do siebie. Często choćby jak go nie ma. I zanim skończysz, ja już w myślach się tłumaczę.
Skinęła głową.
Ważne dla mnie, żeby nauczyć się cię słuchać, a nie tylko tłumaczyć się. Ale nie umiem. W dzieciństwie mnie nauczyli: jak jesteś winny, dostaniesz karę. I choćby jak tylko mówisz, iż coś złego, ja słyszę: to twoja wina.
Po raz pierwszy wypowiedział to głośno i aż się zdziwił.
Chcę, żebyśmy się umówili: jeżeli mówisz o tym, co czujesz, to nie znaczy automatycznie, iż jestem winny. jeżeli coś źle zrobię mów wczoraj, dziś, a nie zawsze.
Timer tykał. Słuchała bez słowa.
To wszystko powiedział spokojnie, gdy wybił czas. Teraz ty.
Przekręciła tarczę.
Czuję mówiła powoli iż od dawna żyję na trybie trzymać się. Za dzieci, za ciebie, za rodziców. A kiedy ty milczysz, czuję się, jakbym musiała wszystko ciągnąć sama.
Przypomniał sobie, jak rok temu pochowali jej mamę. Wtedy faktycznie więcej milczał niż znosił.
Ważne jest dla mnie, żebyś czasem sam zaczynał rozmowę. Nie czekał, aż wybuchnę, ale po prostu podchodził i pytał: Jak się masz? albo Możemy pogadać?. Bo jak wszystko musi wychodzić ode mnie, czuję się jak upierdliwa muchą.
Kiwnął.
Chcę, żebyśmy umówili się na dwie rzeczy. Po pierwsze: nie rozmawiamy o poważnych sprawach, kiedy ktoś jest zmęczony albo wściekły. Nie na korytarzu, nie w biegu. Jak trzeba przesuwamy rozmowę.
Patrzył jej w twarz z uwagą.
Po drugie ciągnęła nie podnosimy głosu przy dzieciach. Wiem, iż czasem nie wytrzymuję, ale nie chcę, żeby to widziały.
Timer zabrzęczał, ale dodała jeszcze szybko:
To tyle.
Uśmiechnął się lekko.
Znowu nie według zasad.
Za to według życia odparła.
Wyłączył timer.
Zgadzam się na oba punkty powiedział.
Poczuła wyraźną ulgę.
I ja dorzucił po chwili chciałbym dołożyć swój jeden punkt.
Jaki? nieco się spięła.
Jak nie zdążymy wszystkiego omówić przez te dziesięć minut, nie ciągniemy tego w nieskończoność. Przekładamy resztę na kolejny czwartek. Żeby nie robiło się z tego wojny podjazdowej.
Zastanowiła się chwilę.
Spróbujmy zgodziła się. A jeżeli jest pilny temat?
jeżeli coś się pali, gasimy skinął ale nie benzyną.
Parsknęła śmiechem.
Umowa.
Pomiędzy tymi rozmowami życie toczyło się zwyczajnie.
Rano on parzył sobie kawę, ona smażyła jajecznicę. Zdarzało mu się pozmywać naczynia nim poprosiła. Czasami rzuciła okiem, czasami choćby skomentowała. Wieczorami oglądali razem serial, dyskutowali o bohaterach. Czasem już chciała skwitować: no, zupełnie jak u nas, ale przypominała sobie zasadę i odkładała do czwartku.
Któregoś dnia stała przy kuchence, mieszając zupę, gdy poczuła, jak obejmuje ją w pasie. Tak po prostu.
Co się stało? zapytała, nie odwracając się.
Nic odparł. Trenuję.
Co takiego? zdziwiła się.
Dotyk, żeby to nie było tylko z listy.
Zaśmiała się cicho, ale nie oderwała się.
Zaliczam na plus uśmiechnęła się.
Miesiąc później znowu siedzieli na kanapie, timer spokojnie spoczywał między nimi.
Kontynuujemy? zapytał.
A jak ty myślisz? rzuciła.
Spojrzał na biały korpus, na jej dłonie, na własne kolana.
Myślę, iż tak przyznał. Jeszcze się nie nauczyliśmy na dobre.
I się nie nauczymy wzruszyła ramionami. To nie egzamin. To jak mycie zębów trochę codziennie.
Parsknął śmiechem.
O, jakie romantyczne porównanie.
A czytelne! odcięła się.
Ustawiła 10 i odstawiła timer.
Dziś bez spiny zaproponowała. Jak coś odbiegnie, wracamy.
Bez przesadyzmu skinął głową.
Westchnęła.
Czuję, iż jest mi trochę lżej. Nie we wszystkim, ale jakby przestałam być przezroczysta. Sam pytasz, sam mówisz. Widzę to.
Poczuł się lekko zawstydzony.
Ważne dla mnie, żebyśmy nie rzucili tego, jak już będzie lepiej. Żebyśmy nie wrócili do dawnego buforu ciszy, aż wybuchnie.
Skinął.
Chcę, żebyśmy za rok mogli powiedzieć: Sąsiedzi z nas nie zostali. Możemy choćby nie idealnie być ze sobą szczerzy.
Timer cicho tykał. Słuchał tym razem bez ochoty na żart.
Tyle zakończyła, gdy zabrzmiał sygnał. Teraz ty.
Przekręcił tarczę.
Czuję, iż jestem trochę bardziej przerażony. Bo kiedyś można było schować się w milczeniu, a teraz trzeba gadać. I boję się, iż powiem coś nie tak.
Słuchała, kiwając przy tym lekko głową.
Ważne dla mnie, żebyś pamiętała, iż nie jestem twoim przeciwnikiem. Jak mówię o swoich strachach, to nie przeciwko tobie. To po prostu o mnie.
Zrobił pauzę.
Chcę, żebyśmy trzymali się tej reguły. Raz w tygodniu szczerze i bez oskarżeń. choćby jak czasem poniesie. Żeby to był taki nasz kontrakt.
Timer znowu zabrzmiał. Wyłączył go od razu.
Chwilę posiedzieli w ciszy. W kuchni coś pyknęło czajnik. Za ścianą parsknęły śmiechem sąsiadki, zamknęły drzwi na klatce.
Wiesz powiedziała po chwili zawsze myślałam, iż nam potrzeba jednego wielkiego wyznania. Jak w filmie. I wtedy wszystko się odmieni. A tu?
A tu po kawałku, co tydzień dokończył.
Dokładnie uśmiechnęła się. Po kawałku.
Spojrzał na nią. Zmarszczki nie zniknęły, zmęczenie także. Ale w oczach było coś jeszcze może po prostu obecność.
Chodź na herbatę zaproponował.
Chodźmy zgodziła się.
Zabrała timer i odłożyła przy cukiernicy, nie chowała do szafy. On nalał wody do czajnika i postawił na gazie.
W przyszły czwartek mam po pracy lekarza powiedziała, opierając dłonie o stół. Mogę się spóźnić.
To przełóżmy na piątek odparł. Nie ma sensu poważne rzeczy, jak jesteś zmęczona.
Popatrzyła na niego i uśmiechnęła się.
Umowa kiwnęła głową.
Otworzył szafkę, wyjął dwa kubki i postawił na stole. Woda zaczynała szumieć w czajniku.
Gdzie postawić sól? rzucił nagle, przypominając sobie ich pierwszy dialog.
Odwróciła się, zobaczyła słoik w jego rękach.
Tam, gdzie jej szukam odpowiedziała automatycznie, po czym się zatrzymała i dodała: Na drugą półkę, z lewej.
Odstawił pojemnik na wskazane miejsce.
Przyjęto odpowiedział.
Podeszła bliżej i musnęła jego ramię.
Dziękuję, iż pytasz powiedziała cicho.
Kiwnął głową. Woda zawrzała, czajnik zagwizdał. Timer leżał cicho na stole, czekając na kolejny czwartek.
