Telefon zawibrował o dwudziestej trzeciej czterdzieści, kiedy Kasia siedziała jeszcze w biurze nad tabelą rozliczeń. Dzwoniła sąsiadka matki, pani Halina spod „siódemki" — mówiła urywanymi zdaniami, iż karetka już jedzie, iż lepiej niech Kasia gwałtownie przyjeżdża do Brzegu.
Kasia od dziewięciu lat mieszkała we Wrocławiu, pracowała w firmie logistycznej na Krzykach, i do matki jeździła głównie na święta — na Wielkanoc przywoziła żurek z teściowej przepisu, na Boże Narodzenie karpia z targu. Rozmowy telefoniczne trwały zwykle trzy minuty: „mamo, wszystko dobrze, muszę kończyć, jestem w pracy". Matka zawsze odpowiadała to samo: „idź, idź, zadzwoń jak będziesz miała czas". I Kasia dzwoniła na starą komórkę matki, tę z popękaną obudową i wyświetlaczem, na którym trzeba było mocno przycisnąć palcem, żeby cokolwiek się wpisało. Czasem.
W samochodzie, w starym volkswagenie passacie po ojcu, pachniało jeszcze choinkowym odświeżaczem, który wisiał na lusterku od zeszłego grudnia. Kasia jechała autostradą w kierunku Opola, mijając zjazd na Oleśnicę. Radio grało coś z Trójki, ale go nie słuchała. Liczyła: ostatni raz była u matki w marcu. Sześć miesięcy temu. Sześć miesięcy, dwa telefony w tygodniu, żadnej wizyty dłuższej niż dwie godziny.
Matka, Zofia Wieczorek, miała sześćdziesiąt osiem lat i przez całe życie pracowała w przedszkolu. Emeryturę dostawała skromną, jakieś dwa tysiące trzysta złotych, ale nigdy nie prosiła córki o pomoc. Sama gotowała rosół w niedzielę, choćby gdy jadła go sama przy stole na cztery osoby, bo mąż zmarł jedenaście lat temu, a Kasia była jedynaczką.
Na parkingu szpitala w Brzegu Kasia zatrzymała samochód krzywo, między dwiema liniami, i pobiegła do wejścia SOR-u. W poczekalni siedziała pani Halina z termosem herbaty, a pielęgniarka powiedziała, iż pacjentka jest stabilna, udar niedokrwienny, właśnie ją przewożą na oddział neurologii.
Zofia leżała podłączona do kroplówki, twarz miała lekko opadniętą po lewej stronie, ale oczy otworzyła, kiedy usłyszała kroki córki.
— Przyjechałaś — powiedziała, z trudem wymawiając słowa. — Nie musiałaś. Jutro rano miałam iść do lekarza, sama bym poszła.
Kasia usiadła na krześle przy łóżku i wzięła matkę za rękę — tę samą rękę, która przez trzydzieści lat wiązała jej buty przed przedszkolem, prasowała mundurki, robiła naleśniki w niedzielne poranki na starej patelni teflonowej, wciąż stojącej w szafce w Brzegu.
— Mamo, dlaczego mi nie powiedziałaś, iż boli cię głowa od tygodnia? Halina mówiła, iż się skarżyłaś.
— A co miałam powiedzieć. Że boli? Tobie ten twój szef dzwoni o siódmej wieczorem i ty odbierasz, a do mnie oddzwaniasz następnego dnia. Nie chciałam być kolejną rzeczą na twojej liście.
— To nie jest lista, mamo.
— Jest, Kasiu. Tylko nigdy nie jestem na górze.
Kasia nie znalazła na to odpowiedzi. Siedziała z ręką matki w swojej i milczała, bo cokolwiek by powiedziała, brzmiałoby jak usprawiedliwienie, a usprawiedliwienia akurat teraz nie miały żadnej wartości.
Lekarz dyżurny, doktor Nowicki, wytłumaczył, iż pierwsze siedemdziesiąt dwie godziny są kluczowe, iż rokowania są ostrożnie dobre, jeżeli nie dojdzie do kolejnego epizodu. Kasia zostawiła przy łóżku matki plecak, zadzwoniła do pracy — wzięła urlop na żądanie, cztery dni, bez pytania o zgodę, po prostu napisała e-mail o piątej rano i wyłączyła telefon.
Drugiej doby, około trzeciej nad ranem, obudził ją dźwięk aparatury. Zofia leżała z otwartymi ustami, oddech miała płytki i urywany, jakby powietrze nie chciało wejść do końca. Kasia zerwała się z krzesła, przycisnęła guzik przywołania pielęgniarki i nie puściła go, dopóki ktoś nie wbiegł na salę.
— Ona się dusi, coś jest nie tak, proszę kogoś wezwać — powtarzała, trzymając matkę za ramię, czując pod palcami, jak ciało matki drży w rytmie urywanego oddechu.
Pielęgniarka sprawdziła saturację, krzyknęła coś w stronę dyżurki, wbiegł lekarz, drugi za nim. Kasię wypchnięto na korytarz, drzwi się zamknęły. Stała pod ścianą z rękami wciąż wilgotnymi od chwytania kołdry i słuchała przez drzwi urywanych zdań, których nie rozumiała — „saturacja", „odsysanie", „przygotujcie", i żadne z tych słów nic jej nie mówiło, tylko rosło w niej przekonanie, iż matka umiera po drugiej stronie tych drzwi, podczas gdy ona stoi bezużyteczna na korytarzu.
Minuty się ciągnęły. Zadzwoniła do doktora Nowickiego, obudziła go, powiedziała tylko: „proszę przyjechać, coś się dzieje z moją mamą". Czekając, liczyła płytki na podłodze korytarza, bo nic innego nie mogła zrobić rękami ani głową. Drzwi otwierały się raz, dwa razy, za każdym razem wybiegała z nich pielęgniarka po coś z dyżurki i wbiegała z powrotem, nie patrząc na Kasię, nie mówiąc nic. Nowicki przyjechał piętnaście minut później, w kurtce narzuconej na piżamę, i zniknął za tymi samymi drzwiami, nie zatrzymując się, żeby cokolwiek wyjaśnić.
Kolejne dwadzieścia minut Kasia stała pod ścianą, nie wiedząc, czy matka wciąż oddycha, czy karetka, którą słyszała wcześniej na podjeździe, przyjechała już po kogoś innego, czy to, co dzieje się za drzwiami, to ratowanie życia, czy już tylko formalność. Dopiero kiedy drzwi się w końcu otworzyły i wyszła pielęgniarka z twarzą rozluźnioną, powiedziała krótko, iż matka zachłysnęła się śliną, iż poziom tlenu spadł, ale wrócił do normy, iż to nie był kolejny udar.
Kiedy Kasię wreszcie wpuszczono z powrotem, matka spała już spokojniej, z maską tlenową na twarzy, a monitor pokazywał liczby, które pielęgniarka nazwała w normie. Kasia usiadła na podłodze pod łóżkiem, bo krzesło było za daleko, i tam została do świtu, z czołem opartym o metalową ramę.
Rano zadzwoniła do swojego szefa, pana Kowalskiego, i powiedziała mu wprost, iż bierze dwa tygodnie urlopu bezpłatnego — nie urlopu na żądanie, tylko bezpłatnego, bo tyle jej przysługiwało w tym roku, a chciała być pewna, iż matka wróci do domu bezpiecznie i nauczy się od nowa chodzić po schodach.
Kowalski próbował protestować, mówił coś o projekcie dla klienta z Katowic, o terminach. Kasia przerwała mu w pół zdania:
— Panie Marku, moja mama w nocy przestała oddychać na moich oczach. Wracam za dwa tygodnie albo wcale. Proszę wybrać kogoś na zastępstwo.
Odłożyła telefon i pierwszy raz od dawna nie sprawdziła od razu skrzynki mailowej.
Dziewiątego dnia Zofię wypisano do domu, z zaleceniem rehabilitacji ambulatoryjnej trzy razy w tygodniu w przychodni na drugim końcu miasta. Kasia przewiozła ją do mieszkania w Brzegu, tego samego z pomarańczowymi zasłonami w kuchni, które wisiały tam od czasów, gdy Kasia chodziła jeszcze do liceum. Na stole leżał nierozłożony pasjans — matka układała go w dzień, kiedy dostała udaru, karty tak i zostały, przysypane teraz cienką warstwą kurzu.
Kasia zabrała te karty, umyła stół, ugotowała pierwszy w życiu samodzielnie rosół według przepisu zapisanego ołówkiem w starym zeszycie w kratkę, który znalazła w szufladzie. Nie wyszedł idealny — za mało lubczyku — ale matka zjadła dwie miski i powiedziała, iż smakuje prawie jak jej własny.
Przez te dwa tygodnie Kasia woziła matkę na rehabilitację starym passatem, czekała w poczekalni, wracała, gotowała obiad, słuchała razem z nią radia przy stole. Stara komórka matki gubiła połączenia, bo bateria trzymała ledwie kilka godzin, a przyciski były tak małe, iż Zofia często wybierała złe cyfry i dzwoniła do kogoś zupełnie innego. W ostatni dzień, zanim Kasia wróciła do Wrocławia, kupiły razem w sklepie przy dworcu nowy telefon z dużymi przyciskami i wyraźnym wyświetlaczem, i przy kuchennym stole wpisały do niego numer Kasi jako pierwszy na liście.
— Teraz to ja mogę do ciebie zadzwonić, jak będę miała ochotę pogadać, a nie tylko jak coś się stanie — powiedziała matka, obracając nowy telefon w dłoniach.
Wracając autostradą, minęła ten sam zjazd na Oleśnicę. W bagażniku miała słoik ogórków kiszonych, które matka zdążyła zrobić jeszcze przed udarem, i stary zeszyt z przepisami, o który poprosiła wprost, zanim wsiadła do samochodu.
We Wrocławiu, tego samego wieczoru, otworzyła laptopa i zobaczyła w skrzynce siedemnaście nieprzeczytanych maili od Kowalskiego. Nie otworzyła żadnego. Postawiła na kuchence garnek z resztką rosołu, który ugotowała jeszcze przed wyjazdem, dwa tygodnie temu, i który od tamtej pory stał zapomniany w lodówce — teraz odgrzała go na małym ogniu, usiadła przy stole i zjadła, nie dochodząc do końca miski, bo telefon znowu zawibrował. Spojrzała na wyświetlacz. To była matka, testująca nowy numer.
