Bez „trzeba” Antoni wrócił do mieszkania i zobaczył na kuchennym stole trzy talerze z zaschniętym makaronem, przewrócony kubek po jogurcie oraz otwarty zeszyt w kratkę. Plecak Kostka leżał na środku korytarza, Weronika siedziała na kanapie, wpatrzona w telefon. Odłożył torbę na podłogę, zdjął buty. Chciał coś powiedzieć o talerzach, ale ścisnęło go ze zmęczenia w gardle, więc po prostu podszedł do stołu, wziął jeden talerz i zaniósł do zlewu. – Tata, ja zaraz umyję – rzuciła Weronika, nie odrywając wzroku od ekranu. – Mhm. Odkręcił wodę, włożył talerz pod strumień. Makaron rozmiękł, popłynął do odpływu. Zakręcił wodę i przez chwilę patrzył na mokre naczynia. – Werka, a gdzie Kostek? – U siebie. Robi matmę. – A ty? – Skończyłam już wszystko. Starł ręce o ręcznik i poszedł do pokoju Kostka. Syn leżał na dywanie, podpierając głowę pięścią, a w zeszycie było zapisane półtora zadania. – Cześć – powiedział Antoni. – Cześć. – Jak tam? – W porządku. – Lekcje? – Robię. Antoni przysiadł na brzegu łóżka. Kostek zerknął na niego, po czym znów utkwił wzrok w zeszycie. – Tato, co jest? – Nie wiem – odpowiedział Antoni. – Chyba jestem zmęczony. Naprawdę nie wiedział. Rano dzwoniła mama, domagała się pomocy przy szafie, potem w pracy zebranie przeciągnęło się do szóstej, w metrze stał ściśnięty pod drzwiami. A teraz siedział w pokoju Kostka, nie chcąc mówić o talerzach, lekcjach czy porządku. Nie chciał być funkcją, która wraca do domu i się włącza. – Słuchaj, zbierzmy się wszyscy w kuchni – odezwał się. – Razem. – Po co? – Pogadać. Kostek skrzywił się. – Znowu o dwójce z polskiego? – Nie. Po prostu pogadać. – Tato, nie zrobiłem jeszcze zadań. – Skończysz później. Pięć minut. Wyszedł, zawołał Weronikę. Ta uniosła wzrok i westchnęła z niezadowoleniem. – Serio? – Serio. Odrzuciła telefon na kanapę i poszła za nim. Kostek wyszedł z pokoju i zatrzymał się w drzwiach kuchni, jakby niepewny. Antoni usiadł przy stole, odsunął zeszyt. Weronika siadła naprzeciwko, Kostek przysiadł na krawędzi krzesła. – Co się stało? – spytała Weronika. – Nic się nie stało. – To po co? Antoni spojrzał na nią, potem na Kostka. Kostek miał zmartwione oczy, jakby spodziewał się najgorszego. – Chcę po prostu szczerze pogadać – powiedział. – Bez „trzeba odrobić lekcje”, „trzeba umyć naczynia”, tych wszystkich „trzeba”. – Czyli naczyń nie muszę zmywać? – upewnił się ostrożnie Kostek. – Zmyjemy później. Chodzi o coś innego. Weronika skrzyżowała ręce na piersi. – Dziwny jesteś dzisiaj. – Dziwny – zgodził się. – Chyba już mam dość udawania, iż wszystko gra. Zamilkli. Szukał słów, ale w głowie miał tylko pustkę. – Nie wiem, jak to powiedzieć – zaczął. – Ale wydaje mi się, iż wszyscy udajemy. Przychodzę z pracy, wy udajecie, iż wszystko w porządku, ja udaję, iż wierzę. Rozmawiamy o szkole, o jedzeniu, a wcale nie rozmawiamy. – Tata, dobijasz nas – powiedziała cicho Weronika. – Po co? – Sam nie wiem. Może dlatego, iż sobie nie radzę i boję się, iż wy też nie, a choćby nie wiem z czym. Kostek zmarszczył brwi. – Ja sobie radzę. – Naprawdę? – spojrzał na niego Antoni. – To dlaczego od dwóch tygodni zasypiasz dopiero po północy? Kostek zamilkł, wpatrzony w stół. – Słyszę, jak się przewracasz z boku na bok – powiedział Antoni. – I rano wyglądasz, jakbyś w ogóle nie spał. – Po prostu nie chce mi się spać. – Kostek. – No co „Kostek”? – Powiedz, jak naprawdę jest. Kostek wzruszył ramionami i odwrócił się. – W szkole wszystko okej. Lekcje robię. Czego jeszcze chcesz? Weronika wtrąciła się: – Tato, po co go tak wypytujesz? – Nie wypytuję, chcę zrozumieć. – A on nie chce mówić. Ma prawo. Antoni spojrzał na nią. – Dobrze. To powiedz ty, jak u ciebie. Parsknęła. – U mnie? Świetnie. Uczę się, kontaktuję z koleżankami – wszystko jak trzeba. – Werka. Zamilkła, odwróciła wzrok. – No co? – Od miesiąca prawie nie wychodzisz z domu. Koleżanki dwa razy zapraszały cię na miasto, odmówiłaś. – No i co z tego? Nie chciało mi się. – Dlaczego? Zacisnęła usta. – Zmęczyły mnie już te rozmowy o chłopakach i innych głupotach. Wystarczy? – Wystarczy – powiedział. – Po prostu wydaje mi się, iż jesteś smutna. Pokręciła głową, jakby chciała coś strząsnąć. – Nie jestem smutna. – Okej. Umilkli. W kuchni było słychać tylko buczenie lodówki. – Słuchajcie – powiedział wolno – nie chcę was teraz wychowywać. I nie chcę, żebyście mnie pocieszali. Powiem wprost: boję się. Codziennie. Boję się, iż zabraknie pieniędzy, boję się, iż babcia zachoruje i nie powie, boję się, iż w pracy mnie zwolnią. Boję się, iż wy coś przeżywacie, a ja tego choćby nie zauważam, bo jestem za bardzo zajęty sobą. I mam dość udawania, iż wszystko mam pod kontrolą. Weronika zamrugała, spojrzała na niego uważniej. – Jesteś dorosły – powiedziała cicho. – Powinieneś sobie radzić. – Wiem. Ale nie zawsze daję radę. Kostek podniósł głowę. – A co będzie, jak sobie nie poradzisz? – Nie wiem – przyznał Antoni. – Chyba będę musiał poprosić o pomoc. – Kogo? – Was, na przykład. Kostek się skrzywił. – Przecież my jesteśmy dziećmi. – Jesteście dziećmi, tak. Ale jesteście też częścią tej rodziny. I czasem potrzebuję tylko, żebyście powiedzieli mi prawdę. Nie „wszystko dobrze”, tylko jak naprawdę jest. Weronika przesunęła dłonią po stole, zbierając niewidzialne okruchy. – Po co ci wiedzieć? – Żeby nie być samemu. Spojrzała na niego i zobaczył w jej oczach coś jak zrozumienie. – Boję się iść do szkoły – odezwał się nagle Kostek. – Jeden chłopak mówi codziennie, iż jestem głupi. Wszyscy się wtedy śmieją. Antoni poczuł ścisk w klatce piersiowej. – Jak się nazywa? – Nie powiem. Pójdziesz coś wyjaśniać i będzie jeszcze gorzej. – Nie pójdę. Obiecuję. Kostek spojrzał na niego nieufnie. – Na pewno? – Na pewno. Ale chcę, żebyś wiedział, iż nie jesteś sam. Kostek kiwnął głową, spuścił wzrok. – Nie jestem sam. Jest Dima, on normalny. Siedzimy razem. – To dobrze. Weronika westchnęła. – Ja nie chcę iść na uczelnię – powiedziała cicho. – Wszyscy pytają, gdzie pójdę dalej, a ja nie wiem. Kompletnie nie wiem. Mam wrażenie, iż nigdzie się nie nadaję. – Werka, masz czternaście lat. – No i co? Wszyscy już wiedzą, a ja nie. – Nie wszyscy. – Wszyscy, których znam. Przez chwilę zapanowała cisza. – W twoim wieku chciałem być geologiem – rzucił Antoni. – Potem zmieniłem zdanie. Jeszcze kilka razy. Teraz pracuję gdzie indziej niż planowałem. – I jak, dobrze ci? – Różnie. Czasem dobrze, czasem ciężko. Ale tak to jest, życia nie da się ustalić z góry. Weronika skinęła głową, choć niepewnie. – Tylko wszyscy gadają, iż trzeba już się określić. – Gadają – zgodził się. – Ale to ich zdanie, nie twoje. Spojrzała na niego i prawie się uśmiechnęła. – Dzisiaj jesteś jakiś inny. – Zmęczony byciem idealnym. Kostek się uśmiechnął. – Mogę o coś zapytać? – Jasne. – Naprawdę się boisz? – Naprawdę. – A co robisz, jak się boisz? Antoni się zamyślił. – Wstaję rano i robię coś. Cokolwiek, choćby jeżeli nie wiem, czy dobrze. Po prostu robię. Kostek kiwnął głową. – Rozumiem. Siedzieli w ciszy. Antoni patrzył na nich i wiedział, iż niczego nie rozwiązał, nie dał odpowiedzi, nie zabrał lęków. Ale coś się zmieniło: pokazał, iż potrafi być nie funkcją, a człowiekiem, i oni odpowiedzieli tym samym. – No to dobra – powiedziała Weronika i wstała. – Trzeba pozmywać. – Ja pomogę – odezwał się Kostek. – I ja – dodał Antoni. Wstali. Weronika odkręciła kran, Kostek podał gąbkę. Antoni wziął ściereczkę i zaczął wycierać. Pracowali w ciszy, ale była to zupełnie inna cisza niż zwykle. Nie pusta, tylko wypełniona. Gdy ostatni talerz trafił na suszarkę, Weronika wytarła ręce i spojrzała na tatę. – Tato, a można tak jeszcze kiedyś pogadać? Tak po prostu. – Pewnie – odpowiedział. – Kiedy tylko chcesz. Kiwnęła głową i poszła do siebie. Kostek został, chwilę się wahał. – Dzięki, iż nie będziesz rozmawiać z tym chłopakiem – powiedział. – Ale jeżeli będzie bardzo źle, powiesz mi? – Powiem. – No to chodź, dokończymy matmę. Poszli do pokoju Kostka, usiedli razem na dywanie. Antoni wziął zeszyt i spojrzał na zadania. Kostek przysunął się bliżej i zaczęli rozwiązywać razem, już bez pośpiechu, niemal zwyczajnie. Ale teraz Antoni wiedział, iż za tymi zadaniami jest chłopak, który się boi, i iż może być blisko nie tylko jako kontroler, ale też jako ktoś, kto się boi, a mimo to codziennie rano wstaje. To niewiele, ale to był początek.