W kwietniu do seniorów trafia tzw. 13. emerytura – dodatkowe, ustawowo gwarantowane świadczenie wypłacane wszystkim emerytom i rencistom, niezależnie od wysokości ich podstawowej emerytury. W 2026 roku wynosi ono 1978,49 zł brutto.
Dla wielu osób starszych to jeden z najważniejszych zastrzyków gotówki w ciągu roku. Czy rzeczywiście pomaga w codziennym funkcjonowaniu? Na co seniorzy przeznaczają te pieniądze i jak oceniają samą ideę „trzynastki”?
Postanowiliśmy to sprawdzić – tym bardziej iż w tym roku dodatkowe świadczenie trafi do seniorów już po raz ósmy. Redakcja „Gazety Senior” zapytała o to swoich czytelników.
Wyniki nie pozostawiają wątpliwości – dla zdecydowanej większości seniorów to realne wsparcie, które pomaga pokryć ważne wydatki i daje choć chwilowe poczucie finansowego bezpieczeństwa. Jednocześnie w odpowiedziach pojawiają się konkretne oczekiwania dotyczące zmian w systemie wsparcia osób starszych.
Na co seniorzy przeznaczają 13. emeryturę? Zdrowie na pierwszym miejscu
Respondenci mogli wskazać maksymalnie trzy cele wydatkowania trzynastej emerytury. Wyniki pokazują wyraźne „podium potrzeb” – a na jego szczycie znajduje się zdrowie.
Najwięcej badanych, bo aż 48%, deklaruje, iż dodatkowe świadczenie przeznaczy na leki i leczenie. To zdecydowanie najczęściej wskazywany cel – z wyraźną przewagą nad kolejnymi odpowiedziami. Pieniądze z trzynastej emerytury pozwalają seniorom wykupić recepty, sfinansować prywatne wizyty u specjalistów oraz wykonać badania, na które w publicznej służbie zdrowia trzeba długo czekać.
„Uważam, iż 13-tka jest dobrym rozwiązaniem – mam konkretną sumę pieniędzy. Wiem, iż ją otrzymam i na ten czas planuję wizyty u lekarzy i lekarstwa, które niestety są coraz droższe” – pisze jedna z uczestniczek badania.
Inny senior zwraca uwagę na rosnące koszty leczenia: „Leki niby bezpłatne, ale w rzeczywistości są dużym obciążeniem finansowym dla seniorów. Ponadto nigdy nie wiadomo, czy lek jest bezpłatny – zmiany są co trzy miesiące”.
Na drugim miejscu znalazły się wydatki związane z wypoczynkiem – wyjazdy, sanatoria i rekreacja. Taką odpowiedź wskazało 38% badanych. Dla wielu seniorów dodatkowe świadczenie to realna szansa na wyjazd, na który trudno pozwolić sobie z bieżącej emerytury.
Podium zamykają bieżące rachunki i opłaty – czynsz, prąd, gaz czy ogrzewanie. Na ten cel trzynastą emeryturę planuje przeznaczyć 34% respondentów. To pokazuje, iż dodatkowe świadczenie często pomaga domknąć codzienny budżet.
Codzienne potrzeby i bezpieczeństwo finansowe
Znaczna część seniorów przeznacza trzynastą emeryturę na bieżące potrzeby. Co czwarty respondent (25%) wskazał żywność i codzienne zakupy. Dla tych osób dodatkowe pieniądze oznaczają możliwość spokojniejszego zrobienia większych zakupów i realne odciążenie domowego budżetu.
„Jak brakuje, to każde wsparcie jest jak koło ratunkowe dla tonącego” – zauważa jeden z uczestników badania.
Blisko 17% badanych deklaruje, iż część środków odkłada „na czarną godzinę”. Pokazuje to, iż seniorzy – mimo ograniczonych możliwości – starają się zabezpieczyć środki na nieprzewidziane wydatki.
Rzadziej wskazywane były wydatki na przyjemności, hobby czy ubrania (14%), a także spłatę długów (13%) oraz remont mieszkania (12%). Najrzadziej pojawiało się wsparcie dzieci i wnuków – nieco ponad 5% odpowiedzi.
W kategorii „inne” seniorzy wymieniali m.in. zakup opału czy przegląd samochodu – czyli wydatki, które również wpisują się w podstawowe koszty utrzymania.
65% seniorów wydaje całość trzynastej emerytury
To, iż trzynasta emerytura jest realnym i wyczekiwanym wsparciem, potwierdzają odpowiedzi także na kolejne pytanie. Z badania wynika, iż aż 65% seniorów planuje wydać całość otrzymanego świadczenia.
Kolejne 18% zamierza wykorzystać tylko część pieniędzy, a zaledwie 7% odkłada większość kwoty. Oznacza to, iż w przypadku zdecydowanej większości seniorów dodatkowe środki nie pozostają długo w portfelu – gwałtownie znajdują konkretne zastosowanie w domowym budżecie.
Bez trzynastki trudniej byłoby domknąć budżet
Większość seniorów przyznaje, iż bez dodatkowego świadczenia trudno byłoby im pokryć planowane wydatki. Taką odpowiedź wskazało blisko 64% respondentów.
Jednocześnie 23% badanych deklaruje, iż poradziłoby sobie także bez trzynastej emerytury, natomiast 13% nie ma w tej sprawie jednoznacznego zdania.
Ponad 80% seniorów czuje większe bezpieczeństwo finansowe
Jeszcze wyraźniej znaczenie tego świadczenia widać w odpowiedziach dotyczących poczucia bezpieczeństwa finansowego. Ponad 80% badanych uważa, iż trzynasta emerytura je poprawia – w tym 47% zdecydowanie, a blisko 34% raczej tak.
Dla wielu seniorów to po prostu finansowy „oddech” – moment, w którym mogą nadrobić zaległe wydatki i poczuć większy spokój w codziennym funkcjonowaniu.
Czy miejsce zamieszkania ma znaczenie?
Choć ogólny obraz wydatków jest podobny niezależnie od miejsca zamieszkania, dane pokazują pewne różnice między wsią a dużymi miastami.
Na wsi trzynasta emerytura częściej przeznaczana jest na wydatki podstawowe – przede wszystkim rachunki, leki i leczenie, a także żywność czy spłatę zobowiązań. Oznacza to, iż pełni ona tam głównie funkcję wsparcia codziennego budżetu domowego.
Z kolei w dużych miastach relatywnie częściej pojawiają się wydatki związane z jakością życia – takie jak wyjazdy, wypoczynek, drobne przyjemności czy odkładanie części środków na przyszłość.
Choć nie jest to silna zależność statystyczna, widoczny jest czytelny wzorzec: na wsi dominują wydatki konieczne, natomiast w dużych miastach częściej pojawia się większa swoboda w dysponowaniu dodatkowymi środkami.
Co seniorzy naprawdę myślą o 13. emeryturze?
Jak seniorzy oceniają samo świadczenie? Czy „trzynastka” spełnia swoją rolę, czy może potrzebne są inne formy wsparcia? Odpowiedzi na te pytania również znalazły się w naszym badaniu. W pytaniu otwartym seniorzy chętnie dzielili się swoimi opiniami – często bardzo osobistymi i rozbudowanymi. Wyłania się z nich wyraźny i spójny obraz trzynastego świadczenia: dominują głosy pozytywne, a krytyczne pojawiają się sporadycznie.
Najczęściej trzynasta emerytura opisywana jest jako realna i potrzebna pomoc: „13. emerytura to zdecydowanie dobre rozwiązanie”, „13-tka pozwala mi trochę odetchnąć”, „To jednorazowy zastrzyk gotówki, który bardzo się przydaje”, „Bardzo dobre rozwiązanie, pomaga pokryć wydatki, na które normalnie nie mogłabym sobie pozwolić”, „Zawsze czekam i się cieszę”, „13. emerytura to super rozwiązanie” – piszą uczestnicy badania.
Jednocześnie wielu seniorów zaznacza, iż jest to wsparcie niewystarczające. Wskazują na rosnące koszty życia – szczególnie żywności, leków i opłat – które sprawiają, iż dodatkowe świadczenie gwałtownie się kończy.
W odpowiedziach często pojawiały się także konkretne propozycje zmian. Najczęściej seniorzy wskazywali, iż lepszym rozwiązaniem byłoby podniesienie emerytur na stałe, zamiast jednorazowego dodatku – choć jednocześnie daje się wyczuć brak wiary w realizację tego postulatu.
„Na pewno byłoby lepiej dostawać co miesiąc wyższą emeryturę, ale jest to nierealne. 13-tka pozwala mi trochę odetchnąć” – zauważa jeden z respondentów.
Bardzo wyraźnie wybrzmiewał natomiast postulat zwolnienia emerytur z podatku dochodowego. Seniorzy podkreślają, iż takie rozwiązanie zwiększałoby dochody regularnie, a nie tylko raz w roku: „Lepszym rozwiązaniem byłoby niepobieranie podatku od emerytury – już swoje zapłaciliśmy”, „Wolałabym emeryturę bez podatku zamiast trzynastki”, „Emerytura bez podatku – to byłoby bardziej sprawiedliwe rozwiązanie”, „Gdyby nie był pobierany podatek, emerytury byłyby o wiele wyższe”, „Zwolnienie emerytur z podatku dochodowego zwiększyłoby nasze dochody co miesiąc”, „Podatek od emerytury to podwójne opodatkowanie”.
Seniorzy zwracali także uwagę na inne potrzeby: tańszy dostęp do leków i leczenia, większą dostępność rehabilitacji oraz wsparcie dla osób samotnych.
Mimo tych uwag jeden wniosek powtarza się szczególnie często: każde dodatkowe wsparcie ma znaczenie. Dlatego dla wielu seniorów trzynasta emerytura pozostaje świadczeniem, na które co roku czekają – bo choć nie rozwiązuje wszystkich problemów, pomaga domknąć budżet i daje choć chwilowe poczucie finansowego spokoju.
O badaniu
Badanie zostało przeprowadzone przez redakcję „Gazety Senior” wśród czytelników i subskrybentów Newslettera Gazety Senior – w formie ankiety internetowej opublikowanej na portalu gazetasenior.pl. Do analizy zakwalifikowano wyłącznie w pełni wypełnione ankiety, oddane w dniach od 4 do 13 marca 2026 roku – łącznie 274 odpowiedzi respondentów w wieku 60+.
Struktura próby pokazuje, iż w badaniu dominowały kobiety oraz osoby w wieku od 65 do 79 lat. Blisko połowa uczestników (49%) to osoby mieszkające samotnie. Wyniki te dobrze odzwierciedlają rzeczywistość demograficzną – jedną z najliczniejszych grup wśród seniorów są kobiety prowadzące jednoosobowe gospodarstwa domowe.
Z badania „Gazety Senior” – co nie weszło do raportu
Choć badanie i jego wyniki dotyczą sprawy dla seniorów bardzo poważnej, w odpowiedziach nie brakowało dystansu i humoru: „Lepszy rydz, jak nic”, „Trzeba się cieszyć z dodatkowej kasy. W ubiegłym roku było za to zwiedzanie Londynu”, „Ja mogę jeść tylko chleb z masłem, ale kotki dopóki ja żyję głodne nie będą”, „To niewiele, ale zawsze to coś”, oraz „Każde wsparcie finansowe jest na wagę złota”.
Te głosy najlepiej pokazują, iż za danymi i procentami stoją konkretne osoby – ich codzienność, troski i frustracje, ale też chwile euforii i satysfakcji.
Podobał Ci się ten artykuł? Prenumeruj Gazetę Senior i bądź na bieżąco z ważnymi tematami!
Jeżeli interesują Cię informacje na temat dodatków do emerytury, zapisz się do Newslettera Gazety Senior Zapisz się do Newslettera
Jeśli ten raport pomógł Panu/i lepiej zrozumieć 13. emeryturę,
może Pan/i symbolicznie „postawić kawę” naszej redakcji.
Zeskanuj kod QR aparatem telefonu lub kliknij baner i odwiedź stronę: buycoffee.to/gazeta-senior
„Postaw kawę” to prosty i bezpieczny sposób na dobrowolne wsparcie redakcji „Gazety Senior”. Wystarczy niewielka wpłata online — symbolicznie tyle, ile kosztuje kawa.
!["Opiekowałam się nią latami. To, co usłyszałam na końcu, zostanie ze mną na zawsze" [LIST]]()
