Renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje każdemu, kto jest całkowicie lub częściowo niezdolny do pracy z powodu stanu zdrowia. By świadczenie zostało przyznane, należy spełnić kilka niezbędnych kryteriów. Najważniejszym jest uzyskanie stosownego orzeczenia od lekarza orzecznika ZUS. Zwykle renta utożsamiana jest z najcięższymi chorobami, ale lista chorób i schorzeń jest spora.
REKLAMA
Zobacz wideo "Prawdziwych przyjaciół poznaje się w sukcesie". Anastazja Kuś w "Z bliska"
Jakie choroby uprawniają do otrzymania renty z ZUS? Decyduje lekarz
Każdy przypadek analizuje komisja lekarska lub lekarz orzecznik ZUS, może się więc okazać, iż dwie osoby z tym samym schorzeniem mogą otrzymać różną decyzję. Renta z tytułu niezdolności do pracy z ogólnego stanu zdrowia może być przyznana np. z powodu:
zaburzeń psychicznych, depresji,
schorzeń układu nerwowego, oddechowego, krążenia, ruchu,
nowotworów złośliwych powstałych w wyniku działania czynników w środowisku pracy,
problemów ze wzrokiem (zaćma, zapalenie spojówek, choroby wywołane czynnikami fizycznymi, chemicznymi, biologicznymi),
chorób zakaźnych, pasożytniczych, skóry, zawodowych (np. pylica płuc, uszkodzenie głosu, słuchu).
Komu należy się renta z tytułu niezdolności do pracy? (zdj. ilustracyjne)Fot. Pawel Kacperek / iStock
Komu należy się renta z tytułu niezdolności do pracy? Te warunki trzeba spełnić
Do uzyskania renty z tytułu niezdolności do pracy wymagany jest odpowiedni staż składkowy i nieskładkowy uzależniony od wieku, w którym powstała. Wynosi on:
1 rok - o ile niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem 20 lat,
2 lata - o ile niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 20 do 22 lat,
3 lata - o ile niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 22 do 25 lat,
4 lata - o ile niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 25 do 30 lat,
5 lat - o ile niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat.
Staż nie ma znaczenia, jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana przez wypadek w drodze do pracy lub z pracy. Niezdolność musi powstać w okresie ubezpieczenia, zatrudnienia, pobierania zasiłku dla bezrobotnych, pobierania zasiłków z ubezpieczenia społecznego lub nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów. Wyjątek dotyczy osób całkowicie niezdolnych do pracy o stażu ubezpieczeniowym wynoszącym co najmniej 20 lat (kobiety) lub 25 lat (mężczyźni). Jednocześnie uzyskanie prawa do emerytury wyklucza możliwość pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy.
Ile wynosi w tej chwili renta z tytułu niezdolności do pracy? Wysokość zależy od rodzaju orzeczenia
Niezdolność do pracy przez lekarza orzecznika klasyfikowana jest na dwie kategorie, całkowitą oraz częściową. Pierwsza z nich oznacza, iż osoba nie może podjąć żadnego rodzaju pracy zarobkowej, druga z kolei przyznawana jest, gdy niezdolność uniemożliwia wykonywanie pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami. Od tego zależy rodzaj przyznanej renty.
Renta stała przysługuje, gdy niezdolność do pracy została uznana za trwałą.
Renta okresowa przysługuje, gdy częściowa niezdolność do pracy ma charakter czasowy. Po upływie okresu przyznania można wystąpić z wnioskiem o przedłużenie. Decyzję ponownie podejmuje komisja lekarska lub lekarz orzecznik ZUS.
ZUS może też przyznać rentę szkoleniową na okres 6 miesięcy (z przedłużeniem do maksymalnie 36 miesięcy), jeżeli spełnione zostaną warunki niezbędne do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy i możliwe jest przekwalifikowanie zawodowe. Świadczenie podlega corocznej waloryzacji. Renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od 1 marca 2025 roku wynosi 1878,91 zł brutto, z tytułu częściowej niezdolności 1409,18 zł brutto. W przypadku choroby zawodowej lub wypadku przy pracy renta wynosi odpowiednio 2254,69 i 1691,02 zł brutto. Od marca 2026 roku wzrośnie o 4,88 proc. To oznacza, iż podstawa renty z tytułu niezdolności do pracy wyniesie 1969,52 zł brutto. Ostateczne kwoty, jak zaznacza gazetaprawna.pl, podane zostaną jednak w stosownym obwieszczeniu ministra finansów.
