Nazywam się Marek Guzowski, mam czterdzieści dwa lata i od jedenastu jestem mężem Anki. Piszę to, bo w naszej rodzinie krąży teraz jedna wersja tej historii – wersja teściowej – a ja mam swoją, i nikt mnie dotąd nie zapytał.
Zaczęło się od studni. Nie od żadnej złotej czy srebrnej, tylko od zwykłej studni wierconej na działce pod Kutnem, którą teściowa, Halina Sobierajska, odziedziczyła po swoim ojcu razem z pół hektara ziemi i starym sadem. Ta studnia od lat była jedynym źródłem wody dla trzech gospodarstw – jej, sąsiadów Wilczków i naszego, bo dom, w którym mieszkamy z Anką, stoi dwadzieścia metrów dalej, na działce, którą teściowa zapisała nam jeszcze przed ślubem.
Problem w tym, iż pompa głębinowa się posypała trzy lata temu, a nikt nie miał pieniędzy na nową instalację. Ja miałem. Pracuję jako kierowca w firmie transportowej, dorabiam sobie naprawami aut po godzinach, i akurat wtedy uzbierałem na nową pompę, filtr i rury. Wyłożyłem cztery tysiące złotych z własnej kieszeni. Teściowa dała czterysta złotych – tyle, ile miała odłożone na "czarną godzinę" – i powiedziała, iż resztę jej "kiedyś odda".
Nikt niczego nie podpisał. Nie dlatego, iż chciałem kogoś oszukać, tylko dlatego, iż w naszej rodzinie tak się nie robiło – umowa ustna, uścisk dłoni, i tyle. Błąd, wiem to teraz.
Rok później okazało się, iż studnia formalnie stoi na działce teściowej, a nie na granicy, jak wszyscy myśleliśmy przez lata – geodeta to potwierdził, kiedy Wilczkowie robili podział swojej ziemi i trzeba było ustalić granice na nowo. I wtedy zaczęło się coś, czego się nie spodziewałem.
Halina zaczęła mówić sąsiadkom, iż "zięć chciał jej wydrzeć wodę", iż "wykorzystał chwilę słabości i wykupił studnię za psie pieniądze", iż "teraz ona z Anką muszą prosić o wodę na własnej ziemi". Za czterysta złotych! Tyle właśnie kosztowała plotka, która obiegła całą wieś między kościołem a sklepem spożywczym pani Zdunek.
Nie umiem opisać, co czułem, kiedy usłyszałem to pierwszy raz od sąsiadki, która myślała, iż robi mi przysługę, ostrzegając mnie, "co ludzie gadają". Stałem w swoim warsztacie, trzymałem w ręku klucz nastawny do renault sąsiada, i czułem, jak mi się robi gorąco od karku w dół. Nie krzyczałem. Nie pojechałem od razu do teściowej. Wsiadłem do samochodu i pojeździłem po polnych drogach z pół godziny, bo wiedziałem, iż jak wejdę do niej zły, to będzie tylko gorzej.
Kiedy w końcu z nią porozmawiałem, przy jej kuchennym stole, na którym stała ta sama ceratowa serweta w kwiatki co dwadzieścia lat temu, zapytałem wprost: "Mamo, ja panu Wilczkowi dałem klucz do studni, żeby brał wodę kiedy chce. Ja wam wodę dociągnąłem wężem do samego domu, bo pani noga już nie ta, żeby taszczyć wiadra. To gdzie ja wam co wydarłem?"
Ona spuściła oczy na tę serwetę, obracała w palcach łyżeczkę od herbaty, i powiedziała tylko, iż "tak wyszło w rozmowie" i iż "nie miała złej intencji". Ale plotka już poszła. I to jest to, czego ludzie z zewnątrz nie rozumieją – iż nie chodzi o studnię. Chodzi o to, iż przez jedenaście lat robiłem dla tej rodziny wszystko: naprawiałem dach po wichurze, woziłem teściową do szpitala w Łęczycy na dializy przez dwa lata, płaciłem za opał, kiedy jej renta nie starczała. A wystarczył jeden geodeta i jeden zły dzień, żebym stał się złodziejem wody we własnej wsi.
Anka też się w tym pogubiła. Przez pierwsze dni broniła mnie przy matce, ale widziałem, iż coś w niej pęka, bo to jednak jej matka, i trudno jej uwierzyć, iż kobieta, która ją wychowała, mogłaby rozsiewać taką historię ze złości albo ze strachu przed samotnością na starość. Kłóciliśmy się o to w łóżku szeptem, żeby dzieci nie słyszały przez ścianę, a za oknem szczekał pies Wilczków, taki sam jak zawsze, obojętny na to, co się dzieje w ludzkich domach.
Postanowiłem nie krzyczeć i nie tłumaczyć się dalej po wsi, bo to i tak nic by nie dało. Zamiast tego pojechałem do notariusza w Kutnie, zabrałem ze sobą wszystkie paragony za pompę, za rury, za robociznę hydraulika, które trzymałem w segregatorze, bo taki mam nawyk z pracy – dokumentować wydatki firmowe. Spisaliśmy z teściową, tym razem u notariusza, ugodę: studnia zostaje formalnie na jej działce, ale ja i Wilczkowie mamy dożywotnią, wpisaną do aktu, służebność korzystania z ujęcia wody bez żadnych opłat, w zamian za to, iż rezygnuję z roszczenia zwrotu owych trzech tysięcy sześciuset złotych różnicy, których teściowa nigdy by mi nie oddała.
Kiedy przyszła do notariusza podpisać ten dokument, siedziała naprzeciwko mnie przy tym samym biurku, trzymała w dłoniach swój dowód osobisty i długopis, i milczała długo, zanim złożyła podpis. Podpisała. A potem, już na parkingu, powiedziała mi jedno zdanie, którego się nie spodziewałem: iż bała się, iż po jej śmierci córka zostanie sama, bez wody, bez ziemi, bez niczego, bo tak się kiedyś stało jej własnej matce – siostra wykupiła całe gospodarstwo za grosze i wyrzuciła ją z domu.
Nie powiedziałem jej wtedy, iż to nie usprawiedliwia plotki, którą rozsiewała po całej wsi przez trzy miesiące. Po prostu wsiadłem do auta, zawiozłem ją do domu, i od tamtej pory studnia działa, woda płynie do trzech gospodarstw jak dawniej, a akt notarialny leży w naszej szufladzie razem z resztą dokumentów na dom. Sąsiadki już przestały pytać, ale ja pamiętam każdą minutę tamtej pół godziny jazdy polnymi drogami, zanim wszedłem do jej kuchni.
