Pracuję w likwidacji sklepów już szesnaście lat, ale czegoś takiego jeszcze nie widziałam. Nazywam się Grażyna Kowalczyk, mam pięćdziesiąt dwa lata i od dawna zajmuję się inwentaryzacją majątku firm, które kończą działalność — meble, sprzęt, czasem całe wyposażenie hal. Trafiłam do Rudej Góry, małego miasteczka koło Opola, bo tamtejsze centrum handlowe „Galeria Przy Stawie" zamykano po dwudziestu trzech latach. Dwa piętra, kiedyś pełne ludzi, teraz pachnące wilgocią i starym linoleum. Miałam spisać regały i wywieźć je na aukcję.
Galeria stała pusta od marca, kiedy ostatni najemca — sklep z dywanami — zwinął interes. Burmistrz, pan Dariusz Sobczak, postawił tam jednak coś, czego nikt się nie spodziewał: dom dla seniorów. Nie wyburzyli nic, tylko przystosowali. Byłą food court, gdzie kiedyś stały budki z zapiekankami i kebabem, zamieniono na wspólną jadalnię. Stoliki po cztery osoby, obrusy w kratkę, a na środku ta sama fontanna z kamienia, którą ludzie pamiętali z czasów, gdy przychodzili tu robić zakupy przed świętami.
Dostałam zlecenie od firmy transportowej, która obsługiwała przeprowadzkę mieszkańców z dawnego domu opieki przy ulicy Kwiatowej — budynek groził zawaleniem, trzeba było ich gdzieś przenieść, i szybko. Burmistrz zaproponował pustą galerię, bo inaczej ludzie wylądowaliby w gimnazjum na materacach. Miałam pomóc przy rozładunku rzeczy osobistych, bo akurat byłam na miejscu z inwentaryzacją regałów.
Pierwsza, którą zobaczyłam, to pani Barbara Wiśniewska, siedemdziesiąt dziewięć lat, w fotelu na kółkach, z zeszytem w kratkę na kolanach. Mieszkała wcześniej w dawnym sklepie z pościelą — ten lokal przerobili na pokój jednoosobowy, bo miał okno wychodzące na parking. Zapytałam, czy jej przeszkadza, iż mieszka w byłym sklepie. Odpowiedziała, iż nie, bo przez trzydzieści lat pracowała w fabryce pościeli w Zduńskiej Woli, więc ten zapach starego materiału jej nie straszny, tylko znajomy.
Na ścianie korytarza wisiała stara tablica z cenami promocyjnymi, nieodklejona do końca, a pod nią kierownik budynku powiesił rozpiskę posiłków na tydzień. Schab w sosie i kompot z wiśni we wtorek, zupa ogórkowa w czwartek. Nikt tego nie zdjął, po prostu dołożył swoje na wierzch.
Miałam swój harmonogram, firma transportowa płaciła mi za godziny przy regałach, nie za to, co dzieje się w byłej jadalni food courtu. Ale tego dnia zostałam dłużej niż powinnam, bo rozegrała się tam scena, której nie mogłam po prostu minąć.
Przyjechał syn pani Barbary, Tomasz Wiśniewski, z Wrocławia, zły, iż nikt go nie zapytał o zgodę na przeprowadzkę matki. Stanął przy fontannie, gdzie kiedyś było stanowisko z lodami, i zaczął się kłócić z burmistrzem o to, iż to „upokarzające, trzymać starych ludzi w byłym markecie". Dodał, iż jeżeli budynek na Kwiatowej odbuduje się szybko, matka wróci tam, gdzie powinna, a nie zostanie „na wystawie po dywanach". Pani Barbara słuchała tego z daleka, nie podjeżdżając bliżej, tylko bawiąc się długopisem przy zeszycie.
Kiedy syn w końcu podszedł do niej i zapytał, czy chce wracać do domu opieki na Kwiatowej, jak tylko go odbudują, ona otworzyła zeszyt na ostatniej zapisanej stronie i podała mu go bez słowa. Widziałam z boku — to była lista, własnoręcznie spisana: jedenaście nazwisk sąsiadek z poprzedniego domu, przy każdym zaznaczone, kto już przeprowadził się do galerii, a kto czeka na miejsce. Przy jej nazwisku stała data wprowadzenia — dwudziesty ósmy sierpnia — i dopisek: „pokój z oknem, bez kolejki".
Syn przeczytał, oddał zeszyt i jeszcze przez chwilę stał z rękami w kieszeniach. Powiedział, iż to on będzie musiał załatwiać papiery, podpisy, zgody na pobyt w lokalu, który formalnie nie jest domem opieki, i iż ktoś mu za to jeszcze podziękuje, kiedy przyjedzie kontrola z urzędu wojewódzkiego. Pani Barbara tylko przesunęła zeszyt głębiej do kieszeni wózka, jakby odpowiedź już padła. Syn machnął ręką i nie powiedział nic więcej o powrocie.
Wróciłam do swoich regałów — kierownik budynku czekał z listą numerów inwentarzowych, a wózek do transportu skrzypiał na starym linoleum przy każdym obrocie koła. Zanim wyszłam z korytarza, usłyszałam jeszcze, jak pani Barbara zamyka zeszyt, wsuwa go do kieszeni wózka obok paczki landrynek i mówi synowi, żeby na kolację został, bo akurat podają schab.








