Kiedy Moraitis przyjechał do Grecji był w fatalnym stanie. Ledwo oddychał, nie mógł pracować. Wyjechał z USA ze swoja żoną Elpiniki. W Ameryce zostawili trójkę dzieci. Moraitis nie chciał, aby koszty pogrzebu spadły na ich barki, chciał też oszczędzić rodzinie cierpienia związanego z jego odchodzeniem. Zapowiedział rodzinie, iż ma być pochowany na wyspie, nad brzegiem morza, a jego pogrzeb kosztowałby zaledwie kilkaset dolarów.
Ale po przybyciu na Ikarię, wyspę w połowie drogi między Atenami a Turcją, wydarzyło się coś zupełnie zaskakującego. Moraitis nie zdawał sobie wtedy z tego sprawy, ale wrócił do wyjątkowego, odizolowanego miejsca, wyspy, gdzie ludzie często dożywają ponad 100 lat. Dotarł do „niebieskiej strefy”.
Stopniowo zaczął czuć się lepiej, mógł poruszać się bez większego wysiłku. Cieszył się świeżym powietrzem, krystalicznie czystą wodą morską, odnowił kontakt z przyjaciółmi z dzieciństwa i delektował się lampką wina. niedługo miał już dość sił, by zająć się ogrodnictwem. W końcu zasadził winorośl. Pomyślał, iż nie będzie mógł pić z niej wina, ale zostawi je żonie.
Ale trzy dekady później Stamatis Moraitis wciąż żył, pilnie pielęgnując swoje już rozległe sady owocowo-warzywne i oliwne. Na wyspie, wbrew diagnozie, przeżył jeszcze blisko cztery dekady
.
„Wciąż piję wino i pracuję” – powiedział Moraitis w wywiadzie dla BBC na początku 2013 roku, zaledwie kilka tygodni przed śmiercią w wieku 98 lat. „Nie jestem lekarzem, ale myślę, iż wino mi pomogło. Nie robiłem nic poza jedzeniem czystego jedzenia, czystym winem, czystymi warzywami” – dodał.
Podobno Moraitis w wieku 90 lat przyjechał do USA, żeby powiedzieć swoim lekarzom, iż jeszcze żyje. Niestety, wszyscy jego medycy już byli na cmentarzu...
Czym są Niebieskie Strefy?
Badanie dotyczące Niebieskich Stref to projekt badawczy opracowany w 2004 roku przez Dana Buettnera z National Geographic i jego zespół demografów. Wspólnie zidentyfikowali pięć miejsc na świecie uważanych za oazy długowieczności: Ikaria w Grecji; Loma Linda w Kalifornii; Nicoya w Kostaryce; Okinawa w Japonii; i Sardynia we Włoszech. Każdy z tych regionów znany jest nie tylko z długowieczności swoich mieszkańców, z których wielu dożywa 100 lat, ale także z witalności i wysokiej jakości życia. Identyfikując te regiony na mapie, zespół Buettnera zakreślił je niebieskim znacznikiem, nazywając je „Niebieskimi Strefami”. Kiedy Dan Buettner, ekspert od długowieczności, odwiedził Ikarię, aby poznać jej sekrety, poznał Stamaitisa Moraitisa, który był najlepszym dowodem na to, iż Niebieskie Strefy działają. Historia Moraitisa pokazana jest w filmie dokumentalnym Netflixa „Dożyć setki: Sekrety Niebieskich Stref”.Buettner zapytał go, na czym polega jego sekret, a ten roześmiał się i odpowiedział: „Nie wiem! Chyba zapomniałem umrzeć”.
Buettner i jego zespół opracowali metodologię, aby określić, dlaczego ludzie w tych obszarach żyją o wiele dłużej, z zamiarem ustalenia zasad, które determinują wysoką jakość życia. Chociaż regiony te pozornie bardzo się od siebie różnią, zespół ds. Niebieskich Stref zidentyfikował 9 konkretnych nawyków stylu życia, wspólnych dla każdej Niebieskiej Strefy, nazywając je Power 9®. Są to:
1. Ruch naturalny: Ciągły ruch jest istotny w Niebieskich Strefach. Chociaż ćwiczenia na siłowni są rzadsze, czynności takie jak ogrodnictwo, spacery czy gotowanie zachęcają ludzi do ciągłego ruchu przez cały dzień.
2. Cel: Udowodniono, iż wiedza o tym, kim jesteś i dlaczego chcesz się budzić rano, wydłuża życie choćby o siedem lat. Cel nadaje nam sens i kierunek w życiu, a posiadanie słownictwa, które pozwoli Ci nazwać swój cel, pomaga zrozumieć, co Cię motywuje.
3. Zwolnienie tempa: Chociaż mieszkańcy Niebieskich Stref również doświadczają codziennego stresu, mają zdrowe nawyki, które pomagają im z nim walczyć. Czy to poprzez modlitwę, drzemkę, czy happy hour, te codzienne czynności mogą zmniejszyć przewlekły stan zapalny spowodowany długotrwałym stresem.
4. Zasada 80%: Przestań jeść, gdy jesteś w 80% syty. Ta idea opiera się na konfucjańskiej mantrze, którą mieszkańcy Okinawy odmawiają przed posiłkiem, ale koncepcja ta rozciąga się na inne Niebieskie Strefy. Często największym posiłkiem dnia jest śniadanie, a najmniejszym posiłek wieczorem przed snem. Modlitwa przed posiłkami, wspólne posiłki z rodziną i powolne jedzenie to sposoby Niebieskich Stref na ograniczenie spożycia jedzenia.
5. Skłonność do roślin: Dieta roślinna to motyw przewodni w Niebieskich Strefach, ze szczególnym naciskiem na fasolę. Fasola jest ekonomiczna, pożywna i bogata w białko i błonnik. Spożycie mięsa jest ograniczone, a spożywane węglowodany to zwykle produkty pełnoziarniste lub chleb na zakwasie.
6. Wino o piątej: Oprócz wspólnoty adwentystów w Linda Loma, mieszkańcy Niebieskich Stref regularnie piją alkohol. Badania wykazały, iż osoby pijące umiarkowanie (1-2 kieliszki dziennie) żyją dłużej niż osoby niepijące.
7. Przynależność: Wiara może być potężna. Uczestnictwo w nabożeństwie religijnym raz w tygodniu może wydłużyć oczekiwaną długość życia o 4-14 lat.
8. Bliscy na pierwszym miejscu: Więzi rodzinne są aktywnie pielęgnowane w domach Niebieskich Stref. Starzejący się rodzice często mieszkają w pobliżu lub w obrębie gospodarstwa domowego, a ludzie chętnie zawierają związki partnerskie, które mogą wydłużyć oczekiwaną długość życia choćby o 3 lata. Te wielopokoleniowe relacje są korzystne dla dzieci, rodziców i dziadków, a mieszkańcom Strefy Błękitnej dają poczucie bezpieczeństwa emocjonalnego i miłości.
9. Odpowiednie plemię: Znalezienie odpowiedniej grupy społecznej, która będzie wspierać wzajemnie swój styl życia, jest niezwykle ważne. Zachowania społeczne są zaraźliwe, dlatego znalezienie przyjaciół, którzy angażują się w pozytywne zachowania, jest najważniejsze dla dobrego samopoczucia psychicznego i fizycznego.
Dlaczego Ikaria w Grecji jest Niebieską Strefą?
Ikaria to wyspa słynna z długowieczności swoich mieszkańców. Unikalne ukształtowanie terenu Ikarii mogło również przyczynić się do tego fenomenu. Ikaria to niewielka wyspa położona na północno-wschodnim Morzu Egejskim. Ze względu na swoje położenie, była na przestrzeni dziejów najeżdżana przez Persów, Rzymian i Turków, co skłoniło rdzennych mieszkańców wyspy do oddalania się od wybrzeża i osiedlania się w regionach górskich, gdzie mogli bezpiecznie żyć. Ta izolacja pozwoliła Ikarianom żyć w ścisłym porozumieniu, utrwalać tradycje i budować głębokie więzi rodzinne, co przyczynia się do wydłużenia oczekiwanej długości życia.
Góry Ikarii w Grecji to czynnik, który przyczynił się do wytrzymałości jej mieszkańców. Górzysty teren Ikarii zmusza jej mieszkańców do ćwiczeń choćby podczas wykonywania codziennych czynności: spaceru do domu sąsiada, pracy w ogrodzie czy pracy we własnym ogrodzie. Ten wymuszony ruch pomaga utrzymać mieszkańców wyspy w dobrej formie.
Warzywa stanowią większość diety Ikarii. Produkty pełnoziarniste, fasola, ziemniaki i oliwa z oliwek są również ważnymi elementami, a mięso i ryby stanowią jedynie niewielki procent. Zioła są na wyspie w obfitości i często ludzie zaczynają dzień od herbaty zamiast kawy, a członkowie rodziny spotykają się po południu, aby wspólnie delektować się herbatą. Te naturalne zioła działają moczopędnie, pomagając utrzymać ciśnienie krwi na adekwatnym poziomie, wypłukując z organizmu nadmiar sodu i wody. Popołudniowa drzemka jest częścią kultury Ikarii. To również doskonały sposób na rozładowanie stresu. Osoby, które regularnie drzemią, mają choćby o 35% mniejsze ryzyko śmierci z powodu chorób serca. Ze względu na swoją grecko-prawosławną religię, mieszkańcy Ikarii, którzy przestrzegają kalendarza religijnego, mogą pościć prawie przez pół roku. To ograniczenie kalorii jest sposobem na spowolnienie procesu starzenia i zwiększenie długowieczności.
Ikarianie tworzą silne więzi społeczne i stale je pielęgnują. Od rodzinnych posiłków, przez wspólne wino, po epickie imprezy panagiria, z których słynie wyspa, silne więzi społeczne wzmacniają poczucie przynależności, co korzystnie wpływa na ogólny stan zdrowia i długowieczność. Również ważnee jest picie koziego mleka, a kozy są jednym z głównych zwierząt hodowlanych na wyspie. Mleko kozie zawiera potas i tryptofan, hormon łagodzący stres. Ponadto mleko kozie jest hipoalergiczne i może być tolerowane przez większość ludzi.
Po wizycie w Ikarii, Buettner próbował odtworzyć w Stanach Zjednoczonych ikariański styl życia w „Niebieskiej Strefie”, z pewnym sukcesem. Zaczął w 2009 roku w małym miasteczku Albert Lea w Minnesocie, a teraz jego projekty „Niebieskich Stref” rozprzestrzeniły się na inne miasta. W „Niebieskich Strefach” ludzie mają możliwość spacerowania, ćwiczeń, dostępu do zdrowszej żywności roślinnej w sklepach i restauracjach, wolontariatu, malowania, ogrodnictwa i kontaktów towarzyskich.
Źródła
https://pappaspost.com/remembering-stamatis-moraitis-man-who-almost-forgot-die/
https://newsmaker.md/ro/povestea-barbatului-care-a-trait-inca-32-de-ani-dupa-ce-a-fost-diagnosticat-cu-cancer-terminal-ce-sunt-zonele-albastre-din-grecia
https://odysseyofwinetours.com/why-is-ikaria-greece-a-blue-zone-what-the-heck-is-a-blue-zone-anyway/
