To jednak nie koniec reformy. ZUS przygotowuje rozwiązanie, które ma pozwolić zakładom pogrzebowym na elektroniczne przekazywanie wniosków. Nowy system ma zostać uruchomiony w 2027 roku.
Zasiłek pogrzebowy wzrósł do 7000 złNajważniejsza zmiana finansowa zaczęła obowiązywać 1 stycznia 2026 roku. Wysokość zasiłku pogrzebowego została podniesiona z 4000 do 7000 zł. Oznacza to wzrost świadczenia o 3000 zł, czyli o 75 proc. Była to pierwsza podwyżka od czasu ustalenia poprzedniej stawki w 2011 roku.
Pełną kwotę może otrzymać członek rodziny osoby zmarłej, który poniósł koszty pochówku. Wysokość wypłaty nie jest w takim przypadku uzależniona od tego, czy wydatki wyniosły dokładnie 7000 zł. Trzeba jednak potwierdzić fakt poniesienia kosztów i przedstawić wymagane dokumenty.
Inne zasady dotyczą osoby niespokrewnionej, pracodawcy, domu pomocy społecznej, gminy, powiatu albo instytucji kościelnej. Takim wnioskodawcom zwracane są rzeczywiście poniesione i udokumentowane wydatki, ale maksymalnie do obowiązującej wysokości zasiłku.
Aktualne zasady przyznawania świadczenia zostały szczegółowo opisane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Kolejny etap reformy zaplanowano na 2027 rokNajwiększa zapowiadana zmiana nie będzie dotyczyła bezpośrednio kwoty świadczenia. Chodzi o sposób przekazywania dokumentów przez zakłady pogrzebowe.
Podczas posiedzenia sejmowej podkomisji do spraw zabezpieczenia społecznego przedstawiciele ZUS poinformowali, iż w 2027 roku zakłady pogrzebowe mają otrzymać specjalny profil lub zakładkę w systemie elektronicznym. Za jej pośrednictwem będą mogły przesyłać do ZUS wnioski o zasiłek pogrzebowy wraz z dokumentacją.
Obecnie zakład pogrzebowy może pomóc rodzinie w przygotowaniu formalności, a choćby złożyć wniosek w jej imieniu. Dokumenty przekazywane przez przedsiębiorcę muszą być jednak dostarczone do ZUS w formie papierowej – osobiście albo pocztą.
Po uruchomieniu nowego rozwiązania cały proces ma odbywać się elektronicznie. Informację o planowanym na 2027 rok systemie potwierdza zapis posiedzenia sejmowej podkomisji.
Zakład pogrzebowy może otrzymać pieniądze bezpośrednio z ZUSJuż od początku 2026 roku obowiązują przepisy formalizujące pośrednictwo zakładów pogrzebowych. Osoba uprawniona może upoważnić wybrany zakład do przekazania wniosku oraz wskazać jego rachunek bankowy jako konto, na które ZUS ma wypłacić pieniądze.
W praktyce oznacza to, iż zasiłek może zostać przekazany bezpośrednio firmie organizującej pochówek. Rodzina nie musi wówczas najpierw wykładać całej kwoty, a następnie czekać na zwrot środków. Możliwa jest również wypłata tylko części świadczenia na konto zakładu, o ile niektóre koszty zostały pokryte samodzielnie.
Zgodnie z komunikatem ZUS dotyczącym wniosków pośrednictwo zakładu pogrzebowego wymaga odpowiedniego upoważnienia udzielonego przez osobę uprawnioną do świadczenia.
ZUS ma mniej czasu w wypłatę pieniędzyReforma objęła również terminy rozpatrywania wniosków. Wcześniej ZUS miał 30 dni od momentu wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do przyznania świadczenia. Od 2026 roku termin ten został skrócony do 14 dni.
Nie oznacza to jednak, iż pieniądze zawsze znajdą się na koncie dokładnie dwa tygodnie po złożeniu formularza. o ile we wniosku brakuje dokumentów albo konieczne jest przeprowadzenie dodatkowych ustaleń, termin jest liczony od dnia wyjaśnienia ostatniej wymaganej okoliczności.
W najprostszych przypadkach, gdy koszty poniósł jeden członek rodziny, ZUS nie musi już wydawać odrębnej decyzji administracyjnej. Decyzje są przez cały czas potrzebne między innymi wtedy, gdy świadczenie ma zostać podzielone pomiędzy kilka osób lub gdy o zwrot kosztów występuje ktoś spoza rodziny.
Rządowy serwis dotyczący deregulacji potwierdza, iż obowiązujące od 2026 roku rozwiązania mają uprościć procedurę i ograniczyć liczbę dokumentów, które musi samodzielnie dostarczyć wnioskodawca. ZUS może część danych uzyskać bezpośrednio z dostępnych rejestrów. Szczegóły opisano na stronie programu deregulacji.
Czy zasiłek pogrzebowy wzrośnie w 2027 roku?Przepisy wprowadziły także mechanizm waloryzacji świadczenia. Nie oznacza to jednak, iż wysokość zasiłku będzie automatycznie podnoszona każdego roku.
Waloryzacja ma następować od 1 marca, ale tylko wtedy, gdy średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych za poprzedni rok przekroczy poziom 105, czyli gdy inflacja będzie wyższa niż 5 proc. o ile ten warunek nie zostanie spełniony, kwota zasiłku pozostanie bez zmian.
Wysokość świadczenia obowiązującego od marca 2027 roku będzie zatem zależała od oficjalnych danych o średniorocznej inflacji w 2026 roku. Na obecnym etapie nie można przesądzić, czy podstawowa kwota 7000 zł zostanie podwyższona.
Dodatkowa pomoc przy wyjątkowo wysokich kosztachOd 2026 roku przewidziano również możliwość otrzymania pomocy z systemu pomocy społecznej w szczególnych sytuacjach. Dotyczy to między innymi osób, którym standardowy zasiłek pogrzebowy nie przysługuje, a także przypadków, gdy pojawiają się ponadprzeciętne wydatki związane na przykład ze sprowadzeniem ciała z zagranicy.
Takie wsparcie jest rozpatrywane indywidualnie i nie należy go utożsamiać ze standardowym zasiłkiem wypłacanym przez ZUS. Osoba znajdująca się w takiej sytuacji powinna skontaktować się z adekwatnym ośrodkiem pomocy społecznej.
Planowane na 2027 rok rozwiązanie elektroniczne ma być kolejnym etapem zmian. Nie wpłynie ono bezpośrednio na prawo do świadczenia, ale może ograniczyć papierowe formalności i przyspieszyć przekazywanie dokumentów pomiędzy zakładem pogrzebowym a ZUS.
