Nazywam się Bożena, mieszkam na tej samej klatce od dwudziestu jeden lat i pracuję jako listonoszka na rejonie obejmującym ulicę Wilczą we Wrocławiu. Znam tu każdą klamkę, każdy pies szczeka na mnie po imieniu, a kubeł na śmieci przy numerze siedem zawsze cuchnie kapustą, bo pani z parteru gotuje bigos raz w tygodniu jak w zegarku. To zawodowa deformacja – zauważam rzeczy, których nikt inny nie widzi, bo przychodzę codziennie o tej samej porze, między dziesiątą a jedenastą.
Państwa Kaczmarków – Martę i Piotra – poznałam trzy lata temu, gdy wprowadzili się na drugie piętro, do mieszkania po starych Wiśniewskich. Marta miała wtedy dwadzieścia dziewięć lat, pracowała chyba w księgowości, bo zawsze odbierała listy z urzędu skarbowego z takim westchnieniem, jakby to była wyrocznia. Piotr – spokojny, w garniturze, ale ze zmęczonymi oczami. Nowe mieszkanie, kredyt na trzydzieści lat, meble jeszcze w kartonach – widziałam to, bo raz musiałam wnieść awizo aż na piętro, winda była zepsuta.
I od razu, może w drugim czy trzecim tygodniu, zaczęłam widywać teściową. Starsza pani, może sześćdziesiąt pięć lat, zawsze w tym samym beżowym płaszczu, choćby latem. Przychodziła bez dzwonienia na domofon – miała chyba swój klucz, bo raz widziałam, jak wchodzi wprost przez bramę, gdy ktoś inny ją otwierał. Nie wiem, skąd miała ten klucz. To akurat nie moja sprawa.
Zauważyłam pewien schemat. Przychodziła zawsze koło jedenastej, czyli tuż po tym, jak ja kończyłam swój obchód. Czasem się mijałyśmy na schodach. Nigdy się nie przywitała, tylko rzucała spojrzenie na moją torbę, jakby sprawdzała, czy przypadkiem nie niosę czegoś dla niej. Raz usłyszałam przez uchylone drzwi, jak mówi do synowej: „Ty w ogóle wiesz, jak się gotuje rosół, żeby był klarowny?" Drzwi mieszkania trzynastego są cienkie, akustyka na tej klatce jest fatalna, wszyscy wiedzą, kiedy sąsiad z góry kłóci się z żoną o pilota.
Kiedyś, gdy zostawiłam list polecony i musiałam poczekać, aż ktoś odbierze, słyszałam więcej. Teściowa mówiła coś o tym, iż „w tym domu musi być porządek, bo inaczej ja tu będę przychodzić codziennie i pilnować". Marta nic nie odpowiadała. Otworzyła mi drzwi z twarzą, jakby przed chwilą płakała, ale nie płakała – po prostu miała ten wyraz, jaki się ma, kiedy człowiek trzyma coś w sobie za długo. Podpisała awizo, podziękowała, zamknęła drzwi.
Zaczęłam to zauważać coraz częściej przez kolejne dwa lata. Teściowa – dowiedziałam się od pani z parteru, iż ma na imię Halina – przychodziła prawie codziennie. Czasem widziałam, jak wychodzi z reklamówką, w której miała jakieś naczynia, jakby zabierała coś z ich kuchni, bo „lepiej u niej się przechowa". Piotr rzadko był w domu o tej porze, pracował gdzieś w centrum, wracał koło osiemnastej. Marta zostawała sama z teściową całe przedpołudnia w weekendy.
Zimą zeszłego roku, w styczniu, kiedy na klatce cuchnęło jeszcze bardziej niż zwykle, bo ktoś rozlał olej na schodach i dozorca nie zdążył posprzątać, przyniosłam paczkę z InPostu, którą Marta zamówiła – jakieś kubki, sądząc po dźwięku. Otworzyła mi drzwi Halina. Sama. Powiedziała, iż Marty nie ma, ale ona odbierze, bo „i tak tu teraz pilnuje porządku, odkąd syn na to pozwolił". Podpisała się jej nazwiskiem. Zauważyłam to, bo w systemie do skanowania trzeba wpisać kod z awizo, a ona podała mi go z pamięci, bez wahania. Jakby to było jej mieszkanie.
Nie moja sprawa, pomyślałam. Kartony, meble, rodzinne sprawy – tego nie da się dostarczyć razem z listem.
Przełom nastąpił w marcu tego roku, w środę, bo pamiętam, iż akurat miałam awizo do wszystkich mieszkań na tej klatce naraz – jakaś fala przesyłek świątecznych z opóźnieniem. Szłam po schodach koło jedenastej piętnaście i usłyszałam krzyk zza drzwi numer trzynaście. Nie szept, nie kłótnia półgłosem – krzyk. Głos Haliny, ostry: „Znowu bałagan, ty naprawdę…" I nagle cisza. Nie taka spokojna cisza, tylko urwana w połowie zdania.
Stałam na półpiętrze, udając, iż szukam czegoś w torbie – bo tak się robi, kiedy człowiek nie chce, żeby wyglądało, iż podsłuchuje, a jednocześnie nie chce zejść. Usłyszałam, jak otwierają się drzwi. Głos Marty, spokojny, ale twardy jak beton: „Proszę wyjść. I więcej tu nie wracać."
Cisza. Potem krok. Potem drzwi trzasnęły – nie hukiem, tylko takim solidnym, ostatecznym kliknięciem zamka. Halina zeszła po schodach obok mnie, czerwona na twarzy, mamrocząc coś pod nosem o niewdzięczności i o tym, iż „to jeszcze się nie skończyło". Minęła mnie, jakby mnie tam w ogóle nie było. Zapach jej perfum – ciężki, staroświecki, taki jak u mojej cioci – został na klatce jeszcze z pięć minut.
Miałam tam jeszcze jedną przesyłkę do doręczenia, dwa piętra wyżej, więc wróciłam po dwudziestu minutach. I wtedy zobaczyłam Piotra – wbiegał po schodach, przeskakując po dwa stopnie, z miną, jakby ktoś mu zadzwonił z wiadomością o pożarze. Nie zauważył mnie, choć minął mnie o centymetry. Usłyszałam, jak łomocze w drzwi, a potem, gdy Marta otworzyła, od razu zaczął coś krzyczeć o tym, iż „to jego matka" i iż „nie miała prawa".
Nie zostałam dłużej – miałam jeszcze cały rejon do obrobienia, a szef rejonu nie znosi, jak się spóźniam z rozliczeniem trasy. Ale wróciłam na tę klatkę następnego dnia, z kolejną paczką dla sąsiadów z parteru. I zapytałam panią z parteru, tę od bigosu, czy wie, co się stało. Powiedziała mi, iż Piotr wyszedł tamtego wieczoru – zabrał torbę i pojechał, jak mówiła, „do matki, na Krzyki, żeby jej pomóc, bo nie ma gdzie się podziać". Nie wróciła sprawa do sądu, nie było policji, nic głośnego. Po prostu zniknął na jakiś czas.
Minęły dwa tygodnie. Widziałam Martę codziennie, bo listy przecież nie przestają przychodzić. Nie wyglądała jak kobieta załamana. Raz zapytałam ją wprost – bo tyle lat na tym rejonie daje pewną śmiałość – czy wszystko u niej dobrze. Odpowiedziała, iż tak, iż pierwszy raz od dawna śpi całą noc bez budzika ustawionego na „może przyjdzie wcześniej". Zmieniła zamek w drzwiach – widziałam ślusarza z firmy przy Legnickiej, znaczek na furgonetce, pamiętam, bo dostawca mebli akurat blokował im wjazd tego dnia. Nowy zamek, nowy klucz. Halina go nie dostała.
Piotr wrócił po trzech tygodniach, sam, bez matki. Widziałam go raz na klatce, wynosił śmieci, wyglądał, jakby schudł z pięć kilo. Nie wiem, co sobie powiedzieli, to już nie moja historia do opowiadania. Wiem tylko tyle, ile widać z korytarza i słychać przez cienkie drzwi na Wilczej: iż Halina od tamtej marcowej środy nie przekroczyła progu numeru trzynaście ani razu. A ja, doręczając im awizo w zeszłym tygodniu, zauważyłam na drzwiach nową tabliczkę z nazwiskiem – tylko „M. Kaczmarek" i „P. Kaczmarek", bez trzeciego imienia, które kiedyś ktoś dopisał ołówkiem na skrzynce pocztowej i którego już tam nie ma.
